Η επικαιρότητα κατακλύζει τον χρόνο. Εντυπωσιακές ειδήσεις αρπάζουν την προσοχή. Από γεγονός σε γεγονός, ορμητικά περνάει ο καιρός. Αν αφήσεις να σε παρασύρει ο πληθωρισμός των υπερφωτισμένων στιγμών και εικόνων, θα πιστέψεις ότι η ελληνική κοινωνία συνδέεται συνειδητά με αυτό που βρίσκεται σε κίνηση και βιώνει την εποχή με προσήλωση στο παρόν και τις ανάγκες του. Μια πιο προσεκτική και ουδέτερη παρατήρηση θα οδηγούσε στην εύκολη διάλυση αυτής της εντύπωσης. Και όμως ζούμε στο παρελθόν. Το παρελθόν μας κατέχει. Δέσμιοι αυτού που υπήρξε, αιχμάλωτοι αυτού που βιώθηκε, γοητευμένοι από αυτό που χάθηκε.
Δεν είναι καθόλου σπάνιο. Η σταθερή επιστροφή στο παρελθόν, η σχέση μαζί του, δεν έχει τίποτα μέσα της από προσπάθεια, ή απόπειρα έστω, αυτογνωσίας ή ωφέλιμης ανάκλησης εμπειριών, με σκοπό την αποφυγή λαθών. Δεν είναι παιδαγωγική διαδρομή στο παρελθόν και συνομιλία μαζί του. Είναι εγκατάσταση μέσα του. Δεν νοείται τίποτε άλλο παρά μόνο αυτό που ως τώρα στην πράξη υπήρξε και στην πραγματική ζωή του χθες βιώθηκε. Η καταφυγή στο παρελθόν είναι πολιτική επιλογή. Πρόκειται για ιδεολογικού τύπου στάση, συντηρητική στον πυρήνα της, με ιδιαίτερη σημασία και βαρύτητα. Η επιλογή αυτή της ομάδας εξουσίας δεν είναι μια απλή μέθοδος αποφυγής του παρόντος. Πρόκειται για την άρνησή του. Η αδυναμία της να ανταποκριθεί στις ανάγκες του παρόντος και την καθημερινή πιεστικότητά τους, ψάχνει λόγους δικαίωσης στο παρελθόν, το ανακαλεί διαρκώς ως πρόσχημα και ως ελπίδα.
Έτσι κατανοείται η πόλωση των ημερών και αυτή που ήδη προπαρασκευάζει τον εαυτό της εν όψει της εκλογικής αναμέτρησης. Η πόλωση αποδιοργανώνει την πρόσληψη του παρόντος, παρεμποδίζει την καθαρή ματιά, αποτρέπει και διαγράφει κάθε δυνατότητα διαλόγου για το παρόν και τις απαιτήσεις του. Στην πολιτική σύγκρουση το παρελθόν θα είναι πάντα ένα ασφαλές καταφύγιο από τους πολιτικούς κινδύνους του παρόντος. Το πολιτικό εγχείρημα του κ. Τσίπρα παρέχει στην ομάδα εξουσίας πολλές ευκαιρίες καταφυγής στο παρελθόν. Η σύγκρουση των ημερών για κώδικες και άλλες ιστορίες είναι ένας προάγγελος της ερχόμενης πόλωσης. Ως ισοπεδωτική από τη φύση της κάθε πόλωση, επιβάλλει την ομοιομορφία προς το χειρότερο. Αφού τόσα «άσχημα» υπήρξαν στο παρελθόν, δεχθείτε και την δική μας αναποτελεσματικότητα και ανεπάρκεια, πλανάται το άρρητο μήνυμα της εξουσίας στον αέρα. Το παρελθόν επιβάλλει το μέτρο του, το παρόν έχει ήδη διαγραφεί. Η στασιμότητα δεν απειλείται.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Όσο και αν το παρελθόν είναι η ιστορία μας, όσο και «να θυμάσαι θα πει να μην πεθάνεις», το παρελθόν είναι ένας τόπος θανάτου. Η ευθύνη των πολιτικών δυνάμεων της αντιπολίτευσης είναι να δώσουν τη μάχη για τα πρωτεία του παρόντος. Όταν ένας μαθητής του Ιησού του ζήτησε να μείνει πίσω μια μέρα για να παρακολουθήσει την κηδεία ενός συγγενούς του, ο Ιησούς απάντησε: «άφησε τους νεκρούς να θάψουν τους νεκρούς τους» (κατά Ματθαίον). Η πολιτική είναι μια υπόθεση του παρόντος, μια υπόθεση της ζωής στο παρόν.
(Ο Λευτέρης Κουσούλης είναι πολιτικός επιστήμονας)
