Ο Χαβιέρ Μπάριο, σύζυγος της Κάρμεν ντε Σάντα Άνα, επιβάτιδας ενός από τα τρένα που συγκρούστηκαν στην Ούρδα, με δηλώσεις του απέδωσε καλύτερα απ’ όλους μας, το τι είναι αυτός ο καπιταλισμός. Μετά την εξακρίβωση του θανάτου της συζύγου του, δήλωσε: «Πρώτα απ' όλα θέλω να πω ότι αυτοί οι νεκροί είναι νεκροί όλης της κοινωνίας. Του είδους της κοινωνίας στην οποία ζούμε όλοι μας. Γιατί ζούμε στη χειρότερη εποχή του καπιταλισμού της βιασύνης. Θυμηθείτε τότε που είχαμε τα παιδιά στα ορυχεία να σέρνονται για να βγάλουν κάρβουνο. Τώρα αυτό που έχουμε είναι καπιταλιστές που θέλουν τα χρήματα πιο γρήγορα από ποτέ, με τη μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα. Συμβαίνει σε όλες τις δουλειές, συμβαίνει παντού και πάντα. Επομένως, συνειδητοποιήστε ότι οι 80 νεκροί, όπως η γυναίκα μου σήμερα, και όσοι θα υπάρξουν και θα συνεχίσουν να υπάρχουν, έχουν να κάνουν με αυτό. Πρέπει να ξεσηκωθούμε όλοι μαζί. Με βλέπετε εδώ, αλλά δεν έχω σταματήσει να κλαίω εδώ και δύο μέρες. Για την Κάρμεν ήταν το τελευταίο της επαγγελματικό ταξίδι. Ήταν ανώτερο στέλεχος του τμημάτων Ταξιδιών του πολυκαταστήματος El Corte Inglés. Γενικά όλες οι εταιρείες αυτό που κάνουν είναι να κατακρεουργούν τους υπαλλήλους τους. Τη δουλειά που έκαναν τρεις, τώρα την κάνει μόνο ένας. Αναφέρθηκα στα El Corte Inglés, επειδή εκείνη εργαζόταν εκεί, αλλά αυτό είναι που κάνει το 100% των ισπανικών εταιρειών, αυτό είναι που κάνει το 100% των εταιρειών στον κόσμο. Πρέπει να αλλάξουμε αυτόν τον κόσμο. Πρέπει να τον αλλάξουμε όλοι μαζί».
Ο όρος βιαστικός καπιταλισμός της πλατφόρμας ανήκει στον 21ο αιώνα. Είναι ο εντελώς ανεξέλεγκτος σημερινός νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός. Αυτός μαζί με τον κατασκοπευτικό είναι δυο από τις μεταμορφώσεις του καπιταλισμού που ζούμε σήμερα. Αυτός ζητά από τις κυβερνήσεις να σταματήσουν κάθε έλεγχο του, ακόμη και των κατεκτημένων ωραρίων εργασίας (βλέπε την καθιέρωση της 13ωρης εργασίας στα καθ’ ημάς και όχι μόνο). Μαζί με τους οργανικούς και μη διανοούμενους του παρουσιάζει ως κατάλοιπα του παρελθόντος και εμπόδια για την ανάπτυξη τις κατακτήσεις του παλιού σοσιαλδημοκρατικού κοινωνικού συμβολαίου. Το κέρδος δεν μπορεί να περιμένει ελέγχους και άλλα τέτοια απολειφάδια. Οι «αργόσυρτες» διαδικασίες των δημοκρατιών και των κοινοβουλίων βλάπτουν σοβαρά τα κέρδη. Καλό είναι να απαλλαγούμε από τις αργές δημοκρατίες. Όχι με πραξικοπήματα φυσικά, αλλά με τη συναίνεση των πολιτών. Και έτσι αρχίζουν να δουλεύουν εντατικά, μέσω των μηχανισμών της Τεχνητής Νοημοσύνης και των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης οι διαδικασίες αλλοτρίωσης των συνειδήσεων. Αυτό το έχω ονομάσει «ξαναμάγευμα του κόσμου». («Γιατί οι τεχνολογίες ξαναμαγεύουν τον κόσμο» στο ΙΝΤ (ΤΑ ΝΕΑ) Τεύχος 16 -16 Αυγούστου 2026)
Ο βιαστικός καπιταλισμός της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν μπορεί να περιμένει τα κράτη και οι κυβερνήσεις να ελέγχουν πρώτα τις επιπτώσεις του. Κάτι τέτοιο μπορεί να καθυστερήσει ή και να αναστείλει τα κέρδη του. Βιάζεται. «Επιτρέπεται» όμως αυτός να ελέγχει τις κυβερνήσεις. Αν τα βιαστικά κέρδη είναι ο ύστατος και κύριος στόχος, τότε τα τραίνα του καπιταλισμού θα τρέχουν ασταμάτητα, ακόμη κι αν διακυβεύεται η ζωή των πολιτών. Αυτόν τον κόσμο «πρέπει να τον αλλάξουμε όλοι μαζί», όπως είπε και ο Χαβιέρ Μπάριο.
(Ο Γιώργος Σιακαντάρης είναι κοινωνιολόγος- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Τα Νέα»)
