Η διαφθορά είναι ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους για την δημοκρατία, το κράτος δικαίου, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την οικονομική ανάπτυξη.
Στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς (CPI) το 2025 η Ελλάδα συγκεντρώνει 50 μονάδες (με «άριστα» το 100), και βρίσκεται στην 56η θέση του σχετικού πίνακα των 182 συνολικά χωρών, μαζί με το Μπαχρέιν, τη Γεωργία και την Ιορδανία. Είναι πάντως στις τελευταίες θέσεις μεταξύ των κρατών της ΕΕ, αφού έχει καλύτερη βαθμολογία μόνο από Βουλγαρία, Ρουμανία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Κροατία και Μάλτα. Η Κύπρος με 55 μονάδες βρίσκεται πάνω από την Ελλάδα, στην 49η θέση, στη σχετική κατάταξη που δείχνει πώς ακριβώς αντιλαμβάνονται οι πολίτες το επίπεδο της διαφθοράς στη χώρα τους.
Οι περιπτώσεις διαφθοράς εμφανίζονται τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Στην ελληνική επικαιρότητα καταγράφονται σημαντικές υποθέσεις διαφθοράς που αφορούν τόσο τον κρατικό μηχανισμό όσο και πολιτικά πρόσωπα και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα διαφθοράς από την πρόσφατη επικαιρότητα στην Ελλάδα παρατηρούνται σε Δημόσιες Συμβάσεις με στημένες δημοπρασίες, υπερτιμολογήσεις έργων και σε απευθείας αναθέσεις σε «εκλεκτούς» προμηθευτές.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στο Rule of Law Report 2025 για την Ελλάδα, καταγράφει ότι το 97% των επιχειρήσεων θεωρούν πως η διαφθορά είναι διαδεδομένη στη χώρα, ενώ 48% πιστεύουν ότι η διαφθορά τις εμπόδισε να κερδίσουν δημόσιο διαγωνισμό ή δημόσια σύμβαση τα τελευταία τρία χρόνια.
Διαχείριση Δημοσίου Χρήματος από οργανισμούς, όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ που διαχειρίζετο τις αγροτικές επιδοτήσεις.
Πολεοδομίες όπου υπάλληλοι εκμεταλλευόμενοι τη θέση ή την ιδιότητά τους, παρεμβαίνουν σε υποθέσεις πολεοδομικού ενδιαφέροντος, απαιτώντας ή λαμβάνοντας χρηματικά ποσά για τη γενικότερη διαχείριση υποθέσεων που παρουσιάζουν πολεοδομικές εκκρεμότητες ή παρατυπίες.
Φορολογικές Αρχές όπου ελεγκτές χρηματίζονται με σκοπό τη διαγραφή προστίμων ή την μείωση φορολογικών υποχρεώσεων.
Υγεία όπου παρατηρούνται παράνομες συνταγογραφήσεις και απάτες στο Σύστημα Υγείας Πολιτών.
Ιδιωτικά Ιατρεία τα οποία λειτουργούν ανεξέλεγκτα και στα οποία εκτελούνται βαριές ιατρικές πράξεις που δεν μπορούν να γίνονται σε ιατρείο και δεύτερον, και από ιατρό άνευ ειδικότητας έναντι αδράς αμοιβής.
Άλλωστε:
α) εν ενεργεία βουλευτές έχουν παραπεμφθεί για να δικαστούν τους προσεχείς μήνες μαζί και με μη πολιτικά πρόσωπα στελέχη, υπαλλήλους πολιτικών γραφείων, παραγωγούς για αξιόποινες πράξεις που αφορούν παράνομες επιδοτήσεις ΟΠΕΚΕΠΕ μετά από δίωξη της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
β) στις 17/9/26 η Βουλή ήρε την ασυλία του Δημήτρη Αβραμόπουλου εν ενεργεία βουλευτή για τον οποίο έχει εκδοθεί Ευρωπαϊκό Ένταλμα Σύλληψης των βελγικών αρχών στο πλαίσιο της έρευνας για το Quatargate.
γ) έχει εκδοθεί παραπεμπτική στο Ειδικό Δικαστήριο πρόταση του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου και αναμένεται απόφαση του Δικαστικού Συμβουλίου του Αρείου Πάγου σε σχέση με τους Χρήστο Τριαντόπουλο πρώην υφυπουργό και Κώστα Αγοραστό πρώην περιφερειάρχη Θεσσαλίας για παράβαση καθήκοντος που αφορά αλλοίωση τόπου δυστυχήματος Τεμπών.
δ) αναμένεται πρόταση του Αντεισαγγελέα Αρείου Πάγου σε σχέση με Κωνσταντίνο Αχιλλέα Καραμανλή ο οποίος παραπέμφθηκε από την Βουλή στη Δικαιοσύνη σχετικά με τους χειρισμούς του ως Υπουργός Μεταφορών πριν από τα Τέμπη.
ε) για την υπόθεση του κακόβουλου λογισμικού predator ο Ντίλιαν καταδικάστηκε πρωτόδικα σε ποινή 126 ετών για αδικήματα σχετικά με παράνομη πρόσβαση σε επικοινωνίες και προσωπικά δεδομένα και η έφεσή του εκδικάζεται τους επόμενους μήνες.
Τι είναι αυτό όμως που γεννά συντηρεί και εξαπλώνει την διαφθορά; Τι είναι αυτό κυρίως που γιγάντωσε την διαφθορά κατά την τελευταία επταετία της διακυβέρνησης της χώρας από τον Κυριάκο Μητσοτάκη;
Η απάντηση είναι πλέον γνωστή και δεν είναι άλλη από την έλλειψη διαφάνειας, την έλλειψη λογοδοσίας, την γραφειοκρατία, τους νόμους που δεν εφαρμόζονται, το πελατειακό κράτος, την ατέρμονα αναζήτηση του υπεύθυνου ο οποίος χάνεται μέσα σε πολύπλοκες διαδικασίες και δεν έχει ποτέ όνομα και επώνυμο, την εγκατεσπαρμένη αποσπασματική πολυνομία.
Οι συνέπειες της διαφθοράς είναι βαριές και καθημερινές: σπατάλη δημόσιου χρήματος, ακριβότερα έργα, κοινωνική αδικία, ανισότητες, μείωση εμπιστοσύνης στους θεσμούς, αποθάρρυνση επενδύσεων, χαμηλότερη ανάπτυξη, φυγή ταλέντων, κυρίως όμως καταρρακώνει την εμπιστοσύνη του πολίτη γιατί όταν βλέπει γύρω του ότι κυριαρχούν οι γνωριμίες και το κύκλωμα, , απογοητεύεται και απελπίζεται.
Άραγε πόσο θέλουμε ακόμα για να φτάσουμε στον πάτο του βαρελιού της διαφθοράς;
Αλλοίμονο αν η διαφθορά νομιμοποιηθεί και γίνει κανονικότητα. Αλλοίμονο αν μας γίνει συνείδηση ότι μόνο έτσι λύνονται τα προβλήματα. Αλλοίμονο αν αρχίσουμε να υποχωρούμε, να συμβιβαζόμαστε και να κάνουμε εκπτώσεις στις αξίες μας.
Και εδώ έρχεται το κρίσιμο ερώτημα που θέτει η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη ( ΕΛ.Α.Σ) και ο Αλέξης Τσίπρας ,το οποίο πρέπει να μας προβληματίσει και στο οποίο επειδή αφορά τα παιδιά μας και το αύριο, πρέπει να απαντήσουμε με παρρησία: ΔΙΑΦΘΟΡΑ 'Η ΕΝΤΙΜΟΤΗΤΑ;
με διαφάνεια , έλεγχο και ασφαλιστικές δικλείδες που θα εφαρμόζονται απαρέγκλιτα στις δημόσιες συμβάσεις που είναι τομέας επιρρεπής σε φαινόμενα διαφθοράς,
με διαφάνεια έλεγχο και λογοδοσία στη διαχείριση των δημοσίων πόρων ώστε το δημόσιο χρήμα να μην κατασπαταλείται και να μοιράζεται σε πρόσωπα που έχουν προνομιακή ή πελατειακή σχέση με την εξουσία,
με διαφάνεια και έλεγχο στον τρόπο άσκησης των καθηκόντων των δημοσίων υπαλλήλων προκειμένου να αποτραπεί ο αθέμιτος τρόπος άσκησης αυτών προς ικανοποίηση των ιδιωτικών συμφερόντων,
με ταχεία απονομή δικαιοσύνης διότι η καθυστερημένη δικαιοσύνη σε υποθέσεις διαφθοράς είναι πολιτικό και οικονομικό πλεονέκτημα για τον ισχυρό,
με ουσιαστική απονομή δικαιοσύνης διότι όταν μεγάλες υποθέσεις σέρνονται για χρόνια, οι ευθύνες παραγράφονται όχι μόνο νομικά αλλά και στην αντίληψη των πολιτών ξεθυμαίνουν αφού επικαλύπτονται από τις επόμενες υποθέσεις διαφθοράς,
με απλοποίηση διαδικασιών διότι τόσο η ασαφής διαδικασία όσο και ο γραφειοκρατικός λαβύρινθος εγκυμονούν ευκαιρίες για συναλλαγή.
(Η Μαρία Ν. Λεπενιώτη είναι Επίτιμη Αντιπρόεδρος Αρείου Πάγου, Τομεάρχης Δικαιοσύνης της ΕΛ.Α.Σ.)
