Η τρίτη ηλικία έχει πρόσωπο. Είναι οι γονείς μας, ο παππούς, η γιαγιά, οι προκάτοχοί μας στις τωρινές μας θέσεις. Οφείλουμε να δείχνουμε στους ηλικιωμένους, και γενικά στα άτομα της τρίτης ηλικίας σεβασμό.
Σεβασμό στην αξιοπρέπεια και στην προσωπικότητα τους.
Είναι αυτονόητο, για τον κάθε άνθρωπο, να μπορεί να ζήσει με αξιοπρέπεια και όπως ονειρεύτηκε την δύση της ζωής του. Δεν τους αξίζει να βιώνουν την παραμέληση.
Με τον όρο «παραμέληση» ηλικιωμένου, που μπορεί να είναι σωματική ή και συναισθηματική, νοείται κάθε πράξη ή παράλειψη που παρατηρείται στα πλαίσια οποιασδήποτε σχέσης όπου υπάρχει προσδοκία εμπιστοσύνης και που θέτει σε κίνδυνο τη σωματική ή και ψυχική υγεία του ηλικιωμένου ατόμου αλλά ακόμα και την ζωή του. Η παραμέληση εκτιμάται ως μια εξόχως σημαντική μορφή της «κακοποίησης». Η κακοποίηση ή παραμέληση ηλικιωμένων συνιστά παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ένα ηλικιωμένο άτομο μπορεί να έχει περίπλοκες ανάγκες φροντίδας, να πάσχει από άνοια ή άλλες μορφές γνωστικής εξασθένησης, να έχει προκλητική συμπεριφορά, να εξαρτάται από την φροντίδα και την βοήθεια άλλων στις καθημερινές του δραστηριότητες, παράγοντες που τον καθιστούν ευάλωτο και που συνδέονται με υψηλό κίνδυνο παραμέλησης.
Πρέπει να γίνει αντιληπτό ότι η παραμέληση των ηλικιωμένων παραμένει ένα κοινωνικό πρόβλημα παραγνωρισμένο μέχρι σήμερα που μπορεί να οδηγήσει σε πρόωρη θνησιμότητα, απομόνωση, κατάθλιψη, γνωστική εξασθένηση ήτοι σε ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες.
Ποια είναι άραγε η θέση της κυβέρνησης του κ. Μητσοτάκη στην αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού; Πώς άραγε αντιμετωπίζει το επίσημο κράτος τους ανθρώπους αυτούς οι οποίοι επί ολόκληρες δεκαετίες παρείχαν έργο με εξαντλητική εργασία μέχρι την αφυπηρέτησή τους, πλην όμως έκτοτε η κοινωνικοοικονομική τους κατάσταση δεν τους επιτρέπει ούτε να διαβιώσουν σε οικιακό οικογενειακό περιβάλλον ούτε να γίνουν τρόφιμοι ιδιωτικών ιδρυμάτων φροντίδας ηλικιωμένων; Γιατί η κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη δεν αντιμετωπίζει τους ηλικιωμένους με σεβασμό και αξιοπρέπεια όπως ο πολιτισμός μας απαιτεί; Γιατί αρνείται να διαθέσει ένα μέρος από τα χρήματα που σπαταλά για να δημιουργήσει δημόσιες δομές φροντίδας ηλικιωμένων και να δώσει στους ηλικιωμένους τη δυνατότητα να ενταχθούν σε μια δημόσια δομή όπου η κοινωνική επαφή, η υποστήριξη, η φροντίδα θα παρατείνει με αξιοπρέπεια τη ζωή τους και θα μειώσει τις πιθανότητας παραμέλησης;
Είναι γεγονός ότι η σημερινή κυβέρνηση ουδέποτε ασχολήθηκε πραγματικά για να αντιμετωπίσει την τρίτη ηλικία με τον προσήκοντα ανθρώπινο τρόπο. Για την διαβίωση των ηλικιωμένων η σημερινή κυβέρνηση επαφίεται είτε στο οικογενειακό τους περιβάλλον είτε στις ιδιωτικές μονάδες φροντίδας ηλικιωμένων χωρίς να ενδιαφέρεται εάν για κάποιους από αυτούς είτε δεν υπάρχει οικογενειακό περιβάλλον ή το περιβάλλον αυτό δεν αντέχει οικονομικά λόγω των μισθών πείνας, (εάν βέβαια κάποιοι της οικογένειας έχουν την τύχη να εργάζονται), είτε αδυνατούν να καταβάλλουν τα υπέρογκα χρηματικά ποσά που ζητούν οι ιδιωτικές μονάδες και που ανέρχονται σε χιλιάδες ευρώ. Επαφίεται τέλος και σε κάποιες περιορισμένες δομές της εκκλησίας που όμως έχουν πάντα πληρότητα και για να κενωθεί μία θέση πρέπει να αποδημήσει κάποιος τρόφιμος εις Κύριον.
Και επειδή αφενός κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να υποβάλλεται σε ταπεινωτική ή απαξιωτική μεταχείριση και αφετέρου η ανάγκη για εντατικοποίηση της πολιτείας για πρόληψη και υποστήριξη των αναξιοπαθούντων ατόμων της τρίτης ηλικίας είναι επιτακτική, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ) ακολουθώντας μια ιδιαίτερη κοινωνική στάση απέναντι σε άτομα τρίτης ηλικίας εγγυάται ένα ανεπτυγμένο κοινωνικό κράτος με πρόσβαση σε ιατρική περίθαλψη και υπηρεσίες ψυχικής υγείας, με ισχυρά δίκτυα κοινωνικής υποστήριξης των πολιτών της τρίτης ηλικίας με ισχυρή κουλτούρα σεβασμού αξιοπρέπειας και ποιότητας στην φροντίδα από άτομα σωματικά και συναισθηματικά κατάλληλα να αναλάβουν σε ένα ασφαλές περιβάλλον την ευθύνη του ηλικιωμένου και να παρατείνουν με αξιοπρέπεια την ζωή του μειώνοντας τις πιθανότητες παραμέλησής του.
(Η Μαρία Ν. Λεπενιώτη είναι Επίτιμη Αντιπρόεδρος Αρείου Πάγου, Τομεάρχης Δικαιοσύνης ΕΛ.Α.Σ.)
