Στο μικροσκόπιο της εφορίας μπορούν να βρεθούν καταθέσεις μετρητών σε τραπεζικούς λογαριασμούς, ειδικά όταν η προέλευσή τους δεν μπορεί να δικαιολογηθεί επαρκώς από τα δηλωμένα εισοδήματα ή από άλλη συγκεκριμένη και αποδεδειγμένη πηγή.
Αυτό αναδεικνύει νέα απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), η οποία εξέτασε υπόθεση φορολογούμενου που βρέθηκε αντιμέτωπος με πρόσθετους φόρους και πρόστιμα μετά από έλεγχο των τραπεζικών του κινήσεων.
Η υπόθεση ξεκίνησε όταν ο φορολογικός έλεγχος εντόπισε σειρά καταθέσεων μετρητών στους τραπεζικούς λογαριασμούς του φορολογούμενου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο φορολογούμενος αμφισβήτησε το αποτέλεσμα του ελέγχου και προσέφυγε στη ΔΕΔ, υποστηρίζοντας ότι δεν υπήρχε αδικαιολόγητη προσαύξηση της περιουσίας του. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του, διέθετε κεφάλαια προηγούμενων ετών, τα οποία μπορούσαν να δικαιολογήσουν την ύπαρξη μετρητών εκτός τραπεζικού συστήματος και, κατά συνέπεια, τις μεταγενέστερες καταθέσεις.
Η φορολογική αρχή, ωστόσο, εξέτασε όχι μόνο τα εισοδήματα που είχε αποκτήσει τα προηγούμενα χρόνια, αλλά και τις πραγματικές του δαπάνες, τις φορολογικές επιβαρύνσεις και τα χρήματα που ήδη βρίσκονταν σε τραπεζικούς λογαριασμούς. Με βάση αυτή την ανάλυση, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν προέκυπτε διαθέσιμο κεφάλαιο που να δικαιολογεί την ύπαρξη των συγκεκριμένων μετρητών εκτός τραπεζικού συστήματος.
Η υπόθεση αναδεικνύει μια κρίσιμη παράμετρο για όσους επικαλούνται αποταμιεύσεις προηγούμενων ετών ή χρήματα που διατηρούσαν σε μετρητά. Η απλή επίκληση ότι τα χρήματα υπήρχαν «στο σπίτι» ή εκτός τραπεζών δεν αρκεί σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου. Ο φορολογούμενος θα πρέπει να είναι σε θέση να αποδείξει την πραγματική προέλευση των χρημάτων και ότι αυτά προέρχονται από εισοδήματα που έχουν ήδη φορολογηθεί ή έχουν νόμιμα απαλλαγεί από τον φόρο.
Τέλος, η φορολογική νομοθεσία δεν απαγορεύει την ανάληψη χρημάτων από έναν τραπεζικό λογαριασμό και τη μεταγενέστερη επανακατάθεσή τους, ούτε προβλέπει από μόνη της συγκεκριμένο χρονικό περιορισμό μεταξύ ανάληψης και επανακατάθεσης. Το κρίσιμο στοιχείο είναι εάν μπορεί να αποδειχθεί η διαδρομή των χρημάτων και εάν τα ποσά που είχαν αναληφθεί δεν είχαν στο μεταξύ χρησιμοποιηθεί για την αγορά περιουσιακών στοιχείων ή για την κάλυψη άλλων δαπανών.
Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, οποιαδήποτε προσαύξηση περιουσίας από άγνωστη, παράνομη ή αδικαιολόγητη πηγή θεωρείται κέρδος από επιχειρηματική δραστηριότητα και φορολογείται με συντελεστή 33%.
Παραδείγματα:
Ελεύθερος επαγγελματίας: Κατέθεσε 50.000 ευρώ το 2022, ισχυριζόμενος ότι προέρχονται από χρήματα που αποταμίευσε το 2016. Ο έλεγχος έδειξε ότι το δηλωθέν εισόδημα 2015–2017 ήταν συνολικά 30.000 ευρώ, με δαπάνες άνω των 40.000 ευρώ. Η κατάθεση θεωρήθηκε αδικαιολόγητη.
Μισθωτός: Κατέθεσε 20.000 ευρώ το 2023, ισχυριζόμενος ότι προέρχονται από χρήματα που είχε στο σπίτι από το 2019. Παρά την ύπαρξη επαρκούς εισοδήματος, δεν υπήρξε καταγραφή σε προηγούμενες δηλώσεις ή σε Πόθεν Έσχες. Η επίκληση των μετρητών δεν έγινε δεκτή.
Η υπόθεση καταδεικνύει τη σημασία της τεκμηρίωσης της προέλευσης των καταθέσεων και της τήρησης των τραπεζικών καταθέσεων σε συνδυασμό με τις φορολογικές δηλώσεις για την αποφυγή προστίμων και επιβολής φόρων.
Η εφορία ελέγχει τις καταθέσεις μετρητών όταν δεν μπορούν να δικαιολογηθούν από τα δηλωμένα εισοδήματα, αποτελούν αδικαιολόγητη προσαύξηση περιουσίας, ή ξεπερνούν τα όρια αναφοράς των τραπεζών.
Βασικοί λόγοι ελέγχου
Ασυμφωνία εισοδημάτων: Όταν τα ποσά των καταθέσεων είναι μεγαλύτερα από τα χρήματα που έχετε δηλώσει στην εφορία.
Αδήλωτα κεφάλαια: Όταν χρησιμοποιείτε αποταμιεύσεις προηγούμενων ετών αλλά δεν μπορείτε να αποδείξετε πώς τα είχατε συγκεντρώσει.
Μεγάλα ποσά ή συχνές κινήσεις: Όταν γίνονται επαναλαμβανόμενες καταθέσεις μετρητών που τραβούν την προσοχή των τραπεζικών συστημάτων.
Τι ζητάει η εφορία
Πρέπει να δείξετε με έγγραφα από πού βρέθηκαν τα χρήματα (π.χ. πώληση περιουσίας, δάνειο, δωρεά ή ανάληψη παλαιότερων χρημάτων). Ελέγχονται δηλώσεις εισοδήματος και πόθεν έσχες των τελευταίων ετών.
Δεν υπάρχει συγκεκριμένο «αφορολόγητο» ή επιτρεπτό όριο σε ευρώ για κατάθεση μετρητών σε τραπεζικό λογαριασμό· οποιοδήποτε ποσό μετρητών κατατίθεται μπορεί να ελεγχθεί από την εφορία (ΑΑΔΕ) εάν δεν δικαιολογείται από τα δηλωθέντα εισοδήματα ή τα υπάρχοντα κεφάλαια του φορολογούμενου. Αν οι καταθέσεις μετρητών ξεπερνούν τα δηλωμένα εισοδήματα και τις αντικειμενικές δαπάνες, η εφορία μπορεί να τις θεωρήσει αδικαιολόγητη προσαύξηση περιουσίας. Η απλή δήλωση ότι τα χρήματα υπήρχαν στο σπίτι ή σε θυρίδα δεν αρκεί χωρίς αποδεικτικά στοιχεία προέλευσης.
