Τα τελευταία χρόνια συζητάμε συνεχώς για το δημογραφικό. Πόσοι θα είμαστε το 2050, πόσοι νέοι φεύγουν, πόσα παιδιά γεννιούνται, πόσο γερνά ο πληθυσμός. Είναι μια συζήτηση απολύτως αναγκαία. Ίσως όμως δεν είναι η μόνη που πρέπει να κάνουμε. Γιατί όσο σημαντικό είναι να γνωρίζουμε πόσοι θα είμαστε, άλλο τόσο σημαντικό είναι να αναρωτηθούμε τι θα μπορούμε να παράγουμε, να δημιουργούμε και να πετυχαίνουμε ως χώρα. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι ο πλούτος και η προοπτική ενός κράτους δεν εξαρτώνται μόνο από τον αριθμό των κατοίκων του. Εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό και από την αξία που παράγει κάθε πολίτης, κάθε εργαζόμενος, κάθε επιχείρηση.
Αρκεί να κοιτάξει κανείς τη Νότια Κορέα. Πριν από λίγες δεκαετίες ήταν μια χώρα που βασιζόταν κυρίως σε φθηνή εργασία και σε προϊόντα χαμηλής αξίας. Σήμερα είναι μία από τις πιο προηγμένες οικονομίες του πλανήτη. Δεν το πέτυχε επειδή αύξησε θεαματικά τον πληθυσμό της. Το πέτυχε επειδή αποφάσισε να επενδύσει συστηματικά στη γνώση, στην τεχνολογία, στην καινοτομία και στην παραγωγικότητα. Εκεί όπου παλαιότερα ένας εργαζόμενος συμμετείχε στην παραγωγή ενός απλού προϊόντος, σήμερα συμμετέχει στον σχεδιασμό τεχνολογιών που χρησιμοποιούνται σε ολόκληρο τον κόσμο. Με απλά λόγια, οι Κορεάτες δεν έγιναν πλουσιότεροι επειδή έγιναν περισσότεροι. Έγιναν πλουσιότεροι επειδή κάθε άνθρωπος άρχισε να παράγει πολλαπλάσια αξία από πριν.
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μάθημα για την Ελλάδα. Το δημογραφικό πρόβλημα είναι υπαρκτό και δεν πρέπει να το υποτιμούμε. Οι γεννήσεις μειώνονται, οι θάνατοι είναι περισσότεροι, πολλές περιοχές της χώρας γερνούν. Όμως η απάντηση δεν μπορεί να είναι μόνο η αγωνία για τους αριθμούς. Αν δύο χώρες έχουν τον ίδιο πληθυσμό αλλά η μία παράγει τεχνολογία, καινοτομία, εξαγώγιμα προϊόντα και σύγχρονες υπηρεσίες ενώ η άλλη παράγει κυρίως χαμηλή προστιθέμενη αξία, οι προοπτικές τους δεν είναι οι ίδιες. Η διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό των κατοίκων. Βρίσκεται και σε αυτά που οι κάτοικοι μπορούν να δημιουργήσουν.
Η Ελλάδα διαθέτει πλεονεκτήματα που συχνά ξεχνά να αξιοποιήσει πλήρως. Διαθέτει αγροτικά προϊόντα που αναγνωρίζονται διεθνώς. Διαθέτει τουρισμό που μπορεί να προσφέρει πολύ περισσότερα από ένα μοντέλο λίγων καλοκαιρινών μηνών. Διαθέτει ναυτιλία παγκόσμιας εμβέλειας. Διαθέτει ανθρώπους που διακρίνονται στην επιστήμη, στην τεχνολογία, στην έρευνα και στην επιχειρηματικότητα σε όλο τον κόσμο. Το πραγματικό στοίχημα είναι αν θα καταφέρουμε να μετατρέψουμε αυτά τα πλεονεκτήματα σε μεγαλύτερη αξία για την ελληνική οικονομία και την ελληνική κοινωνία. Αν ο αγρότης μπορεί να παράγει περισσότερο με λιγότερους πόρους. Αν το ελληνικό προϊόν φεύγει στο εξωτερικό με ελληνική ταυτότητα και όχι ως ανώνυμη πρώτη ύλη. Αν ο τουρισμός δημιουργεί εισόδημα δώδεκα μήνες τον χρόνο. Αν οι νέοι επιστήμονες βρίσκουν λόγους να μείνουν ή να επιστρέψουν. Αν η τεχνολογία χρησιμοποιείται για να αυξάνει την παραγωγικότητα και όχι απλώς για να διευκολύνει την καθημερινότητά μας.
Χρειαζόμαστε πολιτικές που θα στηρίξουν την οικογένεια και θα κάνουν πιο εύκολη την απόφαση ενός νέου ζευγαριού να αποκτήσει παιδιά. Χρειαζόμαστε καλύτερους μισθούς, περισσότερες ευκαιρίες και ισχυρότερη περιφέρεια. Όμως ταυτόχρονα χρειαζόμαστε μια εθνική στρατηγική που θα αυξάνει σταθερά την αξία που παράγει κάθε εργαζόμενος και κάθε επιχείρηση. Γιατί τελικά το μέλλον της Ελλάδας δεν θα κριθεί μόνο από το πόσοι θα είμαστε. Θα κριθεί και από το αν θα μπορέσουμε να μετατρέψουμε τις δυνατότητές μας σε δημιουργία, παραγωγή και ευημερία. Και σε αυτό το πεδίο εξακολουθώ να πιστεύω ότι η Ελλάδα έχει πολύ μεγαλύτερες δυνατότητες από όσες συχνά αναγνωρίζουμε στον εαυτό μας.
(Ο Σάκης Αρναούτογλου είναι Ευρωβουλευτής ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής)
