Νέα δεδομένα για τρία ιδιωτικά πανεπιστήμια φέρνει η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), που ισοδυναμεί με «φρένο» στη λειτουργία τους. Το Γ’ Τμήμα του Ανώτατου Δικαστηρίου ακύρωσε τις άδειες λειτουργίας και τα προγράμματα σπουδών στο σύνολό τους για τρία πανεπιστήμια, λόγω νομικών προβλημάτων που διαπιστώθηκε ότι διέπουν τη λειτουργία τους. Ειδικότερα, οι αποφάσεις του ΣτΕ, με πρόεδρο τον αντιπρόεδρο Διομήδη Κυριλοπουλο, που ακυρώνουν τις κανονιστικές πράξεις των προγραμμάτων αφορούν στα ιδιωτικά πανεπιστήμια CITY College University of York, Keele University και Anatolia College.
Σφοδρές αντιδράσεις έχει προκαλέσει η απόφαση του ΣτΕ
Σφοδρές αντιδράσεις για τους κυβερνητικούς χειρισμούς έχει προκαλέσει η απόφαση του ΣτΕ να κάνει δεκτές τις αιτήσεις ακύρωσης που είχαν κατατεθεί για τρία ιδιωτικά πανεπιστήμια.
Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση για προχειρότητα τόσο στη νομοθέτηση όσο και στην εφαρμογή του νόμου Πιερρακάκη και τον τρόπο που επέλεξε να παρακάμψει το άρθρο 16, τονίζει την ταλαιπωρία που θα έχουν οι κινήσεις της αυτές για εκατοντάδες φοιτητές και ζητά από την κυβέρνηση να αναλάβει τις ευθύνες της.
ΕΛ.Α.Σ: Η προχειρότητα της ΝΔ βάζει σε περιπέτειες εκατοντάδες φοιτητές
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη εξαπέλυσε επίθεση στην κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, κάνοντας λόγο μεταξύ άλλων για «προχειρότητα που βάζει σε περιπέτειες εκατοντάδες φοιτητές».
«Με σύνεση και υπευθυνότητα η ΕΛ.Α.Σ. και ο Πρόεδρος Αλέξης Τσίπρας έχουμε δεσμευτεί στην τήρηση της νομιμότητας και στην αναγκαία αλλαγή του θεσμικού πλαισίου που αφορά τα παραρτήματα διεθνών ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα» τονίζεται στην ανακοίνωση, η οποία καταλήγει:
«Δε θα επιτρέψουμε την επικράτηση σκοπιμοτήτων και ασυδοσίας στο χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης στην πατρίδα μας».
Αναλυτικά η ανακοίνωση της ΕΛ.Α.Σ.:
«Τρία παραρτήματα ιδιωτικών ιδρυμάτων πανεπιστημιακής εκπαίδευσης του εξωτερικού στην Ελλάδα δεν θα μπορούν να λειτουργήσουν κατά την ακαδημαϊκή χρονιά που ξεκινά σε λίγες μέρες, καθώς το Γ΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας μετά από σχετική προσφυγή του καθηγητή της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ κ. Π. Λαζαράτου ακύρωσε τόσο τις άδειες λειτουργίας τους, όσο και τα προγράμματα σπουδών τους στο σύνολο τους, λόγω νομικών προβλημάτων των κανονιστικών πράξεων που διέπουν την λειτουργία τους.
Η βιασύνη και η προχειρότητα της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας ως προς τη νομοθέτηση και την εφαρμογή του Νόμου Πιερρακάκη (ν. 5094/2024) επιτείνει την ανασφάλεια δικαίου των πολιτών βάζοντας σε περιπέτειες εκατοντάδες εγγεγραμμένους φοιτητές/τριες στα ΝΠΠΕ.
Με σύνεση και υπευθυνότητα η ΕΛ.Α.Σ. και ο Πρόεδρος Αλέξης Τσίπρας έχουμε δεσμευτεί στην τήρηση της νομιμότητας και στην αναγκαία αλλαγή του θεσμικού πλαισίου που αφορά τα παραρτήματα διεθνών ιδιωτικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα.
Δε θα επιτρέψουμε την επικράτηση σκοπιμοτήτων και ασυδοσίας στο χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης στην πατρίδα μας.»
Παραστατίδης: Καταρρέει ο νόμος Πιερρακάκη
«Η ακύρωση των αδειών λειτουργίας και προγραμμάτων σπουδών τριών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων από το Συμβούλιο της Επικρατείας οδηγεί πλέον σε κατάρρευση του νόμου Πιερρακάκη και συνιστά εξέλιξη μείζονος σημασίας» αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο Στέφανος Παραστατίδης, υπεύθυνος Κ.Τ.Ε. Παιδείας του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής.
«Είχαμε εξαρχής επισημάνει τα κενά του βαθμού συμμετοχής των μητρικών πανεπιστημίων και την κατ΄ ουσίαν ανωτατοποίηση κάποιων κολλεγίων σε πανεπιστήμια. Με αλεπάλληλες ερωτήσεις θέσαμε το θέμα της μη αποδεδειγμένης συμμετοχής του μητρικού πανεπιστημίου στα παράβολα και τις εγγυητικές επιστολές, στο κεφάλαιο αλλά και τη συμμετοχή τους στη διοίκηση. Συγχρόνως είχαμε θίξει με εμφατικό τρόπο τα προβλήματα των εγκαταστάσεων και τις άδειες που δόθηκαν χωρίς να πληρούνται οι απαραίτητες προϋποθέσεις στις υποδομές.» τονίζει στη συνέχεια ο κ. Παραστατίδης και συνεχίζει:
«Ακόμη, θίξαμε τα σοβαρά κενά στα προγράμματα σπουδών και τη μη πιστοποίηση των προγραμμάτων από τις αντίστοιχες αρχές πιστοποίησης ποιότητας των χωρών προέλευσης. Επιπρόσθετα, δεν υπήρχαν καν οι απαιτούμενες ως προς το εκάστοτε πρόγραμμα σπουδών εγκαταστάσεις, κάτι που προφανώς εντόπισε και το ΣτΕ στη δική του αξιολόγηση.»
«Οι δύο προσφυγές αφορούσαν τον τρόπο αδειοδότησης των ιδρυμάτων και τη διαδικασία έγκρισης των προγραμμάτων σπουδών του καθενός εκ των ιδρυμάτων» διευκρινίζει στη συνέχεια και υπογραμμίζει:
«Η μη συμμόρφωση των κτιριακών εγκαταστάσεων, η συμμετοχή προσώπων στη διαδικασία αξιολόγησης που ενέχουν πιθανότητα μεροληψίας, τα ελλιπή ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια στα προγράμματα σπουδών ήταν πιθανώς κάποιοι από τους λόγους που οδήγησαν το ΣτΕ στην ακύρωση των αδειών λειτουργίας».
Όπως σημειώνει στη συνέχεια: «Αναμένουμε την καθαρογραφή και δημοσίευση των αποφάσεων, ώστε να τοποθετηθούμε με θεσμική υπευθυνότητα και επί του περιεχομένου και του σκεπτικού τους. Επισημαίνουμε, δε, εκ των προτέρων ότι αυτά που θα αποκαλυφθούν για τις νέες αδειοδοτήσεις είναι δυστυχώς ακόμη χειρότερα.»
«Συνοψίζοντας, η πολιτική επιλογή της κυβέρνησης για τη fast-track εμπορευματοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης υλοποιήθηκε με ένα νομοθετικό γονατογράφημα και η εφαρμογή του πλέον εξελίσσεται σε φιάσκο πρωτοφανών διαστάσεων» αναφέρει στη συνέχεια.
«Ωστόσο, για το φιάσκο αυτό, για εμάς στο ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να υπάρχει η λέξη δικαίωση.
Δεν μπορούμε να μιλάμε για δικαίωση όταν εκατοντάδες φοιτητές και οι οικογένειές τους έχουν καταβάλει δίδακτρα, έχουν ξεκινήσει σπουδές, βλέπουν το μέλλον στο οποίο έχουν επενδύσει να καταρρέει.» προσθέτει και καταλήγει:
«Οι ευθύνες της κυβέρνησης είναι μεγάλες και οφείλουν να αναληφθούν στο ακέραιο».
ΣΥΡΙΖΑ: Καμία νομιμοποίηση στις μεθοδεύσεις της ΝΔ – Ο νόμος Πιερρακάκη πρέπει να καταργηθεί
«Η σημερινή απόφαση του ΣτΕ, που ακυρώνει τις άδειες λειτουργίας και τα προγράμματα σπουδών τριών ιδιωτικών “πανεπιστημίων” που αδειοδοτήθηκαν, εκθέτει τον κυβερνητικό σχεδιασμό της ΝΔ και επιβεβαιώνει τις σοβαρές ενστάσεις για τον τρόπο με τον οποίο επιχειρήθηκε η παράκαμψη του άρθρου 16» σημειώνει ο ΣΥΡΙΖΑ σε ανακοίνωσή του.
«Η δημιουργία ενός παράλληλου ιδιωτικού συστήματος ανώτατης εκπαίδευσης δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποτελεί τετελεσμένο», επισημαίνει ο ΣΥΡΙΖΑ.
Παράλληλα, υπογραμμίζει πως ο νόμος Πιερρακάκη πρέπει να καταργηθεί, προσθέτοντας πως «να υπερασπιστούμε το άρθρο 16 στο γράμμα και το πνεύμα του» αλλά και ότι «η Παιδεία είναι κοινωνικό δικαίωμα, όχι εμπόρευμα».
Αναλυτικά η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ:
«Η σημερινή απόφαση του ΣτΕ, που ακυρώνει τις άδειες λειτουργίας και τα προγράμματα σπουδών τριών ιδιωτικών ‘πανεπιστημίων’ που αδειοδοτήθηκαν, εκθέτει τον κυβερνητικό σχεδιασμό της ΝΔ και επιβεβαιώνει τις σοβαρές ενστάσεις για τον τρόπο με τον οποίο επιχειρήθηκε η παράκαμψη του άρθρου 16. Καμία ασφάλεια δικαίου δε παράγεται από τον νόμο Πιερρακάκη, καμία εξασφάλιση σπουδών δεν δίνουν στη νέα γενιά της χώρας οι ακροβασίες γύρω από το σύνταγμα και η νομοθέτηση ερήμην του συντάγματος.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιχείρησε να δημιουργήσει τετελεσμένα σε βάρος του δημόσιου πανεπιστημίου. Η σημερινή εξέλιξη επιβεβαιώνει ότι η δημιουργία ενός παράλληλου ιδιωτικού συστήματος ανώτατης εκπαίδευσης δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποτελεί τετελεσμένο. Ρητά, ξεκάθαρα, κατηγορηματικά.
Για τον ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ η θέση είναι καθαρή:
– Ο νόμος Πιερρακάκη πρέπει να καταργηθεί.
– Να υπερασπιστούμε το άρθρο 16 στο γράμμα και το πνεύμα του.
– Η Παιδεία είναι κοινωνικό δικαίωμα, όχι εμπόρευμα.
Η Αριστερά δεν υπάρχει για να διαχειρίζεται ή να νομιμοποιεί τα τετελεσμένα της Δεξιάς. Οφείλει να τα ανατρέπει.
Και εδώ βρίσκεται η ουσιαστική πολιτική διαφορά μας από άλλες απόψεις που ακούστηκαν το τελευταίο διάστημα: Δεν πιστεύουμε ότι ο νόμος Πιερρακάκη πρέπει απλώς να ‘διορθωθεί’, να ‘αναμορφωθεί’ ή να γίνει λίγο πιο αυστηρός. Πρέπει να καταργηθεί. Ο ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ είναι σήμερα η μόνη πολιτική δύναμη που το αναφέρει και το διατυπώνει ξεκάθαρα και με σαφήνεια».
ΚΚΕ: Να καταργηθεί ο νόμος Πιερρακάκη
«Αν κάτι αναδεικνύει η απόφαση του ΣτΕ είναι η βιασύνη της κυβέρνησης να εφαρμόσει τον απαράδεκτο νόμο 5094/2024, αλλά πάνω από όλα την ανάγκη να καταργηθεί ο νόμος Πιερρακάκη, που ανοίγει τον δρόμο για τη λειτουργία ιδιωτικών «πανεπιστημίων» και εντάσσει ακόμη περισσότερο την ανώτατη εκπαίδευση στο ευρωενωσιακό πλαίσιο της αγοράς και του επιχειρηματικού πανεπιστημίου.
Δεν πρόκειται, επομένως, απλώς για ένα ζήτημα πλημμελειών ή λαθών στη διαδικασία αδειοδότησης. Το πρόβλημα βρίσκεται στον ίδιο τον νόμο και στη λογική πάνω στην οποία οικοδομήθηκε.
Τα ιδιωτικά «πανεπιστήμια» που προωθούνται μέσα από αυτό το πλαίσιο δεν αποτελούν κάποια παρέκκλιση από τη λογική της αγοράς, είναι ακριβώς το αποτέλεσμά της. Όταν η ανώτατη εκπαίδευση αντιμετωπίζεται ως αγορά και το πανεπιστήμιο ως πεδίο επιχειρηματικής δράσης, η αγορά γίνεται τελικά αυτή που καθορίζει το περιεχόμενο, τις προϋποθέσεις και την ποιότητα των σπουδών. Και πάνω σε αυτή τη βάση θα παράγονται διαρκώς τα «ευτράπελα της αγοράς»: διαδικασίες αδειοδότησης που ακυρώνονται, επιχειρηματικά συμφέροντα που αναζητούν χώρο στην εκπαίδευση και οικογένειες που βρίσκονται στον αέρα, πληρώνοντας τελικά το κόστος.
Η βιασύνη της κυβέρνησης της ΝΔ να υλοποιήσει το συγκεκριμένο πλαίσιο αποδεικνύει ακριβώς την προσήλωσή της σε αυτή τη λογική, με την οποία, αποδεδειγμένα, συμφωνούν και άλλα κόμματα, όπως το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ και το κόμμα Τσίπρα.
Την ίδια ώρα, το δημόσιο πανεπιστήμιο υποχρηματοδοτείται, υποστελεχώνεται και υποβαθμίζεται συνεχώς, με τις φοιτήτριες και τους φοιτητές και τις οικογένειές τους να πληρώνουν από την τσέπη τους για στέγαση, σίτιση και μια σειρά από βασικές ανάγκες των σπουδών τους.
Αυτή είναι η ουσία της κυβερνητικής πολιτικής: υποβάθμιση και εμπορευματοποίηση της δημόσιας ανώτατης εκπαίδευσης, ώστε να ανοίγει ο δρόμος στα επιχειρηματικά συμφέροντα. Και όσο η ανώτατη εκπαίδευση αντιμετωπίζεται ως αγορά, τέτοιες αντιφάσεις και «ευτράπελα» δεν θα αποτελούν εξαίρεση, αλλά αναπόφευκτο αποτέλεσμα της ίδιας της πολιτικής.
Το ΚΚΕ απαιτεί την κατάργηση του νόμου Πιερρακάκη, του νόμου 5094/2024, την ανάκληση των αδειών των ιδιωτικών «πανεπιστημίων» και άμεση, γενναία κρατική χρηματοδότηση για ένα αποκλειστικά δημόσιο, πραγματικά δωρεάν και υψηλού επιπέδου πανεπιστήμιο, που θα υπηρετεί τις ανάγκες της κοινωνίας και όχι τα κέρδη της αγοράς».
Η απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας
Οπως έγινε γνωστό την Πέμπτη (13/08), οι αιτήσεις ακύρωσης που είχαν κατατεθεί στο ΣτΕ για το York και το Keele από τον νομικό και καθηγητή Διοικητικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Πάνο Λαζαράτο, έγιναν δεκτές από το δικαστήριο.
Επίσης, σύμφωνα με σχετική απόφαση, δεκτή έγινε και η σχετική αίτηση που έχει κατατεθεί για τα προγράμματα του Ανατόλια.
Αναμένονται πλέον τα σκεπτικά των αποφάσεων, καθώς και οι νομικές αντιδράσεις των ιδρυμάτων, τα προγράμματα των οποίων προσώρας δεν μπορούν να λειτουργήσουν.
Αναλυτικά η ανακοίνωση του ΣτΕ:
Δημοσιεύθηκαν σήμερα οι 1167-72/2026 αποφάσεις της επταμελούς συνθέσεως του Γ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας (Πρόεδρος: Δ. Κυριλλόπουλος, Εισηγητής: Ε. Αργυρός, Πάρεδρος) που αφορούν τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ).
Με τις αποφάσεις αυτές επαναλήφθηκαν τα κριθέντα στις 1919 και 1920/2025 αποφάσεις της Ολομελείας του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα ΝΠΠΕ, σύμφωνα με τις οποίες δεν απαγορεύεται από το Σύνταγμα η ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων προερχόμενων από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή από χώρα συμβεβλημένη στη GATS, κατά τους όρους ειδικού νόμου, με τον οποίο διασφαλίζεται το υψηλό επίπεδο σπουδών και η ακαδημαϊκή ελευθερία. Επίσης, απερρίφθη ο λόγος ακυρώσεως ότι τα προσφερόμενα από τα ΝΠΠΕ προγράμματα σπουδών θα έπρεπε να έχουν αναγνωρισθεί από το μητρικό ίδρυμα και τον αρμόδιο φορέα πιστοποίησης του κράτους στο οποίο εδρεύει αυτό, διότι τα προσφερόμενα προγράμματα σπουδών περιλαμβάνονται στην εκπαιδευτική συμφωνία μεταξύ μητρικού ιδρύματος και ΝΠΠΕ με βάση την οποία το μητρικό ίδρυμα ελέγχει το ΝΠΠΕ.
Περαιτέρω, το Γ΄ Τμήμα εξέτασε επιμέρους ζητήματα σχετικά με την εφαρμογή του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου και τη νομιμότητα της διοικητικής διαδικασίας που ακολουθήθηκε σε συγκεκριμένες περιπτώσεις αδειοδότησης και πιστοποίησης. Συγκεκριμένα:
Με τις 1167 και 1169/2026 αποφάσεις ακυρώθηκαν πράξεις του Υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού με τις οποίες χορηγήθηκε άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήματος ΝΠΠΕ διότι o Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΕΟΠΠΕΠ), ο οποίος ήταν αρμόδιος να βεβαιώσει ότι το ΝΠΠΕ διαθέτει κατάλληλες κτιριακές υποδομές, παρέλειψε να διαπιστώσει αμελλητί και, πάντως, μέχρι τη συζήτηση των υποθέσεων στο ακροατήριο του Δικαστηρίου, τη συμμόρφωση του παραρτήματος ΝΠΠΕ στις παρατηρήσεις που είχε διατυπώσει ο ΕΟΠΠΕΠ, κατόπιν επιτόπιου ελέγχου, και αφορούσαν τη διενέργεια κτιριολογικών προσαρμογών και την προσκόμιση συγκεκριμένων στοιχείων.
Με την 1171/2021 απόφαση ακυρώθηκε πράξη του Υφυπουργού Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με την οποία χορηγήθηκε άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτήματος ΝΠΠΕ διότι στηρίχθηκε σε σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ), η οποία διαμορφώθηκε κατόπιν έκθεσης της Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης (ΕΕΑ), μέλος της οποίας είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα και, συνεπώς, μπορούσε να προκληθεί υπόνοια μεροληψίας, σύμφωνα με το άρθρο 7 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.
Τέλος, με τις 1168, 1170 και 1172/2026 αποφάσεις ακυρώθηκαν αποφάσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών αφενός, λόγω της ακύρωσης της άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας των παραρτημάτων ΝΠΠΕ (με τις 1167, 1169 και 1171/2026 αποφάσεις) και, αφετέρου, διότι τα στοιχεία, που περιέχονται στο Παράρτημα της 48136/17.12.2024 απόφασης της ΕΘΑΑΕ, με βάση τα οποία έλαβε χώρα η πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών, δεν συνιστούν συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, προς τα οποία οφείλουν να συμμορφώνονται τα προγράμματα σπουδών των ΝΠΠΕ, όπως ορίζουν οι εξουσιοδοτικές διατάξεις του ν. 5094/2024.
