Το Σουηδικό Ινστιτούτο SIPRI στην ετήσια σύγκρισή του (27/04/2026) για τους παγκόσμιους εξοπλισμούς μεταξύ των ετών 2025 και 2024 διαπιστώνει αύξηση 2,9% και ύψος δαπανών για εξοπλισμούς 2.887 δις για το 2025.
Στη διάρκεια του ίδιου χρόνου, οι στρατιωτικές δαπάνες μειώθηκαν στις ΗΠΑ αλλά αυξήθηκαν στην Ευρώπη κατά 14% και κατά 8,1% στην Ασία και Ωκεανία.
Οι μεγάλες δυνάμεις (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα), ξόδεψαν συνολικά 1.480 δις δολ. ή αλλιώς το 51% των παγκόσμιων δαπανών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η μείωση των αμερικανικών εξοπλισμών το 2025 οφείλεται στην άρνηση αποστολής δωρεάν όπλων στην Ουκρανία μετά την έναρξη της προεδρίας Τραμπ.
Χωρίς τους αμερικανικούς εξοπλισμούς η αύξηση παγκόσμια φτάνει το 9,2% για το 2025.
Τα προηγούμενα τρία χρόνια η αμερικανική βοήθεια στην Ουκρανία έφτασε τα 127 δις.
Για το 2026 οι αμερικανικοί εξοπλισμοί που έχουν εγκριθεί από το Κογκρέσο φτάνουν το 1 τρις ενώ για το 2027 το 1,5 τρις.
Η Ευρώπη το 2025 είχε την μεγαλύτερη αύξηση εξοπλισμών με 864 δις και 14% διαφορά, την μεγαλύτερη από την λήξη του ψυχρού πολέμου.
Η Ρωσία ξόδεψε το 2025 190 δις, με αύξηση 5,9% και 7,5% του ΑΕΠ.
Η Ουκρανία ξόδεψε 84,1 δις, με αύξηση 20% και 40% του ΑΕΠ.
Οι 29 ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ ξόδεψαν συνολικά 559 δις.
Η Γερμανία ξόδεψε 114 δις, με αύξηση 24% από το 2024.
Η Ισπανία ξόδεψε 40,2 δις με αύξηση 50% από το 2024 ,φτάνοντας το 2% του ΑΕΠ για πρώτη φορά από το 1994.
Οι ευρωπαϊκές χώρες είχαν την γρηγορότερη αύξηση από το 1953.
Η Μέση Ανατολή είχε συνολικές δαπάνες εξοπλισμών 21 δις το 2025.
Το Ισραήλ είχε μείωση δαπανών 4,9% και σύνολο 48,3 δις καθώς είχε μειωθεί το 2025 ή ένταση στη Γάζα.
Η Τουρκία είχε αύξηση 7,2% και συνολικά 30 δις δαπάνες.
Το Ιράν είχε μείωση 5,6% με δαπάνες 7,4 δις αλλά με πληθωρισμό 42%.
Η Ασία και Ωκεανία ξόδεψαν συνολικά 681 δις με αύξηση 8,1%.
Η Κίνα είχε δαπάνες 336 δις με αύξηση 7,4%. Μια αύξηση που συνεχίζεται για 31η χρονιά.
Η Ιαπωνία ξόδεψε 62,2 δις και αύξηση 9,7%, την μεγαλύτερη από το 1958.
Η Ταιβάν ξόδεψε 18,2 δις και αύξηση 14%.
Το Ηνωμένο Βασίλειο είχε μείωση 2% και δαπάνες 89 δις.
Η Γαλλία είχε αύξηση 1,5% και δαπάνες 68 δις. Σημειώνεται ότι το νέο νομοσχέδιο αυτές τις μέρες προβλέπει συνολικά 63,3 δισεκατομμύρια ευρώ για την άμυνα το 2027, 68,3 δισεκατομμύρια ευρώ το 2028, 72,8 δισεκατομμύρια ευρώ το 2029 και 76,3 δισεκατομμύρια ευρώ το 2030.
Η Ινδία, ο 5ος μεγαλύτερος αγοραστής παγκόσμια, είχε αύξηση 8,9% και δαπάνες 9.1 δις.
Το Πακιστάν είχε αύξηση 11% και δαπάνες 11,9 δις.
Η Σαουδική Αραβία, ο 8ος μεγαλύτερος αγοραστής παγκόσμια, είχε δαπάνες 83,2 δις.
Η Αφρική είχε αύξηση 8,5% και δαπάνες 58,2 δις.
Όπως είναι φανερό η εικόνα του SIPRI φαντάζει «ειδυλλιακή» μπροστά στα στοιχεία που σίγουρα θα προκύψουν για το 2026. Οι πόλεμοι στο Ιράν, στις χώρες του Κόλπου και στο Λίβανο θα ανατρέψουν επι το αρνητικότερο τα στοιχεία του 2025.
Την ίδια στιγμή νέες εστίες εμφανίζονται όπως στο Μάλι της υποσαχάριας Αφρικής και κανείς δεν ξέρει τι θα προκύψει με τα φτωχοποιημένα στρώματα της περιοχής που ακολουθούν τους τζιχαντιστές.
Οι δυο μεγάλοι πόλεμοι στην Ουκρανία και στη Μ. Ανατολή συνεχίζονται και οι προοπτικές εύρεσης λύσης είναι πενιχρές. Το αντίθετο μάλλον φαίνεται στον ορίζοντα με την περίπτωση «παγωμένων» πολέμων, οι οποίοι θα «σέρνονται» με βομβαρδισμούς και διαλλείματα ειρήνης για να εξυπηρετούνται οι ενεργειακές ανάγκες, να είναι το πιθανότερο.
Όμως υπάρχει και το χειρότερο σενάριο επειδή οι πόλεμοι αυτοί βρίσκονται σε περιοχές που επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία να επεκταθεί ο πόλεμος σε γειτονικές περιοχές.
Η ελληνική κυβέρνηση «προσπαθεί» να είναι μέρος του προβλήματος και όχι μέρος της λύσης.
Εφοδιάζει, με χρήσιμα για την άμυνά μας όπλα, την Ουκρανία, δημιουργώντας τις χειρότερες, ιστορικά, σχέσεις με την Ρωσία.
Ακολουθεί φιλοισραηλινή στάση, προκαλώντας άλλες χώρες και φυσικά τον ίδιο τον ελληνικό λαό ενώ υπάρχει κίνδυνος εγκλωβισμού μας στις περιπέτειες της Μ. Ανατολής.
Ακολουθεί πιστά την γαλλική πολιτική που έχει αποδειχτεί επικίνδυνη στη Μ. Ανατολή και τυχοδιωκτική στην Ουκρανία.
Περιττό να πούμε ότι η πολιτική Ντράγκι για εφαρμογή «οικονομίας πολέμου» στην Ευρώπη σαν διέξοδος στην οικονομική κρίση, οδήγησε σε αυταπάτες και ήδη οι χώρες της Ευρώπης βρίσκονται σε ενεργειακό και παραγωγικό αδιέξοδο.
Οι αλλαγές προς το χειρότερο το 2026 δείχνουν ότι ο κόσμος που ξημερώνει θα είναι διαφορετικός απ’ ότι μέχρι τώρα και αυτό θα έπρεπε να γινεί μάθημα και για τη χώρα μας ώστε να μην εγκλωβιζόμαστε σε μονόδρομους ή ιδεοληψίες στην εξωτερική και αμυντική πολιτική.
Όπως είναι γνωστό «δεν υπάρχουν παντοτινές φιλίες αλλά παντοτινά συμφέροντα».
(Ο Νίκος Τόσκας είναι υποστράτηγος ε.α. και πρώην υπουργός)
