Η κυβέρνηση της Πολωνίας έκανε κάτι που στην Ελλάδα παρουσιάζεται ως αδύνατο, ουτοπικό, σχεδόν αιρετικό. Έσπασε το δόγμα της «δημοσιονομικής ανικανότητας» και παρενέβη ευθέως στην αγορά καυσίμων. Όχι με επιδόματα ψίχουλα, όχι με pass και κουπόνια, αλλά με πραγματική πολιτική.
Και ξαφνικά, όλο το αφήγημα περί «δεμένων χεριών» καταρρέει σαν χάρτινος πύργος.
Η Βαρσοβία κάνει πολιτική, όχι επικοινωνία. Η κυβέρνηση Τουσκ προχώρησε σε τρεις κινήσεις που στην Ελλάδα θεωρούνται απαγορευτικές για την Κυβέρνηση του κ.Μητσοτάκη:
• Μείωση ΦΠΑ από 23% στο 8%, μια παρέμβαση που μειώνει άμεσα την τιμή της αντλίας και ανακουφίζει τα νοικοκυριά.
• ΕΦΚ στο κατώτατο όριο της ΕΕ, όχι «δεν γίνεται», όχι «οι Βρυξέλλες δεν επιτρέπουν». Γίνεται, όταν το θέλεις.
• Κόστος 370 εκατ. τον μήνα με την Πολωνία δεν το μετατρέπει σε άλλοθι για αδράνεια.
Αντίθετα, το αντιμετωπίζει ως επένδυση στην κοινωνική συνοχή.
Ποιος πληρώνει; Σίγουρα όχι ο πολίτης
Εδώ βρίσκεται η μεγάλη διαφορά
• Φόρος υπερκερδών στις εταιρείες ενέργειας. Η Πολωνία δεν παίρνει από τους πολίτες για να τους τα ξαναδώσει ως «pass».Παίρνει από αυτούς που κερδοσκοπούν.
• Αντιστάθμιση απωλειών με το κράτος να καλύπτει το κόστος της μείωσης φόρων όχι με περικοπές, αλλά με δίκαιη φορολόγηση των υπερκερδών.
• Η Πολωνία επιλέγει να συγκρουστεί με τα συμφέροντα, όχι με τα νοικοκυριά.
Και στην Ελλάδα; Επιδόματα αντί για πολιτική
Στην Ελλάδα, η συζήτηση για μείωση ΦΠΑ ή ΕΦΚ στα καύσιμα αντιμετωπίζεται σαν βλασφημία. Η απάντηση είναι πάντα η ίδια, «δεν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος». Όμως η Πολωνία απέδειξε ότι ο δημοσιονομικός χώρος δεν είναι κάτι αόριστο. Είναι πολιτική επιλογή.
Όταν μια κυβέρνηση θέλει να προστατεύσει τους πολίτες, βρίσκει τρόπο. Όταν θέλει να προστατεύσει τα κέρδη, βρίσκει δικαιολογίες.
Η κίνηση της Πολωνίας εκθέτει την ελληνική κυβέρνηση
Η σύγκριση είναι αναπόφευκτη:
• Εκεί μειώνουν φόρους.
• Εδώ μοιράζουν pass.
• Εκεί φορολογούν τα υπερκέρδη.
• Εδώ τα βαφτίζουν “λογιστικές διαφορές”.
• Εκεί παρεμβαίνουν στην αγορά.
• Εδώ παρακολουθούν την αγορά.
Η Πολωνία δεν είναι κάποια σοσιαλιστική ουτοπία. Είναι μια χώρα της ΕΕ που αποφάσισε ότι η κοινωνία δεν μπορεί να είναι ο μόνιμος χρηματοδότης της κρίσης.Και αυτό είναι που κάνει την ελληνική στάση τόσο εκκωφαντικά προβληματική.
Η Πολωνία απέδειξε ότι ο δημοσιονομικός χώρος δημιουργείται, η κοινωνική προστασία δεν είναι πολυτέλεια και η πολιτική βούληση μετριέται στην πράξη, όχι στα δελτία Τύπου.
Αν μια κυβέρνηση θέλει πραγματικά να στηρίξει τους πολίτες, το κάνει. Αν δεν θέλει, μοιράζει pass και ζητάει ευγνωμοσύνη και χειροκροτήματα.
(Η Ιωάννα Λιούτα είναι πολιτική και οικονομική αναλύτρια)
