Το υφιστάμενο κομματικό σύστημα βιώνει μια συνεχιζόμενη συνθήκη ταχείας ρευστοποίησης. Η προσωρινή σταθεροποίηση της περιόδου 2015-2023 δεν ήταν παρά μια παρένθεση έκτακτης ανάγκης προκειμένου η οικονομική ελίτ, να αναδιατάξει δυνάμεις και να αποκτήσει και πάλι τον έλεγχο των εξελίξεων.
Ουσιαστικά, το κομματικό σύστημα ποτέ δεν επανάκαμψε από την μνημονική υπαγωγή της χώρας. Ούτε φυσικά κάτι τέτοιο πρόκειται, να συμβεί σε άμεσο χρόνο.
Αυτό φυσικά βολεύει την μιντιακή - επιχειρηματική και πολιτική «ελίτ», αφού για την ώρα εκτιμά, ότι έτσι μπορεί να καθοδηγήσει τα γεγονότα κατά το δοκούν.
Όμως, τα χρήματα της πανδημίας και του Ταμείου Ανάκαμψης τελειώνουν. Η συσσώρευση πλούτου στα ολιγαρχικά συμφέροντα έχει χτυπήσει κόκκινο και η κοινωνική δυσαρέσκεια «πρέπει» σύντομα να εγκλωβιστεί, πριν να προκύψουν μεγάλες και ανεξέλεγκτες αναταράξεις.
Η προσπάθεια να αναβιώσει ο πάλαι ποτέ δικομματισμός «ΝΔ-ΠΑΣΟΚ» δεν έχει καμία τύχη. Η «περίπτωση Παναγόπουλου» της ΓΣΣΕ έφερε στην μνήμη όλων τι προηγήθηκε της χρεοκοπίας της χώρας. Και οι μνήμες είναι ακόμα νωπές. Ούτε όμως από τις υπόλοιπες πολιτικές δυνάμεις φαίνεται να υπάρχει πολιτικό σχέδιο που να δίνει προοπτική.
Από την άλλη είναι σαφές, ότι δυνάμεις στο εξωτερικό (αλλά και στο εσωτερικό της χώρας) αναζητούν την πολιτική εκπροσώπηση του «Τραμπισμού» στην Ελλάδα. Οι ενεργειακές συμφωνίες που υπεγράφησαν και οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή επιβάλλουν την απόλυτη ευθυγράμμιση της χώρας με τα συμφέροντα του αμερικανικού παράγοντα.
Ποιο διεθνές δίκαιο και ποιες συνθήκες…; Είναι θέμα χρόνου η χώρα να μπει στο τραπέζι μιας συζήτησης που κρύβει τεράστιους κινδύνους για τα εθνικά μας συμφέροντα. Όσοι μιλούν για σταθερότητα και ανάπτυξη στην περιοχή ποντάροντας στην «σταθερότητα» που εξασφαλίζουν οι ενεργειακοί ανταγωνισμοί, ας κάνουν τον κόπο να κοιτάξουν μέχρι την …Ουκρανία.
Επιπλέον, επειδή οι αιτίες της χρεωκοπίας της χώρας δεν έχουν εκλείψει (στρεβλό παραγωγικό μοντέλο, παρασιτική ολιγαρχία, διαφθορά, ανισότητες, τεράστιο δημόσιο και ιδιωτικό χρέος κλπ.) η χώρα οδηγείται σαν «πρόβατο επί σφαγή» σε νέα τραγωδία.
Εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν. Ούτε με μαγικό ραβδί, ούτε με μεσσιανικές λογικές και συναισθηματισμούς πρόκειται να προκύψει διέξοδος. Το αντίθετο, τα φαινόμενα αυτά της αντιπολιτικής, μάλλον ενισχύουν την πορεία προς τον όλεθρο.
Είναι ανάγκη να επαναφέρουμε την «Πολιτική» στο τραπέζι, πριν μας καταπιεί όλους ο κοινωνικός και πολιτικός εκφασισμός που σαρώνει τον πλανήτη.
Τι σημαίνει όμως πρακτικά αυτό;
Σημαίνει να ανακαλύψουμε ξανά αξίες και αρχές.
Σημαίνει να επεξεργαστούμε ένα πολιτικό σχέδιο με αιχμές.
Σημαίνει :
- Να επαναπροσδιορίσουμε τι σημαίνει σήμερα η κοινωνική δικαιοσύνη και πως μπορούμε να έχουμε ένα καλύτερο προοδευτικό σύστημα φορολόγησης και αναδιανομής του πλούτου.
- Να θωρακίσουμε τη δημόσια εκπαίδευση ως παράγοντα κοινωνικής ανάπτυξης και συλλογικής ευημερίας μακριά από του όρους της αγοράς.
- Να στηρίξουμε και να προωθήσουμε τα δημόσια αγαθά και τα «κοινά» (commons). Το νερό, η ενέργεια, οι μεταφορές, η στέγη, η υγεία, τα Data, οφείλουν να μπουν υπό τον έλεγχο του δημοσίου με όρους διαφάνειας και λογοδοσίας.
- Να αποκαταστήσουμε την εργατική νομοθεσία τουλάχιστον στα προ του 2010 επίπεδα με ενίσχυση του θεσμού της συλλογικής αυτονομίας (ΣΣΕ-απεργία-συνδικάτα) και του κοινωνικού ασφαλιστικού συστήματος.
- Να θεσπίσουμε ισχυρές ρήτρες κλιματικής προστασίας με έμφαση στην προστασία του περιβάλλοντος και στην πολιτική προστασία.
- Να στηρίξουμε την περιφερειακή ανάπτυξη και να ενσωματώσουμε ακόμα και στο Σύνταγμα της χώρας προβλέψεις για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος.
Όλα τα παραπάνω απαιτούν πολιτικές υπερβάσεις πρώτα στην κοινωνία και μετέπειτα στο πολιτικό σύστημα.
Εδώ που φτάσαμε χρειαζόμαστε μια τομή με το παρελθόν.
Χρειάζεται να επανέλθουμε σε «εργοστασιακές πολιτικές ρυθμίσεις» προσαρμοσμένες στην σύγχρονη πραγματικότητα με βάση συγκεκριμένες αξίες και αρχές.
Χρειαζόμαστε να χτίσουμε από την αρχή, ένα νέο τόπο συνάντησης των αριστερών και προοδευτικών δυνάμεων με συζήτηση από μηδενική βάση και ένα νέο πολιτικό σχέδιο εναλλακτικής διακυβέρνησης.
(Ο Διονύσης Τεμπονέρας είναι Δικηγόρος – Εργατολόγος)
