Η κυβέρνηση επιμένει να μιλά για «εισαγόμενο πληθωρισμό», επιμένει ότι κάνει ότι μπορεί, αλλά αυτό που τελικά επιμένει είναι η ακρίβεια.Οι αριθμοί δείχνουν ότι η ακρίβεια στα τρόφιμα στην Ελλάδα είναι πολιτική αποτυχία ή καλύτερα πολιτική επιλογή.
Ενώ η Ευρώπη δείχνει σημάδια σταθεροποίησης, η ελληνική αγορά τροφίμων φαίνεται να κινείται σε δικό της, ανοδικό ρυθμό.Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι ο πληθωρισμός στα τρόφιμα επιμένει, «τινάζοντας στον αέρα» τον προϋπολογισμό των νοικοκυριών στις αρχές του 2026.
Δείκτης τροφίμων: η χώρα μας κατέγραψε άνοδο στο 3,6%, την ώρα που ο μέσος όρος στην Ευρωζώνη συγκρατήθηκε στο 2%(Eurostat)
Πρωταθλητές ακρίβειας
Κρέας: το μοσχάρι παραμένει το μεγάλο αγκάθι με αυξήσεις που αγγίζουν το 27%, σχεδόν διπλάσιες από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Γαλακτοκομικά:το γάλα (9,9%) και το γιαούρτι (9%) συνεχίζουν να επιβαρύνουν καθημερινά το καλάθι, με αποκλίσεις σοκ από τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους.
Καφές:μια ετήσια επιβάρυνση της τάξης του 18,7% μετατρέπει μια καθημερινή συνήθεια σε είδος πολυτελείας.
Διπλάσιες τιμές σε έναν χρόνο στα κηπευτικά
Η σύγκριση των τιμών παραγωγού και χονδρικής με την αντίστοιχη περσινή περίοδο προκαλεί ίλιγγο. Τα κηπευτικά έχουν μετατραπεί σε «χρηματιστηριακά» είδη.
Μπρόκολο και αγγουράκια καταγράφουν αυξήσεις 100% έως 116% στη χονδρική.Ντομάτες στο +66% σε σχέση με πέρυσι, με τη μέση τιμή να τραβάει την ανηφόρα.Το μεγαλύτερο πρόβλημα εντοπίζεται στη διαδρομή του προϊόντος. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα κολοκυθάκια:
Τιμή λαχαναγοράς 2,80€
Τιμή Super market έως και 4,50€ (καπέλο σχεδόν 60%!).
Μια διαφορά 60%, χωρίς καμία διαφάνεια,χωρίς ανώτατα περιθώρια κέρδους,χωρίς ουσιαστικούς ελέγχους και χωρίς συνέπειες.Η πολιτεία ξέρει, αλλά δεν παρεμβαίνει.
Οι μεσάζοντες και τα αυξημένα λειτουργικά κόστη των μεγάλων αλυσίδων δημιουργούν μια «ψαλίδα» που πληρώνει αποκλειστικά ο καταναλωτής.Ελάχιστες είναι οι κατηγορίες που δείχνουν αποκλιμάκωση, με το ελαιόλαδο να παρουσιάζει διορθωτικές τάσεις μετά το περσινό ράλι, ενώ ελαφρώς φθηνότερα πωλούνται οι πατάτες και η ζάχαρη.
Με τις τιμές στα βασικά είδη διατροφής να τρέχουν με διψήφια ποσοστά σε πολλές κατηγορίες, οι όποιες εισοδηματικές ενισχύσεις κινδυνεύουν να απορροφηθούν πριν καν φτάσουν στην τσέπη του πολίτη.
Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα,η απάντηση της Κυβέρνησης είναι επικοινωνιακά «καλάθια»,προσωρινά pass και διαρκείς εκκλήσεις, παρακλήσεις για συγκράτηση τιμών.
Τα καλάθια δεν μειώνουν τιμές, απλώς τις επιλέγουν,τα επιδόματα επιστρέφουν στην αγορά ως κέρδος και η ευθύνη μεταφέρεται στον καταναλωτή,όχι σε όσους διαμορφώνουν τις τιμές.Αυτό δεν είναι κοινωνική πολιτική. Είναι διαχείριση εντυπώσεων.
Οι εξαιρέσεις δεν αναιρούν τον κανόνα.Ναι, το ελαιόλαδο έπεσε,ναι,οι πατάτες φθήνυναν.Αλλά όταν το βασικό καλάθι διατροφής παραμένει ακριβότερο από την Ευρώπη, αυτές οι πτώσεις λειτουργούν απλώς ως άλλοθι αδράνειας.
Η ακρίβεια στα τρόφιμα είναι το αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών,έλλειψης ελέγχων,και μιας ξεκάθαρης προτεραιότητας, ότι η αγορά είναι πάνω από την κοινωνία.Όταν μια χώρα πληρώνει ακριβότερα το φαγητό της από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο,δεν υπάρχει πια καμία δικαιολογία.Υπάρχει μόνο πολιτική ευθύνη.
(Η Ιωάννα Λιούτα είναι Πολιτική και οικονομική αναλύτρια)
