Η εκλογή (χωρίς αντίπαλο τελικά) του υπουργού Εθνικής Οικονομίας Κυριάκου Πιερρακάκη στη θέση του προέδρου του Eurogroup (Ευρωομάδας) αποτελεί μια αναμφίβολα μεγάλη προσωπική επιτυχία για τον ίδιο και μια μεγάλη δικαίωση για την Ελλάδα. Συμβολίζει κατά κάποιο τρόπο την ολική επιστροφή της χώρας ως κανονικού κράτους μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την περιπέτεια της οικονομικής κρίσης. Η Ελλάδα που μόλις πριν δέκα χρόνια ήταν στο κατώφλι της εξόδου/ εκδίωξης (;) από την Ευρωζώνη θα ηγείται από σήμερα του συστήματος. Ο Κ. Πιερρακάκης είναι ο πέμπτος πρόεδρος του Eurogroup. Είχαν προηγηθεί ο Βέλγος Ζαν-Κλωντ Γιούνγκερ (2005-2013), ο Ολλανδός Γερούν Ντάισελμπλουμ (2013-2018) ο οποίος έμεινε στη μνήμη μας για τον γνωστό διαξιφισμό του με τον Έλληνα υπουργό Οικονομικών Γ. Βαρουφάκη , ο Πορτογάλος Μάριο Σεντένο (2018-2020) και ο Ιρλανδός Πασκάλ Ντόναχιου (2020-2025) η αιφνίδια παραίτηση του οποίου οδήγησε στην ομόφωνη ανάδειξη του Κ. Πιερρακάκη ως του πέμπτου προέδρου του σώματος. Η θητεία του προέδρου του Eurogroup είναι 2,5 χρόνια ανανεώσιμη. Είναι η πρώτη φορά εδώ και χρόνια που η Ελλάδα καταλαμβάνει αιρετή υψηλή θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Είχαν προηγηθεί στο παρελθόν οι καθηγητές Λ. Παπαδήμος, Ν. Διαμαντούρος και Β. Σκουρής.
Το Eurogroup που συγκροτείται από τα είκοσι κράτη μέλη της Ευρωζώνης και συνεδριάζει σε επίπεδο υπουργών κυρίως (αλλά και αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων υπό την προεδρία του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου) αποτελεί ένα από τους δύο θεσμικούς πυλώνες του συστήματος της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΟΝΕ – Ευρωζώνης). Ο δεύτερος πυλώνας είναι βέβαια η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) η οποία διαμορφώνει την ενιαία νομισματική πολιτική για την Ευρωζώνη. Ενώ το Eurogroup διαμορφώνει την εν ευρεία εννοία οικονομική (δημοσιονομική πολιτική, κλπ.) της Ευρωζώνης στο μέτρο που υπάρχει βέβαια κοινή οικονομική πολιτική (που θεσμικά δεν υπάρχει). Και ενώ το Eurogroup θεωρείται άτυπο όργανο, υπάρχει ωστόσο ένα πρωτόκολλο (αριθ. 14) στη Συνθήκη Λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) που ρυθμίζει τη συγκρότηση και λειτουργία του. Οι συνεδριάσεις του Eurogroup πραγματοποιούνται συνεπώς την παραμονή (βράδυ) της σύγκλησης του Συμβουλίου Οικονομικών και Χρηματοπιστωτικών Υποθέσεων (ECOFIN) και σ’ αυτές καλείται και συμμετέχει συνήθως και η πρόεδρος της ΕΚΤ Κρ. Λαγκάρντ.
Μια από τις πλέον σημαντικές δραστηριότητες του προέδρου του Eurogroup είναι ότι εκπροσωπεί την Ένωση στο πεδίο αρμοδιότητάς του στις διεθνείς οικονομικές συναντήσεις κορυφής( ΔΝΤ G-7 κλπ). Επομένως έχει υψηλή διεθνή παρουσία και ως εκ τούτου υψηλές ευθύνες και απαιτήσεις.
Γενικότερα τώρα και ανεξάρτητα από τις πρόνοιες του σχετικού πρωτοκόλλου της Συνθήκης, το Eurogroup διαμορφώνει ουσιαστικά την οικονομική πολιτική της Ευρωζώνης και εργάζεται για την ολοκλήρωση της ΟΝΕ η οποία παραμένει ακόμη ατελής. Ο ρόλος του προέδρου στη διαδικασία αυτή είναι κομβική. Ο Κ. Πιερρακάκης έχει ήδη δηλώσει τους ιδιαίτερους τομείς στους οποίους ως πρόεδρος θα αποδώσει σημασία όπως η ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η ενιαία αγορά, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, η ενίσχυση της οικονομικής ανταγωνιστικότητας και ανάπτυξης, κ.α.
Χωρίς αμφιβολία, η αποστολή του Eurogroup και του προέδρου του στη διαδικασία εμβάθυνσης της Ευρωζώνης και οικονομικής ενοποίησης θα συναντήσει τις αναπόφευκτες δυσκολίες που προέρχονται τόσο από το εσωτερικό όσο και το εξωτερικό περιβάλλον (επιθετικότητα Ρωσίας, πιέσεις ΗΠΑ/Τραμπ). Αλλά ένα είναι βέβαιο. Ο Κ. Πιερρακάκης θα θελήσει να αφήσει έργο σημαντικό.
(Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), πρώην πρεσβευτής – σύμβουλος του ΥΠΕΞ και μέλος της συμβουλευτικής επιτροπής του ΕΛΙΑΜΕΠ. Από τις εκδόσεις Ι. Σιδέρης κυκλοφόρησε το νέο του βιβλίο με τίτλο «Πέρα από τα Στερεότυπα. Νέα Προοδευτική Εξωτερική και Ευρωπαϊκή Πολιτική»- Το άρθρο αποτελεί αναδημοσίευση από την εφημερίδα «Τα Νέα»)
