Ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης ανέβηκε στην ΔΕΘ για να ανακοινώσει μέτρα, πρωτίστως σε μία αγωνιώδη προσπάθεια να εξισορροπήσει την απώλεια αξιοπιστίας της κυβέρνησης μετά τα απανωτά σκάνδαλα με τελευταίο το φαγοπότι για λίγους που ανέδειξε η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, και δευτερευόντως την σημαντική απώλεια εισοδήματος που βιώνουν οι πολίτες λόγω του αρρύθμιστου στεγαστικού ζητήματος, των μόνιμων αυξήσεων του πληθωρισμού και της συστηματικής υπονόμευσης των δημοσίων αγαθών.
Τα κύρια θέματα της ομιλίας του ήταν μια επιφανειακή και λυσιτελής προσέγγιση του δημογραφικού και η -ελάχιστη- μείωση εισοδηματικών φόρων κυρίως για τα μεγάλα εισοδήματα και πολύ μικρές και ειδικές πληθυσμιακές ομάδες. Η ΝΔ με περιττή οίηση θέτει την ερώτηση και -θεωρεί- ότι οι υπόλοιποι οφείλουν να απαντήσουν στον άξονα που η ίδια καθορίζει.
Αυτή την φορά, η επικοινωνιακή στρατηγική της κυβέρνησης, απέτυχε. Το σχέδιο που παρουσίασε ο πρώην πρωθυπουργός Α. Τσίπρας, από το βήμα του συνεδρίου του Economist, έθεσε την ατζέντα από την αρχή. Με επίκεντρο την οικονομία, την δικαιοσύνη, το κράτος και την μείωση των ανισοτήτων, κατάφερε με ωριμότητα και σχέδιο να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο με βάθος 5ετίας.
Η ΝΔ θεωρεί ότι το δημογραφικό και η παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας, περνάνε μέσα από το πελατειακό κράτος, την γαλάζια ευνοιοκρατία, την απαξίωση του κοινωνικού κράτος, καλυπτόμενα με καθρεφτάκια επιδομάτων. Στον αντίποδα, η απάντηση που παρουσίασε ο Α. Τσίπρας θέτει στο επίκεντρο τον ελέφαντα στο δωμάτιο. Συγκεκριμένα, επικεντρώθηκε στο αναπτυξιακό σοκ, που έχει ανάγκη ο τόπος, και το συνέδεσε άμεσα με το δημογραφικό.
Είναι κρίσιμη η κατανόηση, ότι ο κίνδυνος από την δημογραφική μείωση είναι υπαρξιακός και απαιτεί ολιστικές απαντήσεις και κυρίως τομές. Τα νέα ζευγάρια δεν κάνουν παιδιά όχι γιατί δεν έχουν ένα υψηλότερο επίδομα γέννας, που έτσι και αλλιώς κάνει φτερά εντός των ιδιωτικών κλινικών ή στον μαιευτήρα και την βοηθό του. Οι λόγοι είναι πολύ πιο δομικοί και σχετίζονται, με την έλλειψη υψηλών προσδοκιών για την πορεία της χώρας, αλλά και την διάρρηξη του κοινωνικού ιστού, την κατίσχυση του ατομικού σε κάθε μικρή ή μεγάλη πτυχή της ζωής της κοινωνικής πλειοψηφίας.
Η ηλικία απόκτησης πρώτου παιδιού έφτασε τα 30,7 έτη το 2020, μια στις τέσσερις γεννήσεις πραγματοποιείται από γυναίκες 35-39 ετών, ενώ βάση πρόσφατης έρευνας της Διανέοσις στα επόμενα 25 χρόνια, ο πληθυσμός της χώρας πρόκειται να μειωθεί αισθητά (κατά 1 εκατ.) ενώ ο οικονομικά ενεργός πληθυσμός πάνω από 2 εκατ., γεγονός που θα οδηγήσει σε εκτροχιασμό των δημόσιων οικονομικών, του ασφαλιστικού συστήματος και της παραγωγικής δυνατότητας της χώρας.
Το εθνικό σχέδιο ανάταξης με ορίζοντα πενταετίας, που παρουσίασε ο πρώην πρωθυπουργός Α. Τσίπρας στο συνέδριο του Economist αντιμετωπίζει το δημογραφικό ως το πρόβλημα των προβλημάτων και προτείνει ένα πλέγμα μέτρων συνολικό και διατομεακό. Η νέα εθνική στρατηγική επικεντρώνεται πρώτιστα στην οικοδόμηση ενός ισχυρού και αξιόπιστου κράτους και των οικονομικών δομών που θα μπορέσουν να ξαναδώσουν στην μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία και την μεσαία τάξη τα υλικά εφόδια και τις υψηλές προσδοκίες ώστε να δημιουργήσουν και πάλι με αυτοπεποίθηση και σιγουριά.
Καθοριστικό βήμα αυτής της νέας εθνικής πυξίδας είναι το Ταμείο Στήριξης της Νέας Γενιάς, μέσω της δημιουργίας μιας ειδικής εισφοράς. Το κλειστό αυτό ταμείο θα στηρίξει την παιδεία, την έρευνα και την καινοτομία -ώστε οι νέοι άνθρωποι να έχουν χώρο να εργαστούν και να παράξουν εντός Ελλάδας, αλλά και την νεανική στέγη, χωρίς την οποία άλλωστε δε νοείται η δημιουργία οικογένειας.
Εξίσου υψηλής σημασίας είναι και η χρηματοδότηση του παραγωγικού μοντέλου μέσω του Νέου Εθνικού Ταμείου Σύγκλισης, με στόχο την υλοποίηση επενδύσεων στρατηγικής προτεραιότητας που θα εξασφαλίσουν στην χώρα μας δουλειές με αξιοπρεπείς μισθούς, με σύγχρονους όρους και ωράρια εργασίας. Σε αυτήν την προοπτική, το σχέδιο ανάταξης της εργασίας με προτεραιότητα την αύξηση του μέσου και κατώτατου μισθού και την μείωση των ωρών εργασίας, όπως συμβαίνει άλλωστε σε όλη την Ευρώπη, ολοκληρώνει το πλέγμα μέτρων που αφορούν κυρίως την οικονομία.
Εντούτοις, το νέο εθνικό σχέδιο εξειδικεύει σε πολύ ειδικά ζητήματα που αφορούν γενναία και μόνιμα κίνητρα για τις οικογένειες, ειδικά με δυο ή και περισσότερα παιδιά, όπως: στήριξη της γυναικείας απασχόλησης, τόσο των μισθωτών όσο και των ελεύθερων επαγγελματιών με μεγαλύτερη ευελιξία στην εργασία και στα ωράριο, ενεργητική προστασία των οικογενειών με την καθιέρωση ενός αξιοπρεπούς επιδόματος παιδιού αλλά και υλοποίηση με σαφή χρονοδιαγράμματα των δομών που απαιτούνται τόσο σε επίπεδο εκπαίδευσης, αθλητισμού, πολιτισμού και υγείας. Ειδικά η υλική και στελεχιακή αναβάθμιση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας για βρέφη, παιδιά και εφήβους τέθηκε σε πρώτη προτεραιότητα από τον Α. Τσίπρα.
Τέλος, οι ριζικές και δομικές αποφάσεις που οφείλουν να ληφθούν δεν μπορεί παρά να εμπεριέχουν μια δημιουργική μεταναστευτική πολιτική, ανοιχτής αγοράς εργασίας. Η ενσωμάτωση των ξένων εργατών, στους τομείς που έχει ανάγκη η ελληνική παραγωγή και οικονομία θα δώσει ώθηση τόσο στο δημογραφικό όσο και στην επίτευξη των ρυθμών ανάπτυξης που μπορούμε να κατακτήσουμε τα επόμενα 5 χρόνια.
(Η Δρ. Μαριζέτα Αντωνοπούλου είναι Πανεπιστημιακός, Τμήμα Κοινωνιολογίας, ΕΚΠΑ)
