Μέσα σε λίγες μέρες από την ανάληψη των καθηκόντων του, ο Πρόεδρος Τραμπ επεμβαίνει στο εκπαιδευτικό σύστημα με το σύνθημα «να τερματιστεί η ριζοσπαστική προπαγάνδα στην εκπαίδευση», με στόχο να μπει τέλος σε κάθε φιλελεύθερη κατάκτηση στην διδασκαλία της ιστορίας, ενώ υπέγραψε διάταγμα για την «καταπολέμηση της αντι-χριστιανικής βίας και προκατάληψης και την προστασία των απανταχού χριστιανών» με εμφανώς ρατσιστικά χαρακτηριστικά.
Αλλά αυτή είναι μια μόνο περίπτωση.
Η USAID είναι η μεγαλύτερη υπηρεσία αναπτυξιακής βοήθειας στον κόσμο που η συνδρομή της στήριζε δεκάδες χώρες σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης. Όλη η δραστηριότητα της Υπηρεσίας σταμάτησε ακαριαία, διακόπτοντας ακόμη και την ιατρική έρευνα σε χιλιάδες ανθρώπους με πειραματικά φάρμακα, ακόμη και συσκευές στο σώμα τους, εμποδίζοντας τους ερευνητές που τα παρακολουθούσαν να ολοκληρώσουν τις διαδικασίες. Κλινικές ΑIDS έκλεισαν στην Αφρική , κέντρα προσφύγων στην Λατινική Αμερική ερήμωσαν και χιλιάδες εργαζόμενοι στον ανθρωπιστικό κλάδο πετάχτηκαν στο δρόμο.
Η εκτελεστική πράξη του Προέδρου Τραμπ πάγωσε όλη τη διεθνή βοήθεια τουλάχιστον για 90 μέρες. Οι υπάλληλοι ειδοποιήθηκαν να παραμείνουν στο σπίτι τους , δισεκατομμύρια βοήθειας πάγωσαν. Παράλληλα, ο Τραμπ παρέδωσε τα κλειδιά της Υπηρεσίας στον Έλον Μασκ ο οποίος φρόντισε να απομακρυνθούν δυο ανώτατοι αξιωματούχοι ασφαλείας επειδή αρνήθηκαν να δώσουν πρόσβαση σε διαβαθμισμένο υλικό στους εκπροσώπους του.
Η USAID των 10.000 υπαλλήλων και 40 δις αναπτυξιακής βοήθειας καθώς και χιλιάδες άτομα από ΜΚΟ που συνεργάζονται μαζί της ,αποτελεί τον μεγαλύτερο οργανισμό επισιτιστικής βοήθειας παγκόσμια. Η σίτιση εκατομμυρίων παιδιών που λιμοκτονούν, όπως για παράδειγμα στο Σουδάν, επίσης διακόπηκε με την εκτελεστική αυτή πράξη μέχρι νεωτέρας. Αυτό όσο μεγάλο και να είναι δεν είναι ένα μεμονωμένο γεγονός . Αποτελεί μια ευθεία βολή εναντίον της αρχιτεκτονικής ξένης βοήθειας των ΗΠΑ , όπως έχει δομηθεί από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά. Ο Μάσκ δήλωσε στην αρχή της βδομάδας ότι προτίθεται να κλείσει οριστικά την Υπηρεσία, την οποία αποκάλεσε «εγκληματική οργάνωση». Ο βαθύτερος λόγος όμως φαίνεται να είναι ότι θέλει να δημιουργήσει δημοσιονομικό χώρο για νέες γιγαντιαίες περικοπές σε φόρους για τους πλουσιότερους.
Η περίπτωση της κατάργησης της USAID (για την οποία έχουμε διαβάσει διάφορα συνωμοτικά σε μέρος του ελληνικού τύπου) είναι μια δοκιμή για το πόσο εύκολο είναι για την νέα διοίκηση των ΗΠΑ να διαλύσει τμήμα της ομοσπονδιακής κυβέρνησης χωρίς αντίσταση.
Ο Τραμπ έχει παραδώσει τα κλειδιά της διακυβέρνησης στον Έλον Μασκ που συστηματικά διαλύει οτιδήποτε πλησιάζει ακόμη και την έννοια της δημόσιας υπηρεσίας. Το ηλεκτρονικό σύστημα μέσω του οποίου το σύστημα Medicare λάμβανε ομοσπονδιακούς πόρους έπαψε να λειτουργεί, στην βάση ενός διατάγματος του Λευκού Οίκου που παύει ομοσπονδιακή χρηματοδότηση περί τα 3 τρις δολάρια σε σχολεία, νοσοκομεία και προνοιακούς θεσμούς. Την απόφαση αυτή την μπλόκαρε προσωρινά ένας ομοσπονδιακός δικαστής. Για πόσο όμως;
Η συμμαχία του Προέδρου Τραμπ με τους τεχνο-ολιγάρχες, προεξάρχοντος του Έλον Μασκ δεν προοιωνίζει τίποτα καλό. Δεν είναι απλά η επιθυμία τους για λιγότερους φόρους, λιγότερη ρύθμιση, οικειοποίηση των σημαντικότερων ομοσπονδιακών παραγγελιών και συμβολαίων. Σε σχέση με το 2016 υπάρχει κάτι περισσότερο. Πλέον βασικός αντίπαλός τους είναι το δημοκρατικό καθεστώς και τα θεσμικά αντίβαρα που εμπεριέχει. Παράλληλα, όπως έγραφε πρόσφατα ο Quinn Slobodian στον Guardian, αυτό που ζει η Αμερική σήμερα είναι ένας μηδενιστικός καπιταλισμός, που ωθεί όλα να διεξάγονται σε μια συναλλακτική βάση χωρίς αξίες και κανόνες. Σε αυτό το πλαίσιο οι πιο φτωχοί και οι πιο ευάλωτοι δεν διαθέτουν κανένα δίχτυ προστασίας μια και ο δημόσιος τομέας εξαερώνεται και η δημοκρατία όπως και η διάκριση των εξουσιών καταρρακώνεται κάθε μέρα.
Οι σύμμαχοι του Τραμπ «καταλαμβάνουν» την ομοσπονδιακή κυβέρνηση χωρίς καμιά εξουσιοδότηση από το Κογκρέσο, μέσα στην παγερή αδιαφορία της κοινής γνώμης. Αυτό γίνεται με δυο τρόπους: Ο πρώτος είναι με την φυσική κατάληψη μια υπηρεσίας, ενός Υπουργείου ή ενός Τμήματος της Ομοσπονδιακής διοίκησης, όπως έγινε με την USAID.
Άλλη μέθοδος είναι ο έλεγχος του συστήματος πληρωμών του Υπουργείου Οικονομικών, που προγραμματίζει και καθορίζει όλες τις πληρωμές που κάνει η ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Στόχος είναι να το μεταβάλλουν προς όφελος τους, κάτι που αφορά το 20% της οικονομίας των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των επιδομάτων κοινωνικής ασφάλειας. Το επιχείρημα του Μασκ; Να καταπολεμηθεί η διαφθορά..
Το Κογκρέσο που ελέγχεται από τους Ρεπουμπλικάνους μένει απαθές σε όλα τα αδιανόητα που συμβαίνουν. Μια νέα σκοτεινή μέρα ξημερώνει στην Αμερική. Με παγκόσμιες συνέπειες.
(Η Μαριλένα Κοππά είναι Καθηγήτρια Συγκριτικής Πολιτικής, Κοσμήτορας της Σχολής Διεθνών Σπουδών, Επικοινωνίας και Πολιτισμού, Πάντειο Πανεπιστήμιο).
