Ο πιο ακριτικός νομός της χώρας, με τα ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά και την εγγύτητα στις γειτονικές Τουρκία και Βουλγαρία, βρίσκεται πιο εγκαταλειμμένος παρά ποτέ.
Το 1974, η ελληνο-τουρκική κρίση έφερε τον νομό στο προσκήνιο και μεγάλος αριθμός στρατιωτικών και μονάδων μεταφέρθηκε εσπευσμένα στην περιοχή. Δυστυχώς, αργά αλλά σταθερά τα βήματα για την οικονομική ανάπτυξη έγιναν περισσότερο αρνητικά παρά θετικά.
Οι κατά καιρούς υποσχέσεις έμειναν στα χαρτιά ενώ κυριαρχεί ένα πέπλο παραπληροφόρησης, ρουσφετιού και αδιαφορίας.
Στον βόρειο Έβρο, που έχει τις περισσότερες ιδιομορφίες με το κλείσιμο του εργοστασίου Ζάχαρης οι παραγωγοί γύρισαν πίσω στα καλαμπόκια, το βαμβάκι και τους ηλίανθους. Όμως η κλιματική αλλαγή και οι πολλοί καύσωνες έκαψαν τους ηλίανθους και η στάθμη των γεωτρήσεων έχει κατέβει, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει πολύ νερό για τα καλαμπόκια και το βαμβάκι.
Στους κήπους έβαζαν εποχιακά για τις ανάγκες των οικογενειών τους. Οι καύσωνες έκαψαν τις ντοματιές. Ακόμη και τα λίγα οπωροφόρα δένδρα μαράζωσαν.
Οι δυο πιο εύφορες περιοχές είναι το λεγόμενο ‘’τρίγωνο του Άρδα’’, βόρεια του ομώνυμου ποταμού, με τα πολύ αποδοτικά χώματα και η Ν. Βύσσα με τα περίφημα σκόρδα της, που τροφοδοτεί όλη την Ελλάδα. Στο ‘’τρίγωνο’’ έχουν ερημώσει τα χωριά, έμειναν με 10-20 κατοίκους και η παραγωγή εγκαταλείφθηκε. Στη Βύσσα έρχονται οι έμποροι από την Αθήνα και αγοράζουν τα σκόρδα 0,30 λεπτά για να τα αγοράσουμε εμείς ένα (1) ευρώ. Έχει 1.200 κατοίκους και θεωρείται το πιο πλούσιο χωριό. Οι γεωτρήσεις δεν επαρκούν και ο Έβρος έχει λίγο νερό και σε πολλά σημεία έχει στεγνώσει, τόσο που οι μετανάστες περνούν με τα πόδια.
Η ελληνο-βουλγαρική συμφωνία για τα νερά του Άρδα έληξε την 08/07/24 και δόθηκε μια παράταση μέχρι 30/09/24. Η παραγωγή του Έβρου εξαρτάται από αυτά τα νερά αλλά η ιδιωτικοποίηση των φραγμάτων στη Βουλγαρία και η ανικανότητα της ελληνικής κυβέρνησης να διαπραγματευθεί έγκαιρα έφερε τα πράγματα σε αδιέξοδο. Η κυβέρνηση περίμενε την λήξη της συμφωνίας για να ασχοληθεί. Ακόμη και ο βουλευτής της Ν.Δ. κ. Δημοσχάκης διαμαρτύρεται. Παλιότερα το θέμα των νερών ήταν το κύριο θέμα διαπραγμάτευσης μεταξύ των ΥΠΕΞ των δυο χωρών. Τώρα υποβαθμίστηκε και συζητείται σε επίπεδο Περιφερειών.
Οι νέοι που φεύγουν για σπουδές ρίχνουν ‘’μαύρη πέτρα’’ και δεν ξαναγυρίζουν. Οι λίγοι που μένουν οδηγούνται στον επαγγελματικό στρατό και την συνοριοφυλακή. Οι μεγαλύτερης ηλικίας απογοητευμένοι πουλάνε τα χωράφια τους και πάνε στην Αλεξανδρούπολη που έχει μεγάλο νοσοκομείο και την θάλασσα για καλοκαιρινά μπάνια.
Παλιότερα αρκούσαν 40-100 στρέμματα για να ζήσουν. Τώρα συγκεντρώθηκαν τα χωράφια σε λίγους που έχουν πάνω από 800 στρέμματα. Τα τσιφλίκια επέστρεψαν.
Οι ‘’επιχειρήσεις’’ είναι μόνο οι καφετέριες και οι ταβέρνες.
Τα σχολεία μειώνονται και οι μαθητές είναι στην πλειονότητά τους παιδιά στρατιωτικών και αστυνομικών.
Οι δυο πανεπιστημιακές σχολές στον βόρειο Έβρο υπολειτουργούν.
Απέναντι η Ανδριανούπολη με 180.000 πληθυσμό και με Πανεπιστήμιο όπου οι φοιτητές μένουν σε φοιτητικές εστίες, λόγω ακριτικής περιοχής.
Οι ντόπιοι παραπονιούνται ότι οι στρατιωτικές μονάδες, τα νοσοκομεία και οι δημόσιες υπηρεσίες είναι υποστελεχωμένες, με ότι επιπτώσεις έχει αυτό στην άμυνα, στην υγεία, στην εξυπηρέτηση των πολιτών και στην οικονομία της περιοχής.
Το Διδυμότειχο και το Σουφλί, μοιάζουν περισσότερο με χωριά παρά με πόλεις. Αδειάζουν συνεχώς από κόσμο και η οικονομία τους συρρικνώνεται.
Η Αλεξανδρούπολη διατηρείται χάριν των διοικητικών υπηρεσιών και του Πανεπιστημίου. Τα ενοίκια και το κόστος κατοικίας στα ύψη.
Ο πολυδιαφημισμένος ενεργειακός κόμβος δεν προσθέτει παρά ελάχιστες θέσεις εργασίας. Ο μύθος ότι η αναβάθμιση του λιμανιού για την εξυπηρέτηση των Αμερικανών θα φέρει κίνηση στις κατοικίες και στις ταβέρνες, κατέρρευσε γρήγορα.
Το σιδηροδρομικό δίκτυο από Αλεξανδρούπολη προς τον βόρειο Έβρο δεν λειτουργεί και εξυπηρετεί μόνο την μεταφορά αμερικανικών τεθωρακισμένων προς την Ουκρανία και Ρουμανία.
Οι περσινές πυρκαγιές που έκαψαν 900.000 στρέμματα δεν πείραξαν τον κάμπο αλλά φέτος η θάλασσα της Αλεξανδρούπολης έχει γεμίσει μαυρίλα. Οι τολμηροί κολυμπούν ανάμεσα στα αποκαΐδια. Οι πλημμύρες βέβαια θα έρθουν μετά τις βροχές.
Υπάρχει ένα σύστημα ρουσφετιών και χαριστικών χρηματοδοτήσεων που εξυπηρετείται από την Κυβέρνηση, την Περιφέρεια, τους βουλευτές, τους Δημάρχους. Κάποιοι δήθεν δημοσιογράφοι και κάποιες τοπικές εφημερίδες βρίσκονται στη λίστα πληρωμών και ‘’ενισχύσεων’’.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα το ράντισμα για τα κουνούπια ανατέθηκε σε μια εταιρεία και ακολούθως για τον έλεγχο αυτής της εταιρείας δόθηκαν χρήματα σε μια άλλη.
Οι κάτοικοι απογοητευμένοι πιστεύουν ότι πρέπει να έχουν καλές σχέσεις με την Δεξιά αλλιώς δεν έχουν ελπίδες για εξυπηρέτηση στο Δημόσιο, στα νοσοκομεία ή στις προσλήψεις στην Αστυνομία και τον Στρατό.
Όλοι μιλούν για τους κινδύνους της ‘’λαθρομετανάστευσης’’ και όχι τόσο για την τουρκική απειλή και ας μην έχουν δει μετανάστη γιατί αυτοί κινούνται βράδυ και φεύγουν όσο το δυνατό γρηγορότερα από τον Έβρο για να μη συλληφθούν και επιστραφούν στην Τουρκία.
Οι φιλότιμοι, καλοσυνάτοι και εργατικοί κάτοικοι νιώθουν παραγκωνισμένοι και δεν βρίσκουν διέξοδο. Όσο ψηφίζουν Δεξιά τους έχουν ξεχασμένους, χωρίς έργα και επενδύσεις.
Μια ακριτική περιοχή για να οχυρωθεί δεν χρειάζεται μόνο άρματα, χρειάζεται και κατοίκους και οικονομία και επενδύσεις.
Η αγροτική παραγωγή πρέπει να ταΐσει τις πόλεις και για να γίνει αυτό χρειάζεται ανάπτυξη της επαρχίας, χωρίς τις επαχθείς δεσμεύσεις του ευρωπαϊκού Βορά στον Νότο.
Τα ψέματα της κυβέρνησης για το ‘’έπος του Έβρου’’ και το μεταναστευτικό, έχουν ‘’πήλινα πόδια’’ και δεν αντέχουν στο χρόνο, ούτε μπορούν να αναπληρώσουν την εγκατάλειψη.
(Ο Νίκος Τόσκας είναι πρώην υπουργός και υποστράτηγος ε.α.)
