Οι γαλλικές εκλογές και η νίκη του «Νέου Λαϊκού Μετώπου» γέμισαν με αισιοδοξία τις προοδευτικές δυνάμεις, όμως αρκετοί ήταν εκείνοι που επιχειρήσαν να προσαρμόσουν την ανάγνωση στις δικές τους ερμηνείες. Η αλήθεια είναι, ότι η Ευρώπη πήρε μια βαθιά «ανάσα» δημοκρατίας, αλλά οι εξελίξεις στη Γαλλία θα δείξουν, αν η συνθήκη αυτή είναι προσωρινή ή αν η Λεπέν και η ακροδεξιά θα επανέλθουν δριμύτερες το 2027.
Το πολιτικό σκηνικό στη χώρα, ένα μήνα μετά το αποτέλεσμα των ευρωπαϊκών εκλογών, παραμένει αμετάβλητο. Τα δύο μεγαλύτερα κόμματα του προοδευτικού χώρου αδυνατώντας να συλλάβουν το μήνυμα των Ευρωεκλογών φαίνεται «να κάνουν κύκλους γύρω από τον εαυτό τους». Η Αριστερά παρακολουθεί σαστισμένη σαν να μην την αφορά η αποχή του 60% και ή άνοδος της Ακροδεξιάς. Λίγο πολύ, όλοι περιμένουν κάτι – άγνωστο τι…!
Κάποιοι μιλούν για ένα νέο φορέα της «Κεντροαριστεράς», κάποιοι περιμένουν κάποιον «Μεσσία» να σώσει την κατάσταση, άλλοι αναλώνονται σε προοδευτικούς «εμφυλίους», αλλά κανείς δεν λαμβάνει μια πρωτοβουλία που θα δείξει το δρόμο προς τη διέξοδο. Το αποτέλεσμα είναι τα κόμματα να απομονώνονται ακόμα περισσότερο από το εκλογικό σώμα. Η απαισιοδοξία, ο αναχωρητισμός, η αποστράτευση και η ιδιώτευση όλο και μεγαλώνουν και φαίνεται ότι δεν υπάρχει κανένα απολύτως σχέδιο που θα δώσει συγκεκριμένη εναλλακτική πρόταση.
Η κατάσταση αυτή προφανώς βαθαίνει την κρίση και θα συνεχιστεί, αν δεν υπάρξουν κοινωνικοπολιτικές πρωτοβουλίες. Προφανώς το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και η εκλογή Προέδρου στο ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ καθυστερούν τις εξελίξεις, όμως η αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού είναι αναπόφευκτη.
Το ερώτημα είναι, αν η αναδιάταξη θα γίνει σε προοδευτική κατεύθυνση ή αν το σύστημα θα καταφέρει να «ενσωματώσει» κάθε ελπιδοφόρα προοπτική.
Ως αριστεροί και δημοκράτες πολίτες που αγωνιούν για το λαό και τη χώρα δεν γίνεται να μείνουμε με σταυρωμένα τα χέρια. Η αδράνεια σε αυτή την φάση είναι διαλυτική ακόμα και αν τα «μπάνια του λαού» δεν βοηθούν την πολιτική ζύμωση.
«Τι κάνουμε» λοιπόν…;
Τα προοδευτικά κόμματα ακολουθούν τον δικό τους δρόμο και η ιστορία θα δείξει αν θα συναντηθούν με την κοινωνία. Η τελευταία όμως δεν μπορεί να περιμένει.
Χρειαζόμαστε κίνηση…
Χρειάζεται να αναπτυχθεί διάλογος ανάμεσα σε προοδευτικούς πολίτες σε τοπικό αλλά και σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο. Χιλιάδες άνθρωποι στη χώρα ασφυκτιούν από την παρούσα κατάσταση και αναζητούν τον διάλογο με όσους μοιράζονται τις ίδιες ανησυχίες για το μέλλον των παιδιών τους. Όσο τα κόμματα λοιπόν κάνουν εσωτερικά «ξεκαθαρίσματα» ας προκύψουν πρωτοβουλίες πολιτών με την συμμετοχή συλλογικοτήτων, κοινωνικών φορέων(σωματεία, νεολαία, αυτοδιοικητικά σχήματα κλπ.) που θα αρχίζουν να συζητούν τα μικρά και τα μεγάλα ζητήματα. Η κοινωνία συχνά αυτενεργεί και αυτοοργανώνεται, όταν διαπιστώσει ότι λείπει η πολιτική έκφραση. Και αυτό είναι κέρδος για την κοινωνία και για τα κόμματα που πιέζονται να ακολουθήσουν. Χρειαζόμαστε κοινωνική κίνηση. Χρειαζόμαστε κινήσεις κατά του πολέμου σε Ουκρανία και Παλαιστίνη, κινήματα κατά της ακρίβειας και των πλειστηριασμών, συζητήσεις για τα μαθήματα της πανδημίας και την στήριξη της δημόσιας υγείας. Χρειαζόμαστε αυτοδιοικητικές πρωτοβουλίες για τα τοπικά ζητήματα, για την κλιματική κρίση και την λεηλασία του περιβάλλοντος, από το αλόγιστο κέρδος. Μικρά και μεγάλα «ρυάκια» που μπορούν να συναντηθούν ακόμα και αν προέρχονται από διαφορετικές ιδεολογικές ή και κομματικές αφετηρίες είναι χρήσιμα και αναγκαία.
Χρειαζόμαστε βεβαίως και τα προοδευτικά κόμματα μέσα και έξω από τη βουλή. Ένας κοινός συντονισμός των προοδευτικών δυνάμεων είναι πολύτιμος. Η προγραμματική συζήτηση για τα μεγάλα προβλήματα των πολιτών μπορεί να δημιουργήσει συνθέσεις και υπερβάσεις. Τι εμποδίζει άραγε τα κόμματα να αναλάβουν πρωτοβουλίες για κοινές εκδηλώσεις ενημέρωσης των πολιτών με προτάσεις συγκεκριμένες για την ακρίβεια, το φορολογικό, την δικαιοσύνη. Η άποψη που λέει «αυτή είναι η δική μου πρόταση, έλα αν θες και στήριξέ την» δεν συνιστά ειλικρινή διάλογο είτε μέσα είτε έξω από τη βουλή. Αν τα κόμματα θέλουν να συζητήσουν συγκροτημένα συστήνουν κοινές επιτροπές, επεξεργάζονται προγραμματικές θέσεις, επικοινωνούν σε τακτική βάση. Είναι κρίσιμο ο προοδευτικός χώρος να μπει σε συνθήκη συνεννόησης άμεσα, έγκαιρα και όχι με την πίεση που τυχόν θα επιφέρει ένας εκλογικός αιφνιδιασμός της ΝΔ.
Τα ανωτέρω και η δυναμική των πραγμάτων θα καταδείξουν αν τα υφιστάμενα πολιτικά υποκείμενα μπορούν να ανταπεξέλθουν ή αν έχουν εξαντλήσει τα ιστορικά και πολιτικά τους όρια. Κανείς δεν προκρίνει την διάχυση των κομμάτων όμως ο τρόπος που ο προοδευτικός χώρος λειτουργεί τα τελευταία χρόνια δείχνει ότι υπάρχει σαφής αδυναμία η κοινωνική αντιπολίτευση να μετατραπεί σε πολιτική πλειοψηφία με κυβερνητική προοπτική. Η συζήτηση πρέπει να αφορά δύο επίπεδα. Το ένα φορά την ιδεολογική αφετηρία. Χρειαζόμαστε να εκκινήσουμε από το έδαφος της Αριστεράς με ορίζοντα τις αξίες της κοινωνικής δικαιοσύνης, την ισότητας, της αλληλεγγύης. Χρειαζόμαστε όμως σε ένα δεύτερο επίπεδο της κυβερνητική προοπτική ως το μέσο που θα επιφέρει ριζοσπαστικές αλλαγές. Η Αριστερά πρέπει να φύγει από την απομόνωση και την διαμαρτυρία και να προτείνει λύσεις στα μεγάλα προβλήματα. Κυρίως πρέπει να είναι χρήσιμη και αποτελεσματική.
Συμπερασματικά χρειαζόμαστε δράση και κίνηση. Χρειαζόμαστε θέσεις και πρόγραμμα. Χρειαζόμαστε σύνθεση και συμμετοχή με όρους κοινού προοδευτικού συμφέροντος.
Χρειαζόμαστε ένα «Bing Βang» στον προοδευτικό χώρο για να φύγουν τα «τέρατα» και να γεννηθεί το καινούργιο.
(Ο Διονύσης Τεμπονέρας είναι Δικηγόρος – μέλος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ)
