Αν ο ακροδεξιός Ζ. Μπαρντελά γινόταν πρωθυπουργός της Γαλλίας, ένα από τα πρώτα νομοσχέδια που θα προωθούσε θα ήταν για την κατοχύρωση της εθνικής προτίμησης στις στρατηγικές θέσεις. Δηλαδή, για παράδειγμα, να μπορούν μόνο Γάλλοι εξ αίματος να εργαστούν ως διευθυντές στο ευρύτερο Δημόσιο. Και στη συνέχεια θα αναζητούσε τρόπο παράκαμψης του Συντάγματος ώστε να καταργηθεί de facto το δίκαιο του εδάφους για να μην αποκτούν γαλλική ιθαγένεια αυτομάτως τα παιδιά μεταναστών που γεννιούνται στη Γαλλία και εκπαιδεύονται στα γαλλικά σχολεία.
Δεν είχε κρύψει τις προθέσεις του και τα κόμματα του προοδευτικού τόξου γνώριζαν, δεν υποψιάζονταν απλώς, ότι στο δεύτερο γύρο των εκλογών θα κρινόταν η διατήρηση της φυσιογνωμίας της γαλλικής δημοκρατίας και του αξιακού κώδικα του Διαφωτισμού.
Δεν παίζονταν πολλά, παίζονταν όλα. Και γι αυτό, για λόγους συνέχισης της δημοκρατικής παράδοσης, επομένως επιβίωσης (και) των κομμάτων τους, Σοσιαλιστές, Πράσινοι, Κομμουνιστές και «Ανυπότακτοι» (Μελανσόν) Αριστεροί συμμάχησαν στο «Λαϊκό Μέτωπο».
Δεν χρειάστηκε πολύς χρόνος ούτε μαραθώνιες διαπραγματεύσεις. Εύκολα και γρήγορα ένωσαν τις δυνάμεις τους για να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες που προσφέρει το γαλλικό εκλογικό σύστημα ώστε να αναχαιτίσουν την έφοδο της λεπενικής ακροδεξιάς στο σύστημα διακυβέρνησης.
Ο κίνδυνος ήταν μεγάλος, πολύ κοντά και δεν μπορούσε να αποτραπεί διαφορετικά. Σημαίνει αυτό ότι η προοδευτική συμμαχία θα έχει μέλλον; Δύσκολα. Είναι εξαιρετικά εύθραυστη, εμπεριέχει δομικές αντιφάσεις και συγκροτήθηκε με συμφωνίες κορυφής για έναν ειδικό σκοπό. Ο χρόνος θα δείξει αν, σταδιακά, μπορεί να αποκτήσει βάθος και να μετασχηματιστεί σε μια στέρεη προοδευτική παράταξη αλλά για την ώρα τίποτα δεν δείχνει ότι (πχ) ο μετριοπαθής και μεταρρυθμιστής σοσιαλδημοκράτης Γκλικσμάν θα βρει κοινό βηματισμό με τον θορυβώδη και λαϊκιστή Μελανσόν.
Οι υπέρμαχοι των προοδευτικών συγκλίσεων στη χώρα μας έχουν λόγους να επικαλούνται το "γαλλικό μάθημα" (Αλ. Τσίπρας) για να υποστηρίξουν ότι το γαλλικό παράδειγμα πρέπει να εμπνεύσει ΣΥΡΙΖΑ και ΠΑΣΟΚ ώστε να συμπράξουν στις επόμενες εθνικές εκλογές απέναντι στη ΝΔ και τον Κ. Μητσοτάκη. Σε επίπεδο συμβολισμών, υπάρχουν αναλογίες και μπορούν να γίνουν συγκρίσεις. Επί της ουσίας όμως οι διαφορές είναι μεγαλύτερες από τις ομοιότητες: Διαφορετικό εκλογικό σύστημα, ακροδεξιός κίνδυνος που συσπειρώνει τους "απέναντι", απουσία εναλλακτικής (δηλαδή ενίσχυσης ενός από τα κόμματα της συμμαχίας).
Η ελληνική περίπτωση έχει τα δικά της ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν μπορεί να διεγείρει τα δημοκρατικά ανακλαστικά που προκαλεί το δίδυμο Λεπέν-Μπαρντελά, το εκλογικό σύστημα δεν ευνοεί, αλλά αντίθετα αποθαρρύνει, τις συνεργασίες κομμάτων, οι πρωταγωνιστές (Κασσελάκης, Ανδρουλάκης, πόσο μάλλον Κουτσούμπας, Κωνσταντοπούλου) απορρίπτουν εκ προοιμίου κάθε "συγκόλληση από πάνω", δηλαδή δεν υπάρχει βούληση συνεννόησης σε επίπεδο ηγεσιών.
Αυτό που μπορεί να αποδειχτεί πως έχει συνάφεια είναι η δυναμική που είναι εφικτό να δημιουργήσει η φθορά της κυβέρνησης σε συνδυασμό με τον επαγγελματισμό της αντιπολίτευσης, όπως εκφράζεται με υπέρβαση κομματικών εγωισμών και προσωπικών φιλοδοξιών. Πολλά θα εξαρτηθούν από την εκλογή ηγεσίας στο ΠΑΣΟΚ και το καταστατικό συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ τον Οκτώβριο.
Μέχρι στιγμής, και η στιγμή κρατάει πολύ, τίποτα δεν δείχνει κίνηση προς μια τέτοια κατεύθυνση.
(Η Αγγελική Σπανού είναι δημοσιογράφος-συγγραφέας)
