Ανδρουλάκης, Δούκας, Γερουλάνος, Αποστολάκη, Κατρίνης, Γιαννακοπούλου, ο Κανελλάκης αν μαζέψει τις υπογραφές και κατά πάσα πιθανότητα η Διαμαντοπούλου κατεβαίνουν στις εσωκομματικές εκλογές για την προεδρία του ΠΑΣΟΚ. Εφτά ή οχτώ υποψήφιοι για ένα κόμμα του 13% είναι καταφανώς πολλοί. Υπερβολικά πολλοί.
Δεν γίνεται να πιστέψει κανείς ότι όλοι αυτοί οι εφτά ή οχτώ εκφράζουν διαφορετικά εσωκομματικά ιδεολογικά ρεύμα ή διακριτικές στρατηγικές για τις επόμενες εκλογές είτε αυτές γίνουν το 2027 είτε νωρίτερα. Ακόμα και σε κόμματα εκατοντάδων χιλιάδων ή εκατομμυρίων μελών δεν έχουν καταγραφεί εφτά ή οχτώ διακριτά εσωκομματικά ρεύματα. Είναι αστείο και μόνο που το συζητάμε.
Προσωπικές στρατηγικές
Αναμφίβολα, το πλεόνασμα υποψηφίων στο ΠΑΣΟΚ αποτελεί έκφραση προσωπικών στρατηγικών. Στο πλάι των «μεγάλων» φιλοδοξιών για την αρχηγία, «ανθίζουν» οι στρατηγικές πιο χαμηλού βεληνεκούς για αναβαθμισμένους ρόλους στη νέα εσωκομματική κατάσταση που θα αναδυθεί μετά τις εσωκομματικές εκλογές.
Οι φιλοδοξίες (μικρότερες ή μεγαλύτερες) είναι αναπόφευκτες σε ένα κόμμα σαν το ΠΑΣΟΚ. Ωστόσο, όταν η κορυφαία εσωκομματική διαδικασία καθορίζεται από τις προσωπικές στρατηγικές, τότε υπάρχει πρόβλημα. Πρόβλημα σοβαρό που θα το βρει μπροστά της η νέα ηγεσία, όποια και αν είναι αυτή.
Η πολιτική
Γράφουμε ότι η διαδικασία στο ΠΑΣΟΚ καθοδηγείται από τις προσωπικές στρατηγικές γιατί αν το πλεόνασμα υποψηφίων είναι η μια πλευρά του νομίσματος, η άλλη είναι το έλλειμμα πολιτικής. Μέχρι τώρα έχουμε ακούσει πολλά για το αν επιθυμεί ο κάθε υποψήφιος να γίνει πρωθυπουργός (και γιατί να μην τον επιθυμεί δηλαδή) καθώς και το αν μπορεί να κερδίσει τον Μητσοτάκη. Έχουμε ακούσει εξίσου πολλά για την ανασύνθεση της Κεντροαριστεράς και την αποφυγή ρευστοποίησης του ΠΑΣΟΚ. Όμως έχουμε ακούσει πολύ λίγα για το πρόγραμμα με το οποίο θα διεκδικήσει το ΠΑΣΟΚ ή όποια προοδευτική συμμαχία την εξουσία.
Οι ικανότητες ενός πολιτικού αρχηγού μετράνε. Βεβαίως η μεγάλη επιτυχία ενός πολιτικού που δεν έχει το μεγάλο «ταλέντο» όπως ο Μητσοτάκης, δείχνει ότι πιο πολύ μετράει η μέθοδος.
Μετράει πολύ επίσης η τακτική ως προς τις συμμαχίες. Είναι διαφορετική μια γραμμή που επί της ουσίας προκρίνει την αυτόνομη πορεία του ΠΑΣΟΚ από τη στρατηγική που έχει ως προτεραιότητα τη σύναψη συμμαχιών στον προοδευτικό χώρο.
Ωστόσο, αυτό που μετράει πιο πολύ από όλα, είναι το πραγματικό περιεχόμενο της πολιτικής, δηλαδή το πρόγραμμα. Το τι θέλει να κάνει ένα κόμμα με τη διακυβέρνηση. Η πολιτική είναι μέσο για να γίνονται οι ζωές μας καλύτερες, όχι ένα παιχνίδι εξουσίας στο οποίο η κατάκτηση της εξουσίας γίνεται αυτοσκοπός. Για την ακρίβεια, αυτό πρέπει να είναι η πολιτική γιατί στην πράξη ξέρουμε ότι δεν είναι. Επειδή οι πολίτες αντιλαμβάνονται την πολιτική ως πεδίο άσκησης ιδιοτελών σκοπιμοτήτων που δεν αφορά τη ζωή τους, απέχουν ή έλκονται από τους ακροδεξιούς φορείς της αντιπολιτικής που ψαρεύουν στα θολά νερά της κοινωνικής δυσαρέσκειας.
Η προγραμματική αμηχανία
Ακόμα και οι πιο ενημερωμένοι πολίτες κατά πάσα πιθανότητα δεν θα μπορούσαν να απαντήσουν στην ερώτηση «ποιες είναι οι τρεις μείζονες μεταρρυθμίσεις στις οποίες δίνει προτεραιότητα ο κάθε υποψήφιος αρχηγός του ΠΑΣΟΚ;». Δεν θα μπορούσαν να πουν καν να πουν ποιες είναι οι τρεις μείζονες μεταρρυθμίσεις που προκρίνει το ίδιο το ΠΑΣΟΚ ως όλον ή ο ΣΥΡΙΖΑ. Μπορεί κάποιος να πει σε γενικές γραμμές ότι τα προοδευτικά κόμματα έχουν ως προτεραιότητα την κοινωνική δικαιοσύνη (τουλάχιστον περισσότερο από τη Νέα Δημοκρατία), αλλά δεν μπορεί να πει με ποιον ακριβώς τρόπο θεωρούν ότι θα προωθηθεί η δικαιοσύνη στην κοινωνία μας.
Στο σημείο αυτό έγκειται το βασικό πρόβλημα των προοδευτικών κομμάτων. Για να νικήσουν πρέπει να εξηγήσουν απλά και κατανοητά πώς ακριβώς θα κάνουν τη ζωή των πολιτών καλύτερη, ιδιαίτερα των πιο φτωχών που κατεξοχήν πλήττονται από την πολιτικής της Δεξιάς. Το ζήτημα δεν είναι επικοινωνιακό, αλλά αφορά την πολιτική ουσία -ή μάλλον το έλλειμμα πολιτικής ουσίας. Το πρόγραμμα ενός κόμματος δεν είναι ούτε ευχολόγια ούτε γενικές κατευθυντήριες γραμμές. Είναι συγκεκριμένα μέτρα που τοποθετούνται σε συγκεκριμένους χρόνους. Μέτρα για τα οποία υπάρχει τεκμηρίωση σχετικά με το πώς θα καλυφθεί το κόστος τους.
Τέτοιο πρόγραμμα δεν έχουμε δει ούτε από το ΠΑΣΟΚ ούτε από τον ΣΥΡΙΖΑ. Ακόμα χειρότερο είναι ότι σχετική συζήτηση δεν γίνεται από τους υποψήφιους αρχηγούς του ΠΑΣΟΚ. Αν δεν την κάνουν, στο τέλος της ημέρας κάποιος από όλους θα κερδίσει, αλλά θα χάσει το ίδιο το ΠΑΣΟΚ.
Ο Γιάννης Αλμπάνης είναι δημοσιογράφος
