Τo βράδυ της 17ής Ιουνίου 2012 και αφού είχαν κλείσει οι κάλπες, ένα από τα πιεστικά ερωτήματα στους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και της (τότε) ΔΗΜΑΡ ήταν αφενός αν θα συγκυβερνήσουν με την ΝΔ, αφετέρου αν θα θέσουν ζήτημα για το ποιος/α θα είναι πρωθυπουργός.
Ας θυμηθούμε το κλίμα της εποχής, πολιτικό και κυρίως οικονομικό: Η χώρα ήταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας. Ο Γιώργος Παπανδρέου, υπό το βάρος της λαϊκής πίεσης αλλά και την προφανή αδυναμία να λάβει πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα, είχε παραδώσει την εξουσία από τον Οκτώβριο του 2011. Είχαν συγκροτηθεί δυο διαδοχικές κυβερνήσεις, μία υπό τον Λουκά Παπαδήμο και μια (υπηρεσιακή) υπό τον Παναγιώτη Πικραμμένο. Αμφότεροι κράτησαν κυριολεκτικά τη χώρα όρθια, δηλαδή στην ΕΕ και την ευρωζώνη, κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες. Η βουλιμία, όμως, για εξουσία του κ. Σαμαρά οδήγησε ουσιαστικά στην πτώση της κυβέρνησης Παπαδήμου και στην προκήρυξη εκλογών στις 6 Μαΐου 2012. Δεν συγκροτήθηκε κυβέρνηση, η ΝΔ έλαβε το ιστορικά πιο χαμηλό ποσοστό της, έγινε η υπηρεσιακή κυβέρνηση υπό τον κ. Πικραμμένο και πήγαμε 1,5 μήνα μετά σε νέες εκλογές.
Το ΠΑΣΟΚ και η ΔΗΜΑΡ ήταν τα δυο κόμματα που έβαλαν το εθνικό συμφέρον πάνω από το κομματικό. Προχώρησαν τον Ιούνιο του 2012 σε κυβέρνηση με την ΝΔ, χωρίς, όμως, να θέσουν θέμα πρωθυπουργίας, παρότι η γαλάζια παράταξη είχε κάτω από 30%. Άθελά τους, αλλά και υπό την αγωνία να μην οδηγηθεί η χώρα σε τρίτες κάλπες, νομιμοποίησαν στον προοδευτικό κόσμο, έναν βαθύτατα οπισθοδρομικό πολιτικό, με έντονα εθνικιστικά χαρακτηριστικά. Ουσιαστικά έχρισαν, ως μη όφειλαν, τον κ. Σαμαρά πρωθυπουργό. Έναν πολιτικό που έστησε την πολιτική του καριέρα πάνω στο (ψευτο)πατριωτικό συναίσθημα των Ελλήνων, στο περίφημο μακεδονικό ζήτημα, που είχε προκύψει μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, το 1990.
Για πάρα πολλά χρόνια ο κ. Σαμαράς ήταν αποσυνάγωγος στο ίδιο του το κόμμα. Το πώς επέστρεψε αλλά και το πώς έγινε πρόεδρος της ΝΔ δεν έχει σημασία. Ας απασχολήσει τα στελέχη και τους φίλους της δεξιάς παράταξης. Έχει σημασία, όμως, για τον προοδευτικό χώρο το πόσο πληρώνει, ακόμα και σήμερα, εκείνη τη συνεργασία. Ένας από τους βασικούς λόγους που το ΠΑΣΟΚ, μιας και η ΔΗΜΑΡ δεν υφίσταται, δεν μπορεί να σηκώσει κεφάλι, είναι (και) η ώσμωση με την δεξιά. Παρότι έπραξε το εθνικά ορθό, η ταύτιση με τον Αντώνη Σαμαρά, προκάλεσε ολικό κάταγμα στο σώμα του ΠΑΣΟΚ. Στους διαχρονικούς ψηφοφόρους του προκλήθηκε μέγιστη σύγχυση, ενώ ένα μεγάλο τμήμα του το εγκατέλειψε. Ακόμα και σήμερα, πολλοί πρώην ψηφοφόροι του δεν κάνουν το βήμα της επιστροφής, ακριβώς επειδή έχουν κακές αναμνήσεις από εκείνα τα χρόνια.
Τα θυμήθηκα όλα αυτά ακούγοντας το εθνικιστικό παραλήρημα του κ. Σαμαρά για την Βόρεια Μακεδονία και την Τουρκία, όπως επίσης και τις ρατσιστικές αναφορές του για τα ομόφυλα ζευγάρια(σ.σ: σε εκδήλωση στο Πολεμικό Μουσείο με αφορμή το βιβλίο του κ. Μανώλη Κοττάκη).
Προφανώς ο χρόνος δεν γυρίζει πίσω, όμως ενόψει των εσωκομματικών εκλογών του ΠΑΣΟΚ, είναι μια καλή ευκαιρία (και) για ουσιαστική αυτοκριτική.
Όπως ζητάμε πολλοί από τον Αλέξη Τσίπρα να δηλώσει πως ήταν μέγιστο λάθος του η κυβερνητική συνεργασία με τους ΑΝΕΛ του κ. Καμμένου, έτσι θα πρέπει και το ΠΑΣΟΚ να ξεκαθαρίσει πως ήταν λάθος η αποδοχή του κ. Σαμαρά για τη θέση του πρωθυπουργού. Είναι ένας τρόπος για να αποκαθαρθεί στα μάτια του προοδευτικού κόσμου για αυτή την παράταιρη συμμαχία, που τόσο το πλήγωσε και το πληγώνει ακόμα.
(Ο Ανδρέας Παπαδόπουλος είναι δημοσιογράφος)
