Και ναι μεν αυτή η επιλογή θεωρείται ως αναγκαίο μέτρο δημόσιας υγιεινής για την αναχαίτιση της Πανδημίας, αλλά από την άλλη πλευρά ερωτήματα εγείρονται για το πόσο θεμιτή είναι η επιβολή του εμβολιασμού σε κάποιους απασχολούμενους.
Ένα ακανθώδες ζήτημα είναι τι θα συμβεί με τους εργαζόμενους που θα αρνηθούν να εμβολιαστούν, παρότι η Πολιτεία θα αποφασίσει ότι ανήκουν στην κατηγορία των υποχρεωτικώς εμβολιαζόμενων για λόγους δημόσιας υγείας.
Για αυτή τη σύγκρουση ανάμεσα στην ελευθερία επιλογής για την τέλεση μιας ιατρικής πράξης και την προστασία της δημόσιας υγείας έχουν προταθεί ορισμένα μέτρα. Ανάλογα μέτρα θα μπορούσαν να είναι η αλλαγή καθηκόντων, η τηλεργασία, η χορήγηση συμβατικής άδειας, η συχνότερη εβδομαδιαία υποβολή σε διαγνωστικά τέστ ανίχνευσης του κορωνοϊου COVID-19 μέχρι και πιο ακραίες παρεμβάσεις όπως η αναστολή σύμβασής εργασίας και η στέρηση του μισθού.
Το μείζον ζήτημα φασικά είναι για πόσο χρονικό διάστημα μπορούν να εφαρμόζονται όλα αυτά τα μέτρα ανάλογα και με τις ιδιαιτερότητες του κάθε εργασιακού περιβάλλοντος.
Μια λύση που θα μπορούσε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση αυτού του δαιδαλώδους προβλήματος είναι μια παραλλαγή του μοντέλου της κυκλικής εργασίας (job rotation). Προσαρμοζόμενο στις σημερινές ανάγκες το ευέλικτο αυτό μοντέλο αυτό θα μπορούσε να ανταποκριθεί με επιτυχία στις απαιτήσεις των σύγχρονων οικονομικών μονάδων.
Ειδικότερα, στην εφαρμογή αυτού του μοντέλου δίνεται η δυνατότητα:
α) να συμμετέχουν σε κύκλους επαγγελματικής κατάρτισης και αναβάθμισης των δεξιοτήτων τους οι μη εμβολιασμένοι εργαζόμενοι
β) να λάβει την αναγκαία πίστωση χρόνου, ώστε το υπό κατάρτιση προσωπικό να εκπαιδευτεί χωρίς βραχυπρόθεσμα να διαταραχθούν σε μεγάλο βαθμό οι εργασιακές σχέσεις και η προσωπική ζωή του, μέχρι να αποφασίσει αν θα εμβολιαστεί
γ) να μη μειωθεί η μέση παραγωγικότητα των επιχειρήσεων
δ) να προετοιμαστούν άνεργοι για την επαγγελματική τους ένταξη δίνοντας τους τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε ένα πρόγραμμα πρακτικής άσκησης σε πραγματικές συνθήκες παραγωγής
ε) να καταπολεμήσει τη μακροχρόνια ανεργία και να καλύψει σε ικανοποιητικό βαθμό το χάσμα δεξιοτήτων στην σύγχρονη αγορά εργασίας.
Το μοντέλο που συνδυάζει όλες αυτές τις προϋποθέσεις είναι η κυκλική εργασία (Job rotation).
Ειδικότερα, οι εργαζόμενοι σε επιχειρήσεις που δεν επιθυμούν να εμβολιαστούν θα κληθούν (να απομακρυνθούν προσωρινά από το χώρο εργασίας (όπου ο εμβολιασμός κριθεί υποχρεωτικός) και να συμμετέχουν σε μακροχρόνια προγράμματα τηλεκατάρτισης έως 400 ώρες. Στη διάρκεια αυτής της περιόδου θα λαμβάνουν εκπαιδευτικό επίδομα από τον ΟΑΕΔ, που θα κληθεί να χρηματοδοτήσει (μερικώς ή ολικώς) το πρόγραμμα.
Στις θέσεις τους θα προσληφθούν από τις συμμετέχουσες επιχειρήσεις άνεργοι που διαθέτουν κατάλληλες δεξιότητες με συμβάσεις ορισμένου χρόνου διάρκειας αντίστοιχης με τα παραπάνω εκπαιδευτικά προγράμματα των εργαζομένων.
Αυτές οι προσλήψεις θα χρηματοδοτηθούν από τα προγράμματα δημιουργίας νέων θέσεων εργασία του ΟΑΕΔ ή συναφείς δράσεις. Οι άνεργοι θα εκπαιδευτούν αρχικά με ευθύνη και (μερική) δαπάνη των επιχειρήσεων και στη συνέχεια θα απασχοληθούν, ώστε να αποκτήσουν επιπλέον δεξιότητες και μια βραχυχρόνιά εργασιακή εμπειρία.
Με αυτό τον τρόπο θα δουν την απασχολησιμοτητα τους να αυξάνεται. Ορισμένοι ενδέχεται να προσληφθούν στις ίδιες επιχειρήσεις μετά τη λήξη του προγράμματος Κυκλικής Εργασίας.
Οι επιχειρήσεις θα επωφεληθούν γιατί θα προσλάβουν προσωπικό με χαμηλότερο κόστος εργασίας κι αυτό θα αποτελέσει ένα αντιστάθμισμα στις επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης. Με αυτόν οτν τρόπο θα δουν την ανταγωνιστικότητα τους να αυξάνεται και να αποκτούν πιο ευέλικτο και καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό.
Επιπλέον, θα διασφαλιστεί η συνέχιση της παραγωγικής διαδικασίας χωρίς αξιοσημείωτες επιπτώσεις στην ποσότητα, στην ποιότητα και στα χαρακτηριστικά του παραγόμενου προϊόντος, άρα χωρίς να ζημιωθεί η επιχείρηση.
Αυτό που πρέπει να τονισθεί είναι ότι η υιοθέτηση του μοντέλου κυκλικής εργασίας προσφέρει πλεονεκτήματα σε όλα τα μέρη που εμπλέκονται σε αυτό, δηλαδή στους εργαζόμενους, στους ανέργους, στους εργοδότες και κατ’ επέκταση σε ολόκληρο το κοινωνικό σύνολο.
Για αυτό και θα άξιζε να χρηματοδοτηθεί από την Πολιτεία σε έναν αριθμό περιπτώσεων και να προσφέρει εργασιακή ειρήνη και κοινωνική γαληνή σε επιχειρήσεις και την κοινωνία.
*Αναπλ. Πρόεδρος Τμήματος Οικονομικών Επιστημών ΔΠΘ
