Tο στοιχείο αυτό, που σήμερα, τρία χρόνια μετά, είναι βέβαιο ότι έχει επιδεινωθεί σημαντικά εξαιτίας της συνεχιζόμενης οικονομικής κρίσης, αναδεικνύεται σε έρευνα που δημοσίευσε το Παρατηρητήριο Οικονομικών και Κοινωνικών Εξελίξεων του ΙΝΕ / ΓΣΕΕ και αφορά την «κοινωνική επισφάλεια και την έλλειψη στέγης στην Αθήνα: Διαδρομές αποκλεισμού και ένταξης». Η έρευνα ενσωματώνει στοιχεία από αντίστοιχη ερευνητική προσπάθεια που πραγματοποίησε το Πανεπιστήμιο Κρήτης το 2014 και αξιοποιεί δεδομένα του 2013. Συνεπώς απεικονίζει ένα μέρος της σημερινής κατάστασης. Ακόμα και έτσι όμως, φαίνεται πόσο μεγάλο είναι το πρόβλημα των αστέγων στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης την περίοδο 2010-2013 υπήρξε σημαντική αύξηση στον ορατό πληθυσμό των αστέγων, οι οποίοι βρήκαν προσωρινή ανακούφιση σε διάφορα υπνωτήρια και υπηρεσίες άμεσης κοινωνικής βοήθειας. Με την κατακόρυφη αύξηση των προσφυγικών ροών το 2015 οι ανάγκες άμεσης υποδοχής ξεπερνούν κατά πολύ τις υπάρχουσες υποδομές με αποτέλεσμα να έχει αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των ανθρώπων που κοιμούνται σε δημόσιους χώρους. Επιπλέον, η αύξηση της στεγαστικής επισφάλειας στον φτωχό πληθυσμό είναι πρωτοφανής για τα ευρωπαϊκά δεδομένα και δημιουργεί ζήτηση για ολοκληρωμένη υποστήριξη, στην οποία το σύστημα φροντίδας ανταποκρίνεται με αποσπασματικό τρόπο μεταφέροντας ευθύνες, χωρίς πόρους, στην κοινωνία των πολιτών.
Από τη μελέτη περίπτωσης διαπιστώθηκε ότι οι βραχυπρόθεσμες λύσεις αναπαράγουν την αβεβαιότητα και την αστάθεια στις πρακτικές επιβίωσης των αστέγων, με συνεχείς μετακινήσεις ανάμεσα σε διαφορετικές μορφές στεγαστικής επισφάλειας. Βασικά εμπόδια για την πρόσβαση σε ασφαλή κατοικία αποτελούν η βραχεία διάρκεια της στεγαστικής υποστήριξης, η απουσία στεγαστικών επιδομάτων και κατάλληλων κοινωνικών διαμερισμάτων, η απώλεια ή η αδυναμία εξεύρεσης εργασίας, οι ασφυκτικοί περιορισμοί για την έκδοση άδειας εργασίας, η αδυναμία κάλυψης των απαιτούμενων ημερών ασφάλισης, οι κοινωνικές διακρίσεις μέσα σε ιδιωτικές και δημόσιες υπηρεσίες και ο διάχυτος ρατσισμός στους δημόσιους χώρους.
Η πρόταση του Παρατηρητηρίου για τον απεγκλωβισμό από ένα υπόδειγμα κοινωνικής πολιτικής που θέτει σε εκκρεμότητα τις ζωές των ανθρώπων και των τόπων στις πόλεις είναι να υπάρξει σχεδιασμός ενός συστήματος υποστηριζόμενης κατοικίας πάνω σε δημοκρατικές αρχές. Εστιασμένες χωρικές παρεμβάσεις για την αναβάθμιση του στεγαστικού αποθέματος και των κοινοτικών υπηρεσιών, και υλοποίηση υποστηρικτικών δράσεων μεγαλύτερης χρονικής διάρκειας, με την ουσιαστική συμμετοχή, πέραν των ήδη εμπλεκόμενων φορέων, και των μεταναστευτικών κοινοτήτων, θα μπορούσαν να διαμορφώσουν εναλλακτικά τοπία φροντίδας στην πόλη, παρέχοντας πρωτίστως ένα σταθερό πλαίσιο για μικρές αλλά ουσιαστικές αλλαγές.
