Η προστασία σύμφωνα με την Καθημερινή περιορίζεται πλέον αποκλειστικά σε εκείνους που θα επιλέξουν να ενταχθούν στον νόμο Κατσέλη, ο οποίος προβλέπει προηγούμενη ρευστοποίηση της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας, προκειμένου να μπορέσει στη συνέχεια να κάνει χρήση της διάταξης για την προστασία της κύριας κατοικίας.
Ρευστοποίηση περιουσίας
Η υποχρεωτική ρευστοποίηση της ακίνητης περιουσίας ήταν και ο λόγος που απέτρεπε αρκετούς οφειλέτες μέχρι σήμερα να ενταχθούν στον νόμο, οι αιτήσεις ένταξης στον οποίο έχουν ξεπεράσει τις 150.000. Οσοι διέθεταν ακίνητη περιουσία έκαναν χρήση των άλλων προστατευτικών νόμων που ίσχυαν για την προστασία της περιουσίας και της πρώτης κατοικίας (νόμος Αλογοσκούφη και νόμος Χατζηδάκη), οι οποίοι έχουν καταργηθεί από πέρυσι, και πλέον καταργούνται και στην πράξη με την άρση του μορατόριουμ που είχε συμφωνηθεί με τις τράπεζες και την ενεργοποίηση του Κώδικα Δεοντολογίας από τις αρχές του χρόνου.
Πλέον μοναδικός δρόμος για να προστατεύσει κάποιος την κύρια κατοικία του είναι να κάνει αίτηση ένταξης στον νόμο και, ανάλογα με την αντικειμενική αξία της κατοικίας και το ύψος του εισοδήματός του, να μπει σε μία από τις δύο κατηγορίες, με βάση την οποία θα ρυθμίζεται η οφειλή του και η δόση του δανείου. Οι δύο κατηγορίες είναι οι εξής:
• Η πρώτη είναι αυτή με βάση την οποία η αντικειμενική αξία της κύριας κατοικίας είναι έως 120.000 ευρώ (για τον άγαμο), προσαυξημένη κατά 40.000 ευρώ για τον έγγαμο και κατά 20.000 ευρώ ανά τέκνο και μέχρι τρία τέκνα. Οι οφειλέτες αυτής της κατηγορίας πρέπει να έχουν εισόδημα που είναι ίσο ή υπολείπεται των ευλόγων δαπανών διαβίωσης (όπως αυτές διαμορφώνονται στην τέταρτη ομάδα δαπανών, δηλαδή την ομάδα που περιλαμβάνει και τις δαπάνες για αναψυχή, ταξίδια κ.λπ.). Με βάση τις εύλογες δαπάνες του 2014, αυτό αντιστοιχεί σε ετήσιο εισόδημα έως 8.180 ευρώ για ένα άτομο, 13.917 ευρώ για δύο άτομα, 17.278 για δύο άτομα και ένα τέκνο και 20.639 ευρώ για τετραμελή οικογένεια.
Πληρωμή για 20 χρόνια
Ο δανειολήπτης αυτής της κατηγορίας θα πληρώνει την αξία του ακινήτου του μέχρι 20 έτη (κατ’ εξαίρεση 35 έτη) με μηνιαίες έντοκες καταβολές. Η αξία του ακινήτου είναι αυτή που θα προέκυπτε αν πήγαινε σε πλειστηριασμό το ακίνητο, και συνεπώς όσα έπαιρναν οι πιστωτές θα τα πάρουν και τώρα αλλά με μηνιαίες καταβολές. Η αξία αυτή αποτελεί την βάση υπολογισμού για τις πληρωμές. Ο νόμος που ψηφίστηκε προβλέπει επίσης ότι, εάν το εισόδημα του δανειολήπτη δεν επαρκεί, θα συμμετάσχει το Δημόσιο, που θα αναλάβει την αποπληρωμή της δόσης τουλάχιστον για το 2016.
• Η δεύτερη κατηγορία είναι αυτή που ο δανειολήπτης έχει ακίνητο αντικειμενικής αξίας έως 180.000 ευρώ εάν είναι άγαμος, 220.000 ευρώ εάν είναι έγγαμος, προσαυξημένο κατά 20.000 ευρώ ανά τέκνο και μέχρι τρία τέκνα. Αντίστοιχα, το εισόδημα, που υπολογίζεται και πάλι με βάση τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης, ορίζεται στα 13.906 ευρώ για ένα άτομο, στα 23.659 ευρώ για δύο άτομα και για κάθε παιδί, έως τρία παιδιά, 5.714 ευρώ. Αυτός θα πληρώνει για 20 έτη (κατ’ εξαίρεση για 35 έτη), μια δόση που θα υπολογιστεί όπως υπολογίζεται η αξία στην παραπάνω κατηγορία. Σε αυτήν την κατηγορία το Δημόσιο δεν συμμετέχει ακόμα και αν δεν μπορεί να πληρώσει τις μηνιαίες δόσεις ο οφειλέτης.
Και στις δύο περιπτώσεις, το ποσό που απομένει ως διαφορά μεταξύ του δανείου που πήρε και της ρευστοποιήσιμης αξίας του ακινήτου θα διαγραφεί στο τέλος της περιόδου, δηλαδή της εικοσαετίας. Αυτό που είναι κοινό και στις δύο περιπτώσεις δανειοληπτών είναι ότι πρέπει να χαρακτηριστούν συνεργάσιμοι. Πρέπει δηλαδή να ανταποκριθούν στην πρόσκληση που θα τους απευθύνει η τράπεζα μέσω των επιστολών που ξεκινούν να αποστέλλονται από αύριο σε όσους δανειολήπτες καθυστερούν να πληρώνουν τη δόση τους έστω και έναν μήνα, στο πλαίσιο εφαρμογής του Κώδικα Δεοντολογίας.
Δεύτερη μοναδική καταφυγή για κάποιον που χρωστάει και θέλει να απαλλαγεί από τα χρέη του, χωρίς όμως να τον ενδιαφέρει η προστασία της κύριας κατοικίας του, είναι η προσφυγή στον αναθεωρημένο Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, ο οποίος προϋποθέτει επίσης τη ρευστοποίηση της ακίνητης περιουσίας, που πλέον μπορεί να γίνει σε εμπορικές αξίες από τον πρώτο πλειστηριασμό, προστατεύοντας ωστόσο ως ακατάσχετο το 40% του μισθού ή της σύνταξης.
