Εξασκηθείτε στη λεκτική δεξιότητα στην οποία ενδέχεται να εξεταστείτε στον 3ο Πανελλήνιο Γραπτό ΑΣΕΠ και ταυτόχρονα διαβάστε αληθινούς αριθμούς από ΕΛΣΤΑΤ, Eurostat και Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Καμία από τις παρακάτω δέκα προτάσεις δεν απαντιέται με μία γρήγορη ματιά. Άλλες θέλουν έναν μικρό υπολογισμό, άλλες συνδυασμό στοιχείων από διαφορετικά σημεία του κειμένου, και άλλες προσοχή σε δύο δείκτες που μοιάζουν αλλά δεν ταυτίζονται. Απαντήστε αποκλειστικά με βάση όσα γράφει το κείμενο και όχι με όσα γνωρίζετε από την επικαιρότητα.
Ερώτηση 1η
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σύμφωνα με την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ, το ποσοστό ανεργίας το Β΄ τρίμηνο του 2026 διαμορφώθηκε σε 7,9%, έναντι 10,6% το Α΄ τρίμηνο του 2026 και 8,6% το Β΄ τρίμηνο του 2025. Ο αριθμός των ανέργων ανήλθε σε 379.670 άτομα, μειωμένος κατά 25,3% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο και κατά 7,8% σε σχέση με το αντίστοιχο τρίμηνο του προηγούμενου έτους. Από τους απασχολουμένους, το 72,7% εργάζεται ως μισθωτοί και το 17,0% ως αυτοαπασχολούμενοι χωρίς προσωπικό, ενώ το ποσοστό μερικής απασχόλησης ανέρχεται σε 5,1%.
Η μείωση του αριθμού των ανέργων μεταξύ του Α’ και του Β’ τριμήνου του 2026 οφείλεται κυρίως στις εποχικές προσλήψεις στον κλάδο του τουρισμού.
Ερώτηση 2η
Κατά τα αποτελέσματα της Απογραφής Πληθυσμού – Κατοικιών 2021 που ανακοίνωσε η ΕΛΣΤΑΤ, ο μόνιμος πληθυσμός της Ελλάδας ανέρχεται σε 10.482.487 άτομα. Από αυτά, 5.356.510 είναι γυναίκες (51,1%) και 5.125.977 είναι άνδρες (48,9%). Σε σύγκριση με την απογραφή του 2011, ο συνολικός πληθυσμός εμφανίζεται μειωμένος κατά 3,1%. Η απογραφή του 2021 ήταν η πρώτη που διενεργήθηκε βάσει νόμου του ελληνικού κράτους (ν. 4772/2021).
Στην απογραφή του 2021 οι γυναίκες υπερείχαν αριθμητικά των ανδρών κατά περισσότερα από 200.000 άτομα.
Ερώτηση 3η
Σύμφωνα με την Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης των Νοικοκυριών της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025 (εισοδήματα 2024), ο πληθυσμός σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικό αποκλεισμό ανέρχεται στο 27,5% του πληθυσμού της χώρας, αυξημένος κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024 (26,9%). Για τα παιδιά ηλικίας 17 ετών και κάτω το ποσοστό είναι 29,6%, από 27,9% το 2024. Το ποσοστό του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις ανέρχεται σε 19,6% και παρέμεινε σταθερό σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Το κατώφλι της φτώχειας ορίζεται σε 7.020 ευρώ ετησίως για μονοπρόσωπο νοικοκυριό.
Το ποσοστό του πληθυσμού που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις ήταν υψηλότερο το 2025 από ό,τι το 2024.
Ερώτηση 4η
Στις Εαρινές Οικονομικές Προβλέψεις του 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα επιβραδυνθεί από 2,1% το 2025 σε 1,8% το 2026 και σε 1,6% το 2027, καθώς το σοκ στις τιμές της ενέργειας περιορίζει το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα προβλέπεται να ανέλθει σε 3,7% το 2026, από 2,9% το 2025, και να υποχωρήσει σε 2,4% το 2027. Για το σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή προβλέπει ανάπτυξη 1,1% το 2026 και 1,4% το 2027, ενώ ο πληθωρισμός στην ΕΕ εκτιμάται σε 3,1% το 2026.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, το 2026 η Ελλάδα θα καταγράψει τόσο υψηλότερο ρυθμό ανάπτυξης όσο και υψηλότερο πληθωρισμό από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ερώτηση 5η
Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος, ο οποίος βασίζεται σε στοιχεία της Eurostat, το ποσοστό ανακύκλωσης των αστικών αποβλήτων στην Ελλάδα ήταν 17% το 2022, έναντι εκτιμώμενου μέσου όρου 49% στην ΕΕ-27 το ίδιο έτος. Από το 2019 η χώρα δεν έχει σημειώσει πρόοδο στο ποσοστό ανακύκλωσης, ενώ το ποσοστό υγειονομικής ταφής παραμένει στάσιμο γύρω στο 80%. Η Ελλάδα θεωρείται ότι κινδυνεύει να μην επιτύχει τον στόχο του 2025 για την προετοιμασία προς επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση των αστικών αποβλήτων. Η σταδιακή αύξηση του τέλους ταφής στα 55 ευρώ έως το 2027 χαρακτηρίζεται σημαντικό μέτρο.
Το 2022 το ποσοστό ανακύκλωσης των αστικών αποβλήτων στην Ελλάδα ήταν μικρότερο από το ένα τρίτο του αντίστοιχου μέσου ποσοστού της ΕΕ-27.
Ερώτηση 6η
Σύμφωνα με τα στοιχεία φυσικής κίνησης πληθυσμού της ΕΛΣΤΑΤ, οι γεννήσεις στην Ελλάδα το 2024 ανήλθαν σε 68.467, μειωμένες κατά 4,2% σε σχέση με το 2023, οπότε ήταν 71.455. Οι θάνατοι το 2024 ανήλθαν σε 126.916, καταγράφοντας μείωση κατά 0,9% σε σχέση με το 2023, οπότε ήταν 128.101. Οι θάνατοι βρεφών ηλικίας κάτω του έτους ανήλθαν σε 261 και ο δείκτης βρεφικής θνησιμότητας αυξήθηκε από 3,5 το 2023 σε 3,8 το 2024 ανά 1.000 γεννήσεις ζώντων. Στις γεννήσεις δεν συμπεριλαμβάνονται οι γεννήσεις νεκρών, οι οποίες το 2024 ήταν 454.
Παρά τη μείωση των θανάτων, η αριθμητική υπεροχή των θανάτων έναντι των γεννήσεων ήταν μεγαλύτερη το 2024 από ό,τι το 2023.
Ερώτηση 7η
Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ψηφιακή Δεκαετία 2026, το 2025 το 50,96% των ατόμων ηλικίας 16-74 ετών στην Ελλάδα διέθετε τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες, έναντι 60,40% στην ΕΕ. Η έκθεση επισημαίνει ότι το ποσοστό αυτό δεν έχει σημειώσει πρόοδο από το 2023, μολονότι η μεγάλη πλειονότητα των νέων διαθέτει τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Το 44,09% των ατόμων στην Ελλάδα χρησιμοποίησε παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη το 2025, ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ (32,66%). Αντίθετα, τουλάχιστον βασικές δεξιότητες ψηφιακής ασφάλειας διαθέτει το 70,05%, έναντι 74,63% στην ΕΕ.
Τα άτομα που χρησιμοποίησαν παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη στην Ελλάδα το 2025 ήταν στην πλειονότητά τους νέοι.
Ερώτηση 8η
Σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία της Eurostat για το 2025, το μερίδιο της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας στην ΕΕ έφθασε το 26,2%, από 25,2% το 2024, ενώ ο στόχος της Ένωσης για το 2030 είναι 42,5%. Στην ακαθάριστη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, οι ανανεώσιμες πηγές αντιστοιχούσαν στο 49,9% το 2025, αυξημένες κατά 2,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024, όταν το 2004 το μερίδιο ήταν 15,9%. Τα υψηλότερα ποσοστά στην ηλεκτρική ενέργεια κατέγραψαν η Αυστρία (90,8%) και η Σουηδία (89,2%), ενώ μερίδια άνω του 60% είχαν επίσης η Δανία (77,7%), η Πορτογαλία (65,6%), η Ελλάδα (60,9%) και η Ισπανία (60,7%).
Το 2025 περισσότερο από το ήμισυ της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση προήλθε από ανανεώσιμες πηγές.
Ερώτηση 9η
Στην αξιολόγησή της στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξε ότι η Ελλάδα δεν αντιμετωπίζει πλέον μακροοικονομικές ανισορροπίες. Η Επιτροπή προβλέπει περαιτέρω σημαντική μείωση του λόγου του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ: από 154,2% του ΑΕΠ το 2024 σε 146,1% το 2025, σε 140,7% το 2026 (πρόβλεψη) και σε 134,4% το 2027 (πρόβλεψη). Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στην ισχυρή ονομαστική οικονομική ανάπτυξη και στη διατήρηση δημοσιονομικών πλεονασμάτων. Η Επιτροπή σημειώνει ακόμη ότι η υλοποίηση των προγραμμάτων της Πολιτικής Συνοχής στην Ελλάδα προχωρά ταχύτερα από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Το ποσό του ελληνικού δημόσιου χρέους, εκφρασμένο σε ευρώ, προβλέπεται να είναι μικρότερο το 2027 από ό,τι ήταν το 2024.
Ερώτηση 10η
Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, το 2024 τελέστηκαν στην Ελλάδα 36.649 γάμοι, αριθμός μειωμένος κατά 9,2% σε σχέση με το 2023, ενώ τα σύμφωνα συμβίωσης ανήλθαν σε 14.486, μειωμένα κατά 3,9% (15.069 το 2023). Τα διαζύγια ανήλθαν σε 15.532, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 2,8% σε σχέση με το 2023 (15.114). Ως προς τον τύπο διαζυγίου, εκδόθηκαν 12.805 συναινετικά (82,4%) και 1.886 κατ’ αντιδικία (12,1%), ενώ για 841 διαζύγια (5,4%) δεν δηλώθηκε ο τύπος. Το 66,4% των διαζυγίων που εκδόθηκαν το 2024 αφορά γάμους που διήρκεσαν 10 και πλέον έτη.
Ακόμη και αν όλα τα διαζύγια για τα οποία δεν δηλώθηκε ο τύπος ήταν κατ’ αντιδικία, τα κατ’ αντιδικία διαζύγια του 2024 θα ήταν λιγότερα από το ένα πέμπτο του συνόλου.
Απαντήσεις με επεξηγήσεις:
Ερώτηση 1: ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΩ
Το κείμενο καταγράφει τη μείωση των ανέργων κατά 25,3% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, αλλά δεν αναφέρει πουθενά την αιτία της. Η εξήγηση περί τουρισμού μπορεί να είναι εύλογη, όμως είναι εξωτερική γνώση και δεν προκύπτει από το απόσπασμα.
Ερώτηση 2: ΣΩΣΤΟ
Η διαφορά υπολογίζεται από τα στοιχεία του κειμένου: 5.356.510 − 5.125.977 = 230.533 άτομα, δηλαδή περισσότερα από 200.000. Η πρόταση δεν αναγράφεται αυτούσια, αλλά προκύπτει με βεβαιότητα από τους αριθμούς.
Ερώτηση 3: ΛΑΘΟΣ
Το κείμενο αναφέρει ρητά ότι ο δείκτης του κινδύνου φτώχειας μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις (19,6%) παρέμεινε σταθερός. Αυτό που αυξήθηκε (από 26,9% σε 27,5%) είναι ο ευρύτερος, σύνθετος δείκτης του κινδύνου φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού. Η παγίδα βρίσκεται στη σύγχυση των δύο δεικτών.
Ερώτηση 4: ΣΩΣΤΟ
Για το 2026 το κείμενο δίνει ανάπτυξη 1,8% για την Ελλάδα έναντι 1,1% για την ΕΕ, και πληθωρισμό 3,7% για την Ελλάδα έναντι 3,1% για την ΕΕ. Και τα δύο σκέλη της πρότασης επαληθεύονται, αρκεί να συνδυαστούν στοιχεία από διαφορετικά σημεία του αποσπάσματος.
Ερώτηση 5: ΛΑΘΟΣ
Το ένα τρίτο του 49% είναι περίπου 16,3%. Το ποσοστό της Ελλάδας (17%) είναι χαμηλό, αλλά ελαφρώς μεγαλύτερο από το ένα τρίτο του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Η γενική εντύπωση του κειμένου («πολύ πίσω») ωθεί προς το Σωστό, όμως ο υπολογισμός το διαψεύδει.
Ερώτηση 6: ΣΩΣΤΟ
Το 2023 οι θάνατοι υπερέβησαν τις γεννήσεις κατά 128.101 − 71.455 = 56.646. Το 2024 η διαφορά ήταν 126.916 − 68.467 = 58.449. Η διαφορά διευρύνθηκε, επειδή οι γεννήσεις μειώθηκαν περισσότερο από τους θανάτους.
Ερώτηση 7: ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΩ
Το κείμενο αναφέρεται στους νέους μόνο σε σχέση με τις βασικές ψηφιακές δεξιότητες. Για τη χρήση παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης δίνει μόνο το συνολικό ποσοστό (44,09%), χωρίς καμία κατανομή ανά ηλικία. Η σύνδεση των δύο πληροφοριών είναι αυθαίρετη.
Ερώτηση 8: ΛΑΘΟΣ
Το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών στην ακαθάριστη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ ήταν 49,9%, δηλαδή οριακά κάτω από το ήμισυ. Το ποσοστό ξεπερνά το 50% σε επιμέρους χώρες (π.χ. Ελλάδα 60,9%), όχι όμως στο σύνολο της ΕΕ.
Ερώτηση 9: ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΑΠΑΝΤΗΣΩ
Το κείμενο δίνει μόνο τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ, όχι το απόλυτο ποσό του χρέους. Επειδή η μείωση του λόγου αποδίδεται και στην ονομαστική ανάπτυξη (αύξηση του παρονομαστή), ο λόγος μπορεί να μειώνεται ακόμη κι αν το χρέος σε ευρώ μένει σταθερό ή αυξάνεται. Από το απόσπασμα δεν μπορεί να συναχθεί τι ισχύει.
Ερώτηση 10: ΣΩΣΤΟ
Στη δυσμενέστερη περίπτωση τα κατ’ αντιδικία θα ήταν 1.886 + 841 = 2.727, δηλαδή περίπου 17,6% των 15.532 διαζυγίων (ή 12,1% + 5,4% = 17,5%). Το ένα πέμπτο αντιστοιχεί σε 20%, άρα η πρόταση αληθεύει σε κάθε περίπτωση.
