Στο Ecofin της Δευτέρας μεταφέρεται η μάχη για τη μεγάλη φορολογική μεταρρύθμιση στα προϊόντα καπνού, που αναμένεται να ανεβάσει σημαντικά τις τιμές στα τσιγάρα, ηλεκτρονικά και συμβατικά.
Η Ιρλανδία, που ασκεί την προεδρία της ΕΕ - και διατηρεί τις υψηλότερες τιμές τσιγάρων στην Ευρώπη με πάνω από 15 ευρώ το πακέτο - κατέθεσε στα κράτη-μέλη μια νέα συμβιβαστική πρόταση με στόχο να σπάσει το πολυετές αδιέξοδο.
Η πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας περιλαμβάνει αύξηση των ελάχιστων φόρων κατανάλωσης, επιβολή φόρου στα υγρά αναπλήρωσης και στα φακελάκια νικοτίνης (pouches), αλλά και δραστική μείωση του επιτρεπόμενου ορίου μεταφοράς τσιγάρων από άλλη χώρα της ΕΕ από τις 4 κούτες σε μόλις 1. Αυτό σημαίνει πως αν κάποιος ξεπερνά το όριο των 200 τσιγάρων, οι τελωνειακές αρχές θα εξετάζουν αν πρόκειται για εμπορία, ενώ τα κράτη-μέλη μπορούν να ορίσουν δικό τους αυστηρό όριο που δεν θα πέφτει κάτω από τα 300 τσιγάρα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το κυριότερο πολιτικό αγκάθι παραμένει η φορολόγηση των nicotine pouches, τα οποία είναι ευρέως διαδεδομένα στη Σουηδία. Το Δουβλίνο προτείνει έναν αρχικό ελάχιστο φόρο 10% επί της τιμής (ή 30 ευρώ ανά κιλό), με σταδιακή αύξηση στο 50% (ή 50 ευρώ ανά κιλό) έως το 2032. Ωστόσο, το τελικό ύψος του φόρου θα κληθούν να το αποφασίσουν απευθείας οι υπουργοί, ενώ στο τραπέζι παραμένουν και τα αιτήματα της Ισπανίας για τον λεπτοκομμένο καπνό. Σημειώνεται πως για την έγκριση της μεταρρύθμισης απαιτείται ομόφωνη απόφαση και των 27 κρατών-μελών.
Η μεταρρύθμιση στοχεύει στην επικαιροποίηση οδηγίας του 2011, η οποία θεωρείται πλέον παρωχημένη λόγω των νέων τάσεων της αγοράς. Προβλέπει την αύξηση των ελάχιστων φόρων στα παραδοσιακά προϊόντα και, για πρώτη φορά, την επιβολή εναρμονισμένης φορολογίας σε νεότερα προϊόντα, από τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μέχρι τα φακελάκια νικοτίνης. Η ΕΕ δεν καθορίζει απευθείας τις τιμές λιανικής, αλλά ορίζει τον ελάχιστο ειδικό φόρο κατανάλωσης (ΕΦΚ) που πρέπει να εφαρμόζουν τα κράτη-μέλη, αφήνοντάς τα ελεύθερα να επιβάλουν υψηλότερους συντελεστές.
Τα νέα φορολογικά όρια και η εξαίρεση των 10
Για τα τσιγάρα, ο συμβιβασμός προβλέπει ελάχιστο όριο ΕΦΚ 140 ευρώ ανά 1.000 τσιγάρα από τον Ιούλιο του 2028, το οποίο θα αυξηθεί στα 170 ευρώ το 2030 και στα 200 ευρώ το 2032. Τότε θα τεθεί σε πλήρη ισχύ και η υποχρέωση ο φόρος να καλύπτει τουλάχιστον το 60% της μέσης σταθμισμένης τιμής λιανικής. Επισημαίνεται ότι οι αυξήσεις αυτές δεν μεταφράζονται αυτόματα σε ισόποση αύξηση στην τελική τιμή του πακέτου.
Η ιρλανδική προεδρία προτείνει πρόσθετη μεταβατική περίοδο για την Ελλάδα, την Ιταλία, τη Βουλγαρία, την Ισπανία, την Κροατία, την Κύπρο, το Λουξεμβούργο, την Πορτογαλία, τη Ρουμανία και τη Σλοβενία. Οι χώρες αυτές, προκειμένου να φτάσουν τα νέα επίπεδα, θα έπρεπε να αυξάνουν τον ΕΦΚ στα τσιγάρα κατά περισσότερο από 2,35% ετησίως κατά μέσο όρο σε σύγκριση με το 2025. Επομένως, για τις 10 αυτές χώρες, η πλήρης εναρμόνιση μπορεί να μετατεθεί για την 1η Ιανουαρίου 2036. Η ευελιξία αυτή θα ισχύσει και για τον καπνό.
Διασυνοριακές αγορές: Μείωση από τα 800 στα 200 τσιγάρα
Σημαντική αλλαγή έρχεται και στις αγορές από άλλες χώρες της ΕΕ για προσωπική χρήση. Η ενδεικτική ποσότητα για να θεωρηθεί ότι τα προϊόντα καπνού που μεταφέρει ένας ιδιώτης προορίζονται για προσωπική κατανάλωση μειώνεται από τα 800 στα 200 τσιγάρα (δηλαδή από τις 4 σε μόλις 1 κούτα). Η υπερβαση του ορίου αυτού δεν θα συνεπάγεται αυτόματα πρόστιμο ή κατάσχεση, καθώς τα κράτη-μέλη θα αξιολογούν τον χαρακτήρα της αγοράς, ωστόσο μπορούν να ορίσουν σταθερό ποσοτικό όριο που δεν θα είναι μικρότερο των 300 τσιγάρων.
Ελάχιστος φόρος κατανάλωσης στα ηλεκτρονικά τσιγάρα
Η πρόταση εισάγει επίσης ελάχιστους φόρους κατανάλωσης για τα υγρά αναπλήρωσης ηλεκτρονικών τσιγάρων (ακόμη και για αυτά που δεν περιέχουν νικοτίνη), ξεκινώντας από το 20% της τιμής λιανικής ή τα 20 λεπτά ανά ml, με σταδιακή αύξηση έως το 2032. Παράλληλα, προβλέπεται η περιοδική αναπροσαρμογή των ορίων βάσει του πληθωρισμού, κατόπιν ομόφωνης απόφασης των κρατών-μελών.
Η Γαλλία έχει ήδη εκφράσει τη στήριξή της στο πλαίσιο της συμβιβαστικής πρότασης - ιδιαίτερα όσον αφορά τη μείωση των ορίων στις διασυνοριακές αγορές και τη σλυνδεση των φόρων με την αγοραστική δύναμη και τον πληθωρισμό - ενώ πηγές του γαλλικού υπουργείου Οικονομικών εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία για την επίτευξη συμφωνίας στο Ecofin.
Πηγή: La Repubblica
