Στις πρόσφατες κυβερνητικές εξαγγελίες για φορολογικές ελαφρύνσεις και αυξήσεις εισοδημάτων, η αναμόρφωση της ΕΑΣ δεν περιλαμβάνεται, αφήνοντας ανοικτό ένα ζήτημα που αφορά εκατοντάδες χιλιάδες συνταξιούχους.
Η ΕΑΣ, ένα από τα μέτρα της μνημονιακής περιόδου που εξακολουθούν να εφαρμόζονται, παρακρατείται κάθε μήνα από τις κύριες συντάξεις που υπερβαίνουν το όριο των 1.468 ευρώ. Περίπου 440.000 συνταξιούχοι και, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι κληρονόμοι τους, εξακολουθούν να υφίστανται την συγκεκριμένη κράτηση.
Ο λογαριασμός είναι ιδιαίτερα υψηλός. Για το 2026 η ΕΑΣ εκτιμάται ότι θα αποφέρει συνολικά περίπου 888 εκατ. ευρώ, από τα οποία 721 εκατ. ευρώ προέρχονται από τις κύριες συντάξεις και 167 εκατ. ευρώ από τις επικουρικές. Σε ορίζοντα 16 ετών, οι συνολικές κρατήσεις από την ΕΑΣ προσεγγίζουν τα 10 δισ. ευρώ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η εισφορά κατευθύνεται στο Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών (ΑΚΑΓΕ), τον ασφαλιστικό «κουμπαρά» που δημιουργήθηκε για να αντιμετωπιστούν μελλοντικές ανάγκες του συστήματος λόγω της δημογραφικής γήρανσης. Μέχρι το τέλος του 2026, τα αποθεματικά του ΑΚΑΓΕ εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν τα 23 δισ. ευρώ, μαζί με πόρους από άλλες πηγές.
Ο τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ
Ωστόσο, το μεγάλο ζήτημα σήμερα είναι ο τρόπος υπολογισμού της ΕΑΣ. Οι συνταξιούχοι υποστηρίζουν ότι η εισφορά πρέπει να επιβάλλεται αναλογικά και όχι με την εφαρμογή ολόκληρου του συντελεστή στο συνολικό ποσό της σύνταξης μόλις αυτή περάσει το όριο ενός κλιμακίου.
Το θέμα αναμένεται να κριθεί στις 7 Οκτωβρίου 2026 στο Ελεγκτικό Συνέδριο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η εισήγηση του Επιτρόπου κινείται υπέρ του αναλογικού υπολογισμού της ΕΑΣ ανά κλιμάκιο και όχι επί ολόκληρου του ποσού της σύνταξης. Εφόσον αυτή η θέση γίνει δεκτή, η παρακράτηση για ορισμένους συνταξιούχους θα μπορούσε να μειωθεί σημαντικά, με τις εκτιμήσεις να κάνουν λόγο ακόμη και για μείωση της τάξης του 50%.
Από την 1η Ιανουαρίου 2026 τα κλιμάκια της ΕΑΣ διαμορφώνονται από 3% για συντάξεις 1.468-1.783 ευρώ έως 14% για συντάξεις άνω των 3.671 ευρώ. Το πρόβλημα είναι ότι η εφαρμογή των συντελεστών με τον σημερινό τρόπο μπορεί να προκαλεί δυσανάλογες επιβαρύνσεις.
Η ΕΑΣ παρακρατείται από τη σύνταξη πριν από τον υπολογισμό των υπόλοιπων κρατήσεων
Παράλληλα, τίθεται και το ζήτημα της φορολογικής επιβάρυνσης. Η ΕΑΣ παρακρατείται από τη σύνταξη πριν από τον υπολογισμό των υπόλοιπων κρατήσεων και του φόρου εισοδήματος, με αποτέλεσμα οι συνταξιούχοι που υπάγονται στην εισφορά να υποστηρίζουν ότι υφίστανται διπλή οικονομική επιβάρυνση.
Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει ζητήσει πιο αναλογικό σύστημα, με την ΕΑΣ να υπολογίζεται στη διαφορά κάθε κλιμακίου και όχι στο σύνολο της σύνταξης. Παρά τις επισημάνσεις και τις δικαστικές εξελίξεις, η κυβέρνηση δεν έχει μέχρι σήμερα ανακοινώσει συνολική λύση.
Έτσι, η ΕΑΣ έμεινε εκτός των τελευταίων κυβερνητικών εξαγγελιών. Και οι περίπου 440.000 συνταξιούχοι που εξακολουθούν να πληρώνουν κάθε μήνα την εισφορά περιμένουν πλέον την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Η 7η Οκτωβρίου μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής. Εάν υπάρξει δικαίωση, θα ανοίξει όχι μόνο ο δρόμος για αλλαγή του τρόπου υπολογισμού της ΕΑΣ, αλλά και ένα νέο μεγάλο κεφάλαιο για τη διεκδίκηση αναδρομικών.
