Τον προσανατολισμό των οικονομικών εξαγγελιών της κυβέρνησης στη φετινή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης έδωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, θέτοντας στο επίκεντρο τη στήριξη της μεσαίας τάξης και δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στους ελεύθερους επαγγελματίες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
«Οι ανακοινώσεις μας θα αφορούν πρωτίστως τη στήριξη της μεσαίας τάξης, με ιδιαίτερη έμφαση αυτή τη φορά στους ελεύθερους επαγγελματίες και στους μικρομεσαίους», ανέφερε ο πρωθυπουργός κατά τη συνεδρίαση της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας, προαναγγέλλοντας ουσιαστικά το βασικό οικονομικό στίγμα της ΔΕΘ.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έσπευσε, ωστόσο, να χαμηλώσει τον πήχη των προσδοκιών για ένα γενικευμένο πακέτο παροχών, ξεκαθαρίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να ενδώσει σε ένα «πλεόνασμα παροχολογίας». Όπως τόνισε, οι εξαγγελίες της Θεσσαλονίκης δεν θα αποτελούν απλώς έναν κατάλογο μέτρων, αλλά έναν οδικό χάρτη για τα επόμενα χρόνια, με στόχο η ανάπτυξη της οικονομίας να μεταφράζεται σταδιακά σε μεγαλύτερη ευημερία και διαθέσιμο εισόδημα για τους πολίτες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα πέντε σενάρια στο τραπέζι
Οι αναφορές αυτές έρχονται ενώ στο οικονομικό επιτελείο βρίσκονται υπό επεξεργασία πέντε βασικά σενάρια παρεμβάσεων, τα οποία αφορούν κατά κύριο λόγο τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Μεταξύ των επιλογών που εξετάζονται είναι νέες διορθώσεις στο σύστημα τεκμαρτής φορολόγησης των περίπου 670.000 ελεύθερων επαγγελματιών, χωρίς να ανατρέπεται ο βασικός πυρήνας του συστήματος.
Στο τραπέζι βρίσκεται, μεταξύ άλλων, το ενδεχόμενο να «παγώσει» η επόμενη αυτόματη αύξηση του ελάχιστου τεκμαρτού φορολογητέου εισοδήματος, η οποία προκύπτει από την αναπροσαρμογή του κατώτατου μισθού. Εναλλακτικά εξετάζεται μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος κατά 10% έως 20% για συγκεκριμένες κατηγορίες επαγγελματιών και ατομικών επιχειρήσεων.
Παράλληλα, εξετάζεται η διεύρυνση των εκπτώσεων και των εξαιρέσεων από το τεκμαρτό σύστημα, ώστε περισσότερες κατηγορίες επαγγελματιών να υπαχθούν σε μειωμένο τεκμαρτό εισόδημα. Στο ίδιο πλαίσιο επανεξετάζονται οι προσαυξήσεις που συνδέονται με τα χρόνια λειτουργίας μιας επιχείρησης, το ύψος της μισθοδοσίας και τον κύκλο εργασιών.
Στο «καλάθι» των πιθανών μέτρων περιλαμβάνεται επίσης το τέλος επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα. Μεταξύ των σεναρίων είναι η πλήρης κατάργησή του από την 1η Ιανουαρίου 2027, η σταδιακή αποκλιμάκωσή του ή, σε πρώτη φάση, η απαλλαγή των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Υπό εξέταση βρίσκεται ακόμη η μείωση της προκαταβολής φόρου για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, με στόχο την ενίσχυση της ρευστότητάς τους.
Φόροι, μισθοί και ο δημοσιονομικός χώρος
Στον ευρύτερο σχεδιασμό εντάσσονται εισοδηματικές και φορολογικές παρεμβάσεις, με τον πρωθυπουργό να επιμένει στη συνέχιση της πολιτικής μείωσης των φορολογικών βαρών. Ο ίδιος υποστήριξε ότι η επίτευξη δημοσιονομικών πλεονασμάτων το 2024 και το 2025, αλλά και η προοπτική πλεονάσματος το 2026, επιτρέπουν στην κυβέρνηση να σχεδιάζει περαιτέρω μειώσεις φόρων και μέτρα ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος.
Στο εισοδηματικό σκέλος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη δέσμευση για αύξηση του κατώτατου μισθού στα 950 ευρώ το 2027, δηλώνοντας βέβαιος ότι ο συγκεκριμένος στόχος θα επιτευχθεί. Στο υπό διαμόρφωση πακέτο της επόμενης χρονιάς θα μπορούσε, συνεπώς, να ενταχθεί και η νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, παράλληλα με τις φορολογικές παρεμβάσεις.
Το τελικό εύρος του πακέτου, πάντως, παραμένει ανοιχτό. Πέρα από την αρχική δημοσιονομική «μαγιά» των περίπου 1,5 δισ. ευρώ, δύο πρόσθετες «δεξαμενές» θα μπορούσαν, εφόσον αξιοποιηθούν, να ανεβάσουν τον διαθέσιμο χώρο πιο κοντά στα 2 δισ. ευρώ. Η πρώτη αφορά τη δυνατότητα ενεργοποίησης της ρήτρας διαφυγής για δαπάνες που συνδέονται με την ενεργειακή ασφάλεια και τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, ενώ η δεύτερη αφορά τα πρόσθετα έσοδα από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και το μέρος αυτών που θα αναγνωριστεί ως μόνιμο και διατηρήσιμο.
Η ενεργειακή κρίση θα κρίνει το τελικό πακέτο
Καθοριστικός παράγοντας για το τελικό πακέτο αναδεικνύεται, ωστόσο, η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις της στις διεθνείς τιμές της ενέργειας. Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε ειδικά στην ένταση στα Στενά του Ορμούζ, προειδοποιώντας ότι μια νέα κλιμάκωση θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου και της ενέργειας, οι οποίες στη συνέχεια θα περάσουν στα καύσιμα, στις μεταφορές και, αλυσιδωτά, στις τιμές των προϊόντων.
Η συγκεκριμένη παράμετρος αποτελεί και μία από τις βασικές μεταβλητές στους υπολογισμούς του οικονομικού επιτελείου. Μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να καταστήσει αναγκαίο ένα νέο έκτακτο πακέτο στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, περιορίζοντας τον χώρο που θα μπορούσε να διατεθεί για μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις. Αντίθετα, εφόσον υπάρξει αποκλιμάκωση της έντασης και σταθεροποίηση των ενεργειακών τιμών, η κυβέρνηση θα έχει τη δυνατότητα να κινηθεί προς το ανώτερο εύρος του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου και να ενισχύσει το πακέτο των μόνιμων παρεμβάσεων.
