Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Τρίτη (19/05) το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τον έλεγχο των ξένων επενδύσεων, ενισχύοντας την προστασία στρατηγικών τομέων της οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι σε πιθανούς κινδύνους για την ασφάλεια και τη δημόσια τάξη. Η απόφαση θεωρείται κομβικό βήμα στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την οικονομική ασφάλεια και τη θωράκιση κρίσιμων υποδομών και βιομηχανιών.
Η νέα νομοθεσία εγκρίθηκε από την Ολομέλεια με 508 ψήφους υπέρ, 64 κατά και 90 αποχές, επικυρώνοντας τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ΕΕ. Προβλέπει την υποχρεωτική εφαρμογή μηχανισμών ελέγχου ξένων επενδύσεων σε όλα τα κράτη μέλη για ευαίσθητους τομείς, όπως η άμυνα, οι ημιαγωγοί, η τεχνητή νοημοσύνη, οι κρίσιμες πρώτες ύλες, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και άλλες στρατηγικές δραστηριότητες.
Στόχος των νέων κανόνων είναι ο έγκαιρος εντοπισμός και η αντιμετώπιση πιθανών απειλών που συνδέονται με επενδύσεις από τρίτες χώρες, διατηρώντας παράλληλα την ευρωπαϊκή αγορά ανοιχτή σε ξένα κεφάλαια. Το νέο πλαίσιο επεκτείνεται και σε συναλλαγές εντός της ΕΕ, όταν αυτές ελέγχονται ουσιαστικά από φυσικά ή νομικά πρόσωπα εκτός Ένωσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παράλληλα, προβλέπεται εξορθολογισμός των εθνικών διαδικασιών ελέγχου, με στόχο τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ενίσχυση της ελκυστικότητας της ΕΕ για επενδύσεις. Ενισχύεται επίσης η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ώστε να βελτιωθεί ο συντονισμός απέναντι σε διασυνοριακούς κινδύνους ασφάλειας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναλαμβάνει πλέον αυξημένο ρόλο στον καθορισμό προϋποθέσεων για ξένες επενδύσεις σε στρατηγικούς τομείς. Στο πλαίσιο αυτό, είχε ήδη παρουσιάσει στις 4 Μαρτίου 2026 τη νομοθετική πρόταση «Industrial Accelerator Act», με στόχο την επιτάχυνση της βιομηχανικής παραγωγής στην Ευρώπη.
Ο υφιστάμενος κανονισμός για τον έλεγχο των άμεσων ξένων επενδύσεων εφαρμόζεται από τον Οκτώβριο του 2020, ωστόσο η εμπειρία των τελευταίων ετών – από την πανδημία COVID-19 έως τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις – ανέδειξε την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής προστασίας απέναντι σε κινδύνους που αφορούν κρίσιμα περιουσιακά στοιχεία και στρατηγικές αλυσίδες αξίας.
Ο νέος κανονισμός αναμένεται πλέον να λάβει και την τελική έγκριση από το Συμβούλιο της ΕΕ, πριν τεθεί επίσημα σε ισχύ και εφαρμοστεί 18 μήνες αργότερα.
