Σημαντική αύξηση καταγράφεται στον αριθμό των μετακλητών υπαλλήλων στο ελληνικό Δημόσιο την τελευταία δωδεκαετία, την ώρα που το συνολικό μέγεθος της δημόσιας απασχόλησης παραμένει σχεδόν αμετάβλητο. Σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία για την περίοδο 2013–2025, οι μετακλητοί υπάλληλοι διπλασιάστηκαν, από 1.760 σε 3.556, σημειώνοντας άνοδο που ξεπερνά το 100%.
Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση γύρω από το λεγόμενο «επιτελικό κράτος» και τα όρια της πολιτικής στελέχωσης της δημόσιας διοίκησης. Το ζήτημα της διαφάνειας στις επιλογές, των κριτηρίων πρόσληψης και της λειτουργίας του θεσμού των μετακλητών επανέρχεται τακτικά στον δημόσιο διάλογο, με τα στοιχεία να αποτυπώνουν μια σταθερή και επιταχυνόμενη τάση αύξησης.
Ειδικότερα, μελέτη του ΠΑΝΣΥΠΟ, που βασίζεται σε επίσημα στατιστικά δεδομένα, σκιαγραφεί μια εικόνα διαρκούς διόγκωσης του αριθμού των μετακλητών, η οποία επηρεάζει τη δομή και τη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης. Το 2013 καταγράφονταν 1.760 μετακλητοί, ενώ έως τον Οκτώβριο του 2025 ο αριθμός τους ανήλθε σε 3.556.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διακύμανση των αριθμών σε συνάρτηση με τις πολιτικές εξελίξεις. Κάθε αλλαγή κυβέρνησης συνοδεύεται από απότομη μείωση του αριθμού των μετακλητών, ακολουθούμενη από σταδιακή εκ νέου αύξηση. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του 2015, όταν οι μετακλητοί μειώθηκαν προσωρινά στους 845, πριν επανέλθουν σε ανοδική τροχιά. Αντίστοιχα φαινόμενα καταγράφηκαν το 2019 και το 2024, στοιχείο που υποδηλώνει ότι ο μηχανισμός δεν λειτουργεί με όρους διοικητικής συνέχειας, αλλά αναδιαμορφώνεται σε κάθε εκλογικό κύκλο.
Η τάση αύξησης αποτυπώνεται και ανά κυβερνητική περίοδο. Την τριετία 2012–2014, ο μέσος αριθμός μετακλητών διαμορφωνόταν περίπου στους 1.800. Την περίοδο 2015–2019 αυξήθηκε στους 2.122, ενώ μετά το 2019 ξεπέρασε τους 3.200 κατά μέσο όρο, φτάνοντας σε ορισμένες περιπτώσεις έως και τους 3.646.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η πρακτική αυτή έχει άμεσες επιπτώσεις στη λειτουργία της διοίκησης, καθώς η συχνή εναλλαγή προσωπικού περιορίζει τη συσσώρευση εμπειρίας και γνώσης. Αντί για έναν σταθερό διοικητικό μηχανισμό, διαμορφώνεται ένα σύστημα που επανεκκινείται ουσιαστικά σε κάθε αλλαγή κυβέρνησης.
Ως προς την κατανομή τους, περισσότεροι από τους μισούς μετακλητούς, ποσοστό 56,7%, απασχολούνται στην τοπική αυτοδιοίκηση, δηλαδή σε δήμους και περιφέρειες. Στη Βουλή συγκεντρώνεται το 23,3%, ενώ στα υπουργεία το ποσοστό ανέρχεται στο 15,9%. Η εικόνα αυτή δείχνει ότι το φαινόμενο δεν περιορίζεται στον στενό πυρήνα της κεντρικής διοίκησης, αλλά εκτείνεται σε όλο το εύρος του κρατικού μηχανισμού.
Το οικονομικό κόστος εκτιμάται σε περίπου 86,9 εκατ. ευρώ ετησίως. Με βάση αυτό το ποσό, το μέσο ετήσιο κόστος ανά μετακλητό διαμορφώνεται περίπου στις 24.400 ευρώ, δηλαδή κοντά στα 2.030 ευρώ μηνιαίως (μικτά), με διαφοροποιήσεις ανάλογα με τη θέση και τα καθήκοντα.
Ωστόσο, όπως επισημαίνεται, το βασικό ζήτημα δεν είναι μόνο δημοσιονομικό, αλλά και διαρθρωτικό, καθώς πρόκειται για δαπάνη που δεν συνδέεται με μακροπρόθεσμη ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας.
