Κώδικας Δικαστικών Υπαλλήλων
1. Δικαστικός υπάλληλος επιτρέπεται να συμμετέχει σε σωματείο; Σε αγροτικό συνεταιρισμό ως μέλος στη διοίκηση;
Ναι, επιτρέπεται, εξαιρείται ρητά από την υποχρέωση δήλωσης (άρθρο 119 παρ. 1 ΚΔΥ). Σε αγροτικό συνεταιρισμό ως μέλος στη διοίκηση επιτρέπεται μόνο με άδεια κατά τη διαδικασία του άρθρου 118 παρ. 1 και 2 ΚΔΥ.
2. Δικαστικός υπάλληλος λαμβάνει εντολή από προϊστάμενο που αντίκειται στο σύνταγμα, πώς πράττει;
Δεν την εκτελεί και αναφέρει τους λόγους χωρίς αναβολή στον προϊστάμενο που έδωσε την εντολή. Αν η εντολή αντίκεται στο νόμο (όχι Σύνταγμα), υποχρεούται να την εκτελέσει αφού αναφέρει εγγράφως τη διαφωνία του, εκτός αν διατυπώνονται επείγοντες λόγοι γενικότερου συμφέροντος, οπότε εκτελεί και υποβάλλει αναφορά (άρθρο 113 παρ. 3 ΚΔΥ).
3. Δικαστικός υπάλληλος μπορεί να αρνηθεί να συνάψει έγγραφο που του ανατίθεται;
Όχι, δεν έχει το δικαίωμα να αρνηθεί τη σύνταξη εγγράφου αρμοδιότητάς του, εφόσον διαταχθεί από προϊστάμενο. Αν διαφωνεί με το περιεχόμενο, εφαρμόζεται η παρ. 4 του άρθρου 113, όπου ο δικαστικός υπάλληλος διατυπώνει την αντίθετη γνώμη στο σχέδιο για να απαλλαγεί από την ευθύνη (άρθρο 113 παρ. 5 ΚΔΥ).
4. Κάποιος δικαστικός υπάλληλος υπηρετεί στη Σάμο. Με ποιο κριτήριο το αρμόδιο υπηρεσιακό συμβούλιο ποιου δικαστηρίου θα εξετάσει ζήτημα μετάθεσής του;
Η Σάμος ανήκει στην περιφέρεια του Εφετείου Αιγαίου. Άρα για θέματα εντός της ίδιας περιφέρειας εφετείου αρμόδιο είναι το υπηρεσιακό συμβούλιο του Εφετείου Αιγαίου (άρθρο 54 παρ. 3 ΚΔΥ). Αν πρόκειτια για μετάθεση από περιφέρεια ενός εφετείου σε άλλη τότε αρμόδιο είναι το πενταμελές υπηρεσιακό συμβούλιο του Αρείου Πάγου (άρθρο 54 παρ. 5β ΚΔΥ). Κριτήριο είναι η περιφέρεια του εφετείου στο οποίο υπάγεται η έδρα υπηρεσίας του υπαλλήλου.
5. Ποιος ασκεί την πειθαρχική δίωξη;
Ο δικαστής ή εισαγγελέας που αναδεικνύεται με κλήρωση τον Δεκέμβριο κάθε έτους. Επίσης ο υπάλληλος που διευθύνει τη γραμματεία. Ο Υπουργός Δικαιοσύνης μπορεί να παραγγείλει πειθαρχική δίωξη κάθε δικαστικού υπαλλήλου. Τέλος, οι Πρόεδροι ανωτάτων δικαστηρίων (ΣτΕ, ΑΠ, ΕΣ) και οι Γενικοί Επίτροποι για τους υπαλλήλους τους (άρθρο 178 ΚΔΥ).
6. Από ποιους αποτελείται η υπηρεσιακή συνέλευση των δικαστικών υπαλλήλων;
Αποτελείται από όλους τους δικαστικούς υπαλλήλους του δικαστηρίου ή της εισαγγελίας. Προεδρεύει ο υπάλληλος που διευθύνει τη γραμματεία (άρθρο 87 παρ. 1-2 ΚΔΥ).
7. Μέχρι πότε δίνονται οι κανονικές άδειες;
Χορηγούνται υποχρεωτικά εντός του ημερολογιακού έτους. Αν δεν χορηγήθηκαν λόγω εκτάκτων αναγκών υπηρεσίας (παρ. 5), χορηγούνται υποχρεωτικά το επόμενο έτος έως τις 30 Ιουνίου (άρθρο 101 παρ. 4 και 6 ΚΔΥ).
8. Ποιος εγκρίνει τις καλοκαιρινές άδειες των δικαστικών υπαλλήλων;
Οι κανονικές άδειες (άρθρο 101) χορηγούνται από τον προϊστάμενο της Γραμματείας του δικαστηρίου ή της εισαγγελίας (άρθρο 100 παρ. 3 ΚΔΥ). Οι υπόλοιπες άδειες από τον διευθύνοντα το δικαστήριο ή την εισαγγελία (άρθρο 100 παρ. 2 ΚΔΥ).
9. Σε ποιες θέσεις κατατάσσονται οι δικαστικοί υπάλληλοι;
Κατατάσσονται σε κατηγορίες ΠΕ, ΤΕ, ΔΕ και ΥΕ και σε βαθμούς Α έως Ε. Για ΠΕ, ΤΕ, ΔΕ οι βαθμοί είναι Α έως Δ (εισαγωγικός ο Δ). Για ΥΕ οι βαθμοί είναι Β έως Ε (εισαγωγικός Ε) (άρθρα 19-20 ΚΔΥ).
10. Επιτρέπεται οι δικαστικοί υπάλληλοι να συμμετέχουν στην πολιτική ζωή της χώρας;
Ναι, επιτρέπεται (άρθρο 94 παρ. 2 ΚΔΥ).
Κώδικας Οργανισμού Δικαστηρίων & Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών
1. Πώς γίνεται η κατανομή των θέσεων στους δικαστικούς λειτουργούς;
Γίνεται ανάλογα με τον αριθμό των υποθέσεων και τη δικαστηριακή κίνηση κάθε δικαστηρίου/εισαγγελίας, με προεδρικό διάταγμα το οποίο εκδίδεται κάθε δύο χρόνια, τον Ιούνιο ή εκτάκτως σε περίπτωση αύξησης των θέσεων (άρθρο 3 παρ. 2α ΚΟΔΚΔΛ). Το ΠΔ εκδίδεται ύστερα από γνώμη: α) για πολιτικά/ποινικά: του Προέδρου και του Εισαγγελέα του ΑΠ, που λαμβάνουν υπόψη τις αιτιολογημένες προτάσεις των δικαστικών λειτουργών που διευθύνουν τα εφετεία και τις εισαγγελίες εφετών και β) για τακτικά διοικητικά: του Γενικού Επιτρόπου της Επικρατείας, που λαμβάνει υπόψη τις αιτιολογημένες γνώμες των προέδρων εφετών ή δικαστών που διευθύνουν τα διοικητικά εφετεία.
2. Πώς ορίζεται ο αριθμός των οργανικών θέσεων των δικαστικών υπαλλήλων;
Ο αριθμός των οργανικών θέσεων των δικαστικών υπαλλήλων ορίζεται με νόμο (άρθρο 3 παρ. 1 ΚΟΔΚΔΛ). Η κατανομή γίνεται με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης, επίσης κάθε 2 χρόνια τον Ιούνιο, ύστερα από γνώμη: α) για πολιτικά/ποινικά: Προέδρου/Εισαγγελέα Αρείου Πάγου, δικαστών που διευθύνουν εφετεία και πρωτοδικεία, εισαγγελέων εφετών και πρωτοδικών, β) για διοικητικά: Γενικού Επιτρόπου, ο οποίος λαμβάνει υπόψη αιτιολογημένη γνώμη των δικαστών που διευθύνουν τα διοικητικά δικαστήρια.
3. Πώς γίνεται η ίδρυση πολιτικών δικαστηρίων;
Γίνεται με προεδρικό διάταγμα, ύστερα από γνώμη της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου (άρθρο 2 παρ. 1 ΚΟΔΚΔΛ). Επιπλέον, α) τα επηρεαζόμενα δικαστήρια, ενώσεις δικαστικών λειτουργών, δικηγορικοί σύλλογοι και συνδικαλιστικές οργανώσεις δικαστικών υπαλλήλων καλούνται 15 ημέρες πριν να εκφράσουν απόψεις με γραπτό υπόμνημα (κατατίθεται τουλάχιστον 5 ημέρες πριν την συνεδρίαση), β) αν αφορά πρωτοδικείο, απαιτείται επιπλέον απλή γνώμη της Ολομέλειας του εφετείου της περιφέρειάς του και γ) με το ίδιο ΠΔ ορίζεται και το δικαστήριο που εκδικάζει τις εκκρεμείς υποθέσεις.
Σύνταγμα
1. Μέχρι πότε μπορεί να παραταθεί η θητεία του ΠτΔ;
Παρατείνεται μόνο σε περίπτωση πολέμου, για όσο διαρκεί (άρθρο 30 παρ. 4 Σ)
2. Στην απαλλοτρίωση τι ορίζει το Σύνταγμα ως πλήρη αποζημίωση;
Η αποζημίωση πρέπει να ανταποκρίνεται στην αξία που είχε το απαλλοτριωθέν κατά τον χρόνο της συζήτησης στο δικαστήριο για τον προσωρινό προσδιορισμό (άρθρο 17 παρ. 2 Σ).
3. Ποιος ασκεί εποπτεία σε όλους τους θρησκευτικούς λειτουργούς όλων των θρησκειών στη χώρα;
Οι λειτουργοί όλων των γνωστών θρησκειών υπόκεινται στην εποπτεία της Πολιτείας και στις ίδιες υποχρεώσεις απέναντί της, όπως και οι λειτουργοί της επικρατούσας θρησκείας (άρθρο 13 παρ. 3 Σ).
4. Ποια τα όρια ηλικίας αποχώρησης των δικαστών;
Αποχωρούν υποχρεωτικά συμπληρώνοντας το 65ο έτος (άρθρο 88 παρ. 5 Σ).
5. Τι σημαίνει ισοβιότητα των δικαστών;
Οι δικαστές δεν παύονται, δεν μετατίθενται, δεν αποσπώνται ή υποβιβάζονται χωρίς δικαστική απόφαση (άρθρο 88 Σ).
6. ΟΤΑ, τι είδους αυτοτέλεια απολαμβάνουν;
Οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης απολαμβάνουν διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια (άρθρο 102 παρ. 2 Σ).
7. Πώς διενεργείται η πρόταση εμπιστοσύνης/δυσπιστίας;
Εμπιστοσύνη: μέσα σε 15 ημέρες από την ορκωμοσία του Πρωθυπουργού, η κυβέρνηση υποχρεούται να ζητήσει την εμπιστοσύνη η οποία εγκρίνεται με απόλυτη πλειοψηφία παρόντων, όχι κάτω από 2/5 του όλου αριθμού των βουλευτών.
Δυσπιστία: υπογράφεται από τουλάχιστον 1/6 βουλευτών, απαιτεί απόλυτη πλειοψηφία όλων των μελών (άρθρο 84 Σ).
8. Τι εννοούμε ότι ο καθένας εισφέρει ανάλογα με την δύναμή του. Σε ποια αρχή στηρίζεται;
Οι Έλληνες πολίτες συνεισφέρουν χωρίς διακρίσεις στα δημόσια βάρη, ανάλογα με τις δυνάμεις τους. Αρχή της ισότητας (άρθρο 4 παρ. 5 Σ).
9. Πότε ο ΠτΔ μπορεί να φέρει ευθύνη κατά την άσκηση των καθηκόντων του;
Μόνο για εσχάτη προδοσία ή σκόπιμη παραβίαση του Συντάγματος, κατόπιν πρότασης 1/3 βουλευτών και απόφασης 2/3 της βουλής (άρθρο 49 παρ. 1 Σ).
10. Ποια η σύνθεση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ);
Πρόεδροι ΣτΕ, Αρείου Πάγου, Ελεγκτικού Συνεδρίου + 4 σύμβουλοι ΣτΕ + 4 αρεοπαγίτες οι οποίοι κληρώνονται κάθε δύο χρόνια (άρθρο 100 παρ. 2 Σ).
Κώδικας Πολιτικής Δικονομίας
1. Πότε λήγει η προθεσμία που ορίζεται σε μήνες;
Λήγει μόλις περάσει η ημέρα του τελευταίου μήνα που αντιστοιχεί αριθμητικά στην ημέρα έναρξης. Αν δεν υπάρχει αντίστοιχη ημέρα (π.χ. 31η), υπολογίζεται η τελευταία ημέρα του μήνα (άρθρο 145 παρ. 2 ΚΠολΔ).
2. Πόσες φορές μπορεί να δοθεί αναβολή εκδίκασης μιας υπόθεσης; Τι γίνεται στην περίπτωση αποχής δικηγόρων;
Μπορεί να δοθεί μόνο μία φορά ανά βαθμό δικαιοδοσίας, για σπουδαίο λόγο, με απλή σημείωση στο πινάκιο. Σε περίπτωση αποχής δικηγόρων, οι υποθέσεις αναβάλλονται υποχρεωτικά σε δικάσιμο εντός αποκλειστικής προθεσμίας 90 ημερών ή σε άλλη εμβόλιμη δικάσιμο. Δεν καταβάλλεται παράβολο σε περίπτωση αποχής (άρθρο 241 παρ. 1 ΚΠολΔ).
3. Η παραίτηση από το δικόγραφο, καλύπτεται από τη γενική ή την ειδική πληρεξουσιότητα;
Απαιτείται ειδική πληρεξουσιότητα. Ο συμβιβασμός, η αναγνώριση ή η παραίτηση από το δικαίωμα της αγωγής, και η συμφωνία για διαιτησία είναι ανίσχυρες χωρίς ειδική εξουσιοδότηση. Γενική δεν αρκεί (άρθρο 65 παρ. 2 ΚΠολΔ).
4. Ποια η έννοια του διαδίκου;
Διάδικος είναι όποιος έχει ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων. Επίσης, ενώσεις προσώπων χωρίς νομική προσωπικότητα και εταιρείες χωρίς νομική προσωπικότητα μπορούν να είναι επίσης διάδικοι (άρθρο 62 ΚΠολΔ).
5. Τι άλλο απαιτείται για τη διεξαγωγή δίκης εκτός της ικανότητας του διαδίκου;
Πέρα από ικανότητα διαδίκου απαιτείται και ικανότητα δικαστικής παράστασης δηλαδή να είναι ικανός για δικαιοπραξία και να παρίσταται με πληρεξούσιο δικηγόρο (άρθρο 63 και άρθρο 94 ΚΠολΔ).
6. Ο ανήλικος έχει ικανότητα δικαστικής παράστασης; Έχει ικανότητα διαδίκου;
Ναι, ο ανήλικος έχει ικανότητα διαδίκου (άρθρο 62 ΚΠολΔ), ωστόσο παρίσταται με το νόμιμο αντιπρόσωπό του (γονείς/επίτροπο). Εξαίρεση στα ασφαλιστικά μέτρα για αποτροπή επικείμενου κινδύνου μπορεί να παρίσταται ο ανίκανος για δικαιοπραξία (άρθρο 63 παρ. 2 ΚΠολΔ).
7. Τι σημαίνει παράσταση με δήλωση;
Είναι η δυνατότητα των διαδίκων να μην εμφανιστούν φυσικά στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση, αλλά να θεωρούνται παρόντες και να παρίσταται μέσω γραπτής δήλωσης (άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ).
8. Ποια είναι τα πολιτικά δικαστήρια;
Μονομελή Πρωτοδικεία, Πολυμελή Πρωτοδικεία, Εφετεία, Άρειος Πάγος. Έχουν δικαιοδοσία σε α) ιδιωτικές διαφορές, β) εκούσια δικαιοδοσία (δεν έχουμε διαφορά π.χ. υιοθεσία) και γ) υποθέσεις δημοσίου δικαίου που παρέπεμψε ο νόμος σε αυτά (άρθρα 1-2 ΚΠολΔ).
9. Πολιτική δίκη για διεκδίκηση κυριότητας αυτοκινήτου. Ελέγχεται αν η άδεια κυκλοφορίας είναι νόμιμη. Μπορεί να το ελέγξει αυτό πολιτικό δικαστήριο;
Ναι, μπορεί αλλά μόνο παρεμπιπτόντως. Το άρθρο 2 ΚΠολΔ απαγορεύει μεν στα πολιτικά δικαστήρια να επιλαμβάνονται διοικητικών διαφορών, αλλά επιτρέπει την εξέταση διοικητικών ζητημάτων που ανακύπτουν παρεμπιπτόντως κατά την εκδίκαση της κύριας πολιτικής διαφοράς. Η κρίση αυτή δεν έχει δεδικασμένο.
10. Ποιο είναι το κύριο αντικείμενο μιας έκθεσης κατάθεσης αγωγής;
Στην έκθεση κατάθεσης αγωγής κύριο αντικείμενό της είναι η βεβαίωση ημερομηνίας, μήνα, έτους κατάθεσης και ονόματος καταθέτη (άρθρο 215 ΚΠολΔ).
Κώδικας Ποινικής Δικονομίας
1. Ποιοι οι διάδικοι στην ποινική δίκη;
Ο ύποπτος, ο κατηγορούμενος και αυτός που παρίσταται για την υποστήριξη της κατηγορίας (άρθρο 70 ΚΠΔ).
2. Ποιοι εξετάζονται ανωμοτί σύμφωνα με τον ΚΠΔ;
Χωρίς όρκο εξετάζονται: α) όσοι δεν συμπλήρωσαν το 18ο έτος, β) όσοι έχουν προφανώς εξασθενημένη τη διάνοια, γ) όσοι στερήθηκαν πολιτικά δικαιώματα λόγω καταδίκης, δ) όσοι παρίστανται για την υποστήριξη της κατηγορίας, ε) όσοι δικαιούνται χρηματική αμοιβή για την καταμήνυση (άρθρο 221 ΚΠΔ)
3. Ποια τα κωλύματα των ενόρκων;
Ισόβια: α) κληρικοί κάθε θρησκεύματος και βαθμού και οι μοναχοί, β) όσοι καταδικάστηκαν αμετάκλητα για έγκλημα από δόλο σε ποινή στερητική ελευθερίας τουλάχιστον 3 μηνών.
Προσωρινά (όσο διαρκεί η ιδιότητά τους): ΠτΔ, Πρωθυπουργός, Αντιπρόεδροι Κυβέρνησης, Υπουργοί, Υφυπουργοί, Γεν. Γραμματείς, Βουλευτές, καθηγητές πανεπιστημίων, περιφερειάρχες, διπλωματικοί υπάλληλοι, ισόβιοι δικαστικοί λειτουργοί, πάρεδροι, το κύριο προσωπικό ΝΣΚ, δήμαρχοι, πρόεδροι κοινοτήτων, υπάλληλοι γραμματείας δικαστηρίων.
Επίσης προσωρινά: όσοι παραπέμφθηκαν για έγκλημα δόλου (ποινή >= 3 μηνών), υπό δικαστική συμπαράσταση, σε ένταλμα σύλληψης/προσωρινής κράτησης ή κατ’ οίκον περιορισμό, ασθενείς διανοητικά, τυφλοί/κωφοί ή με σοβαρή αναπηρία λόγου (άρθρα 380-382 ΚΠΔ).
4. Πώς συγκροτείται το μονομελές Εφετείο;
Συντίθεται από έναν Πρόεδρο Εφετών ή Εφέτη (άρθρο 3 ΚΠΔ).
5. Πώς κινεί την ποινική δίωξη ο Εισαγγελέας;
Με α) παραγγελία ανάκρισης, β) απευθείας κλήση κατηγορουμένου στο ακροατήριο, γ) αίτηση για έκδοση ποινικής διαταγής, δ) διαβίβαση δικογραφίας στον εισαγγελέα εφετών (για κακουργήματα). Για κακουργήματα/βαριά πλημμελήματα (>=3 μηνών), απαιτείται προηγούμενη προκαταρκτική εξέταση (άρθρο 43 ΚΠΔ).
6. Πώς τελειώνει μια ποινική δίκη; Ποιοι οι τρόποι περάτωσης;
Η ποινική δίκη τελειώνει α) με καταδίκη ή αθώωση του κατηγορουμένου, β) με οριστική παύση της ποινικής δίωξης (παραίτηση από έγκληση/ανάκλησή της, αμνηστία, παραγραφή, θάνατος κατηγορουμένου), γ) με κήρυξη της ποινικής δίωξης απαράδεκτης στις περιπτώσεις που υπάρχει δεδικασμένο ή εκκρεμοδικία (άρθρο 57) ή όταν δεν υπάρχει η έγκληση, αίτηση ή άδεια (άρθρα 41, 53, 56) που απαιτείται για τη δίωξη (άρθρο 368 ΚΠΔ).
7. Μπορεί να είναι ένορκος πάρεδρος του ΝΣΚ; Μοναχός;
Πάρεδρος ΝΣΚ: Όχι, έχει προσωρινό κώλυμα εφόσον διατηρεί την ιδιότητα (άρθρο 380 β ΚΠΔ).
Μοναχός: Όχι, έχει ισόβιο κώλυμα (άρθρο 380 α ΚΠΔ).
8. Εισαγγελέας Εφετών μπορεί να ασκήσει έφεση σε ομόφωνη απόφαση; Σε πλημμελημματική πράξη; Σε κακουργηματική πράξη;
Κατά ομόφωνης αθωωτικής απόφασης δεν μπορεί να ασκήσει έφεση, η έφεση κατά αθωωτικής επιτρέπεται μόνο κατά μη ομόφωνης (άρθρο 486 παρ. 2 ΚΠΔ).
Κατά πλημμελήματος, ναι, μπορεί.
Κατά κακουργήματος, ναι, μπορεί (και κατά αθωωτικής απόφασης μονομελούς εφετείου κακουργήματος).
9. Στο Μικτό Ορκωτό Εφετείο, ένας από τους ενόρκους είναι πάρεδρος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους. Είναι νόμιμη μια τέτοια σύνθεση;
Ο πάρεδρος ΝΣΚ έχει προσωρινό κώλυμα (άρθρο 380 β ΚΠΔ) εφόσον διατηρεί την ιδιότητα. Η σύνθεση του ΜΟΕ με τέτοιον ένορκο δεν είναι νόμιμη και επιφέρει ακυρότητα.
10. Ύποπτος ή κατηγορούμενος μπορεί να υποβάλλει αντιρρήσεις; Μέχρι πότε; Και μετά την έκδοση οριστικού βουλεύματος;
Ο ύποπτος ή ο κατηγορούμενος μπορεί να υποβάλει αντιρρήσεις κατά της δήλωσης για υποστήριξη της κατηγορίας και πάντως πριν από την έκδοση του οριστικού βουλεύματος (άρθρο 85 ΚΠΔ).
