Αρνητικές αλλά και θετικές επιπτώσεις για τις ελληνικές τράπεζες αναμένεται να έχει ένα σενάριο δύο αυξήσεων επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έως τον Ιούλιο, λόγω των πληθωριστικών πιέσεων που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή, με τις διοικήσεις των τραπεζών να επικεντρώνουν κυρίως στους κινδύνους που σχετίζονται με την επιβάρυνση δανειοληπτών και την πορεία της πιστωτικής επέκτασης.
Η πρώτη και πιο άμεση αρνητική συνέπεια αφορά τους δανειολήπτες και κατ’ επέκταση την ποιότητα των δανειακών χαρτοφυλακίων των τραπεζών. Η άνοδος των επιτοκίων αυξάνει τις δόσεις στα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, γεγονός που περιορίζει το διαθέσιμο εισόδημα νοικοκυριών και την ρευστότητα των επιχειρήσεων. Αν η εξέλιξη αυτή συνδυαστεί με επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας, υπάρχει κίνδυνος αύξησης των καθυστερήσεων και δημιουργίας νέων μη εξυπηρετούμενων δανείων, εξέλιξη που αποτελεί τον βασικό φόβο των τραπεζών.
Παράλληλα, η αύξηση του κόστους δανεισμού αναμένεται να επηρεάσει τη ζήτηση νέων δανείων. Όσο αυξάνονται τα επιτόκια, τόσο μειώνεται η ζήτηση για στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε επιβράδυνση της πιστωτικής επέκτασης. Αυτό σημαίνει χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης των χαρτοφυλακίων δανείων και ενδεχομένως χαμηλότερα έσοδα από νέες χρηματοδοτήσεις τα επόμενα τρίμηνα.
Επιπλέον, οι τράπεζες ενδέχεται να βρεθούν μπροστά σε πιέσεις για αύξηση των επιτοκίων καταθέσεων, ιδιαίτερα στις προθεσμιακές, καθώς οι αποταμιευτές αναζητούν καλύτερες αποδόσεις. Αν και η υψηλή ρευστότητα του συστήματος περιορίζει αυτή την πίεση, δεν αποκλείεται σταδιακά να αυξηθεί το κόστος χρήματος και από την πλευρά των καταθέσεων.
Ωστόσο, παρά τους παραπάνω κινδύνους, οι αυξήσεις επιτοκίων έχουν και σημαντικές θετικές επιπτώσεις για τις ελληνικές τράπεζες. Το μεγαλύτερο μέρος των δανείων τους είναι με κυμαινόμενο επιτόκιο, γεγονός που σημαίνει ότι η άνοδος των επιτοκίων μεταφέρεται σχετικά γρήγορα στα έσοδα από τόκους. Έτσι, ακόμη και αν η πιστωτική επέκταση επιβραδυνθεί, τα έσοδα από το υφιστάμενο χαρτοφυλάκιο δανείων αναμένεται να αυξηθούν.
Επιπλέον, επειδή οι αυξήσεις στα επιτόκια καταθέσεων συνήθως καθυστερούν σε σχέση με τα επιτόκια δανείων, το επιτοκιακό περιθώριο των τραπεζών τείνει να διευρύνεται σε περιόδους ανόδου επιτοκίων. Αυτό αποτελεί βασικό παράγοντα ενίσχυσης της κερδοφορίας τους.
