Αλλαγές στο καθεστώς επιβολής προστίμων για την εκπρόθεσμη ή μη υποβολή δηλώσεων παρακρατούμενων φόρων και ΦΠΑ φέρνει το υπό διαβούλευση φορολογικό νομοσχέδιο, με τροποποίηση του άρθρου 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.
Οι αλλαγές αφορούν τόσο τις επιχειρήσεις και τους επαγγελματίες όσο και ειδικές περιπτώσεις, όπως οι ανήλικοι φορολογούμενοι, για τους οποίους προβλέπονται εξαιρέσεις από πρόστιμα.
Με τη νέα ρύθμιση προστίθεται νέα παράγραφος στο άρθρο 53, η οποία προβλέπει ότι επιβάλλεται πρόστιμο ακόμη και όταν μια δήλωση παρακρατούμενου φόρου ή ΦΠΑ υποβάλλεται εκπρόθεσμα ή δεν υποβάλλεται καθόλου, ακόμη και στην περίπτωση που από τη δήλωση δεν προκύπτει φόρος για πληρωμή. Μέχρι σήμερα σε αρκετές περιπτώσεις δεν επιβαλλόταν πρόστιμο όταν το αποτέλεσμα της δήλωσης ήταν μηδενικό. Πλέον όμως το πρόστιμο επιβάλλεται κανονικά, εφόσον υπάρχει υποχρέωση υποβολής δήλωσης. Η διάταξη αφορά επιχειρήσεις και επαγγελματίες που τηρούν απλογραφικά ή διπλογραφικά βιβλία.
Παράλληλα, τροποποιείται και άλλη παράγραφος του ίδιου άρθρου και διευκρινίζεται ότι όταν δεν υποβάλλεται δήλωση ή υποβάλλεται εκπρόθεσμα και από τη δήλωση προκύπτει φόρος για πληρωμή, τότε επιβάλλεται πρόστιμο 250 ευρώ για όσους τηρούν απλογραφικά βιβλία και 500 ευρώ για όσους τηρούν διπλογραφικά βιβλία, για κάθε παράβαση ξεχωριστά. Οι συγκεκριμένες διατάξεις ισχύουν για παραβάσεις που έχουν γίνει από τις 19 Απριλίου 2024 και μετά.
Σημαντική είναι και η πρόβλεψη για παλαιότερα πρόστιμα που είχαν επιβληθεί σε δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων ή ΦΠΑ από τις οποίες δεν προέκυπτε φόρος για πληρωμή. Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα πρόστιμα που δεν έπρεπε να έχουν επιβληθεί θα διαγράφονται. Αν τα ποσά έχουν ήδη πληρωθεί, θα συμψηφίζονται με άλλες φορολογικές οφειλές και αν δεν υπάρχουν οφειλές, τα χρήματα θα επιστρέφονται στους φορολογούμενους.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η νέα διάταξη που αφορά τους ανήλικους φορολογούμενους. Προβλέπεται ότι δεν θα επιβάλλονται πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκου ή για φορολογικές υποχρεώσεις που αφορούν έτος στο οποίο το άτομο ήταν ανήλικο. Η εξαίρεση αυτή ισχύει και για δηλώσεις εισοδήματος των γονέων στις οποίες περιλαμβάνονται εισοδήματα ανήλικων παιδιών.
Επιπλέον, προβλέπεται ότι όταν έχει γίνει έναρξη επιχείρησης στο όνομα ανηλίκου, αλλά στην πράξη δεν μπορούσε να λειτουργήσει η δραστηριότητα λόγω νομικών περιορισμών και δεν υπήρξαν έσοδα, τότε δεν θα επιβάλλεται τέλος επιτηδεύματος. Αν έχει ήδη επιβληθεί, θα μπορεί να διαγραφεί με τροποποιητική δήλωση.
Τέλος, ειδικές ρυθμίσεις προβλέπονται και για τις φορολογικές δηλώσεις των ετών 2023 και 2024 σε αυτές τις περιπτώσεις, σχετικά με το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα. Συνολικά, οι νέες διατάξεις επιχειρούν να ξεκαθαρίσουν το πλαίσιο των προστίμων, να διορθώσουν παλαιές επιβαρύνσεις και να αντιμετωπίσουν ειδικές περιπτώσεις, όπως αυτές των ανηλίκων φορολογουμένων.
