Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να διατηρήσει αμετάβλητα τα βασικά επιτόκια του ευρώ επιβεβαίωσε τη στάση αναμονής που υιοθετεί απέναντι στις αβεβαιότητες της διεθνούς συγκυρίας. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν το κόστος δανεισμού στην ευρωζώνη, με το euribor να καταγράφει αισθητή άνοδο τις τελευταίες ημέρες.
Ειδικότερα, το euribor τριμήνου σημείωσε αύξηση περίπου 20 μονάδων βάσης, αγγίζοντας στις 16 Μαρτίου το 2,157%, πριν υποχωρήσει ελαφρώς στο 2,121%. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τις αυξανόμενες πιέσεις που διαμορφώνονται στις αγορές χρήματος, εν μέσω εντεινόμενης αβεβαιότητας.
Η άνοδος του euribor μεταφράζεται άμεσα σε υψηλότερες δόσεις για όσους διατηρούν δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, καθώς οι μεταβολές του δείκτη περνούν σχεδόν αυτόματα στο κόστος εξυπηρέτησης. Ενδεικτικά, για ένα δάνειο 100.000 ευρώ, αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης συνεπάγεται επιπλέον επιβάρυνση περίπου 250 ευρώ ετησίως, ενώ σε περίπτωση ανόδου κατά 100 μονάδες βάσης το κόστος μπορεί να φθάσει τα 1.000 ευρώ τον χρόνο. Η επίδραση αφορά το σύνολο των κατηγοριών δανείων, από στεγαστικά και καταναλωτικά έως επιχειρηματικά.
Στα στεγαστικά δάνεια καταγράφεται ήδη στροφή προς τα σταθερά επιτόκια, τα οποία λειτουργούν ως «ασπίδα» απέναντι στην αβεβαιότητα των αγορών. Σήμερα, τα σταθερά επιτόκια δεκαετούς διάρκειας διαμορφώνονται μεταξύ 3,8% και 3,9%, ενώ για πενταετή διάρκεια κινούνται κοντά στο 3,5%. Αντίθετα, παλαιότερα δάνεια, καθώς και προγράμματα όπως το «Σπίτι μου», παραμένουν εκτεθειμένα στις διακυμάνσεις του euribor, αυξάνοντας την ευαισθησία των δανειοληπτών σε ενδεχόμενες ανατιμήσεις.
Παρά το γεγονός ότι η άμεση επιβάρυνση για τους δανειολήπτες παραμένει προς το παρόν περιορισμένη, οι προοπτικές σκιαγραφούνται πιο απαιτητικές. Οι εκτιμήσεις για ενίσχυση του πληθωρισμού τροφοδοτούν σενάρια νέας ανόδου των επιτοκίων σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, με χρονικό σημείο αναφοράς το 2026. Ήδη, τραπεζικές προβλέψεις που τοποθετούσαν το euribor κοντά στο 1,93% για το επόμενο έτος αναθεωρούνται ανοδικά, ακόμη και προς το επίπεδο του 2,5%.
Την ίδια στιγμή, οι καταθέσεις δεν ακολουθούν με ανάλογη ένταση την ανοδική πορεία των επιτοκίων. Η μετακύλιση των αυξήσεων στους καταθέτες παραμένει περιορισμένη, με τον δείκτη deposit beta να κυμαίνεται μεταξύ 20% και 25%. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι τράπεζες να διατηρούν το μεγαλύτερο μέρος των αυξήσεων, γεγονός που εξηγεί και τη χαμηλή συμμετοχή των προθεσμιακών καταθέσεων στο σύνολο, οι οποίες ανέρχονται σε 47,7 δισ. ευρώ σε σύνολο καταθέσεων 207,9 δισ. ευρώ.
