Το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ ανακοίνωσε την επιβολή κυρώσεων σε διεθνές δίκτυο μεσιτείας κυβερνοεκμεταλλεύσεων, κατηγορώντας το για την κλοπή και μεταπώληση απόρρητων κυβερνοεργαλείων της αμερικανικής κυβέρνησης. Πρόκειται για την πρώτη φορά που ενεργοποιείται ο νόμος Protecting American Intellectual Property Act, ο οποίος στοχεύει στην προστασία της αμερικανικής πνευματικής ιδιοκτησίας από σοβαρές απειλές εθνικής ασφάλειας.
Η Υπηρεσία Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) ενέταξε στη λίστα κυρώσεων τον Ρώσο υπήκοο Σεργκέι Σεργκέγεβιτς Ζελενιούκ, την εταιρεία του Matrix LLC, γνωστή ως Operation Zero, καθώς και πέντε ακόμη συνδεδεμένα πρόσωπα και εταιρείες. Σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές, οι εμπλεκόμενοι απέκτησαν και διένειμαν κυβερνοεργαλεία ικανά να υπονομεύσουν την εθνική ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η Operation Zero δραστηριοποιείται στην αγορά και πώληση «exploits», δηλαδή κώδικα ή τεχνικών που εκμεταλλεύονται κενά ασφαλείας σε λογισμικό, επιτρέποντας μη εξουσιοδοτημένη πρόσβαση σε συστήματα, υποκλοπή δεδομένων ή τον απομακρυσμένο έλεγχο ηλεκτρονικών συσκευών. Όπως αναφέρεται, η εταιρεία προσέφερε αμοιβές εκατομμυρίων δολαρίων σε ερευνητές κυβερνοασφάλειας και χάκερ για την απόκτηση εκμεταλλεύσεων που στόχευαν ευρέως χρησιμοποιούμενο λογισμικό αμερικανικής κατασκευής.
Μεταξύ των εργαλείων που απέκτησε η Operation Zero περιλαμβάνονταν τουλάχιστον οκτώ ιδιόκτητα κυβερνοεργαλεία, σχεδιασμένα αποκλειστικά για χρήση από την κυβέρνηση των ΗΠΑ και ορισμένους συμμάχους της. Τα εργαλεία αυτά είχαν κλαπεί από αμερικανική εταιρεία και στη συνέχεια πωλήθηκαν σε τουλάχιστον έναν μη εξουσιοδοτημένο χρήστη.
«Αν κλέψετε αμερικανικά εμπορικά μυστικά, θα λογοδοτήσετε», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ, υπογραμμίζοντας ότι το υπουργείο θα συνεχίσει να συνεργάζεται με την υπόλοιπη κυβέρνηση Τραμπ για την προστασία της ευαίσθητης αμερικανικής πνευματικής ιδιοκτησίας και τη διασφάλιση της εθνικής ασφάλειας.
Η ανακοίνωση των κυρώσεων συμπίπτει με έρευνα του υπουργείου Δικαιοσύνης και του FBI για τον Πίτερ Γουίλιαμς, Αυστραλό υπήκοο και πρώην εργαζόμενο της αμερικανικής εταιρείας από την οποία εκλάπησαν τα εργαλεία. Ο Γουίλιαμς ομολόγησε την ενοχή του στις 29 Οκτωβρίου 2025 για δύο κατηγορίες κλοπής εμπορικών μυστικών, παραδεχόμενος ότι μεταξύ 2022 και 2025 αφαίρεσε παράνομα κυβερνοεργαλεία και τα πούλησε στην Operation Zero, αποκομίζοντας εκατομμύρια δολάρια σε κρυπτονομίσματα.
Οι κυρώσεις επιβλήθηκαν βάσει του εκτελεστικού διατάγματος 13694, όπως έχει τροποποιηθεί, ενώ παράλληλα το υπουργείο Εξωτερικών επέβαλε κυρώσεις στον Ζελενιούκ, την Operation Zero και τη συνδεδεμένη εταιρεία Special Technology Services LLC FZ στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στο πλαίσιο του νόμου Protecting American Intellectual Property Act. Πρόκειται για τα πρώτα πρόσωπα που τιμωρούνται βάσει της συγκεκριμένης νομοθεσίας, η οποία προβλέπει μέτρα κατά όσων εμπλέκονται ή επωφελούνται από σοβαρή κλοπή εμπορικών μυστικών Αμερικανών πολιτών, όταν αυτή συνιστά απειλή για την εθνική ασφάλεια, την εξωτερική πολιτική ή τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα των Ηνωμένων Πολιτειών.
Οι αμερικανικές αρχές περιγράφουν τον Ζελενιούκ ως ενεργό μεσίτη exploits από το 2021, με έδρα την Αγία Πετρούπολη. Η Operation Zero φέρεται να μην γνωστοποιεί τις ευπάθειες που εντοπίζει στις εταιρείες λογισμικού, επιτρέποντας στους πελάτες της να αξιοποιούν τα εργαλεία για επιθέσεις ransomware και άλλες κακόβουλες δραστηριότητες. Σε δημόσιες αναφορές της, η εταιρεία έχει δηλώσει ότι πωλεί τα exploits αποκλειστικά σε πελάτες από χώρες εκτός ΝΑΤΟ και ότι έχει επιχειρήσει να τα διαθέσει σε ξένες υπηρεσίες πληροφοριών.
Στο πλαίσιο της υπόθεσης, κυρώσεις επιβλήθηκαν και σε συνεργάτες του Ζελενιούκ, μεταξύ των οποίων η βοηθός του Μαρίνα Βασάνοβιτς, καθώς και σε πρόσωπα με δεσμούς με την ομάδα κυβερνοεγκλήματος Trickbot, η οποία έχει συνδεθεί με επιθέσεις ransomware κατά κυβερνητικών φορέων και νοσοκομείων στις ΗΠΑ. Στη λίστα προστέθηκε επίσης η εταιρεία Advance Security Solutions, με δραστηριότητες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Ουζμπεκιστάν, η οποία φέρεται να λειτουργούσε με παρόμοιο επιχειρηματικό μοντέλο.
Ως αποτέλεσμα των κυρώσεων, όλα τα περιουσιακά στοιχεία των κατονομαζόμενων προσώπων και εταιρειών που βρίσκονται στις Ηνωμένες Πολιτείες ή υπό τον έλεγχο Αμερικανών πολιτών δεσμεύονται, ενώ απαγορεύονται σχεδόν όλες οι συναλλαγές μαζί τους. Οι αρχές προειδοποιούν ότι η παραβίαση των κυρώσεων μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές αστικές ή ποινικές κυρώσεις, διευκρινίζοντας ότι ο τελικός στόχος των μέτρων δεν είναι η τιμωρία, αλλά η αλλαγή συμπεριφοράς.
