Ο Βλαντιμίρ Πούτιν είναι ένας άνθρωπος με σκοτεινό, κακό χιούμορ, που ακόμα και όταν κάνει αστεία ή χαμογελά δημόσια, το κάνει για να υποβαθμίσει και να ταπεινώσει, σχολιάζει το Politico, στην 4η επέτειο από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία.
Τέσσερα χρόνια μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο πόλεμος του Πούτιν στρατιωτικά δείχνει ότι δεν μπορεί να κερδηθεί. Σε ένα κολοσσιαίο κόστος σε απώλειες ζωές και ακρωτηριασμένα πτώματα οι δυνάμεις του απέτυχαν ακόμα και να καταλάβουν ολόκληρη την περιοχή του Ντονμπάς στην Ουκρανία. Πριν στείλει τα άρματά του στα σύνορα, η Ρωσία κατέλαβε περίπου το 7% της Ουκρανίας. Μέσα σε έναν μήνα πολέμου, αυτό έγινε σχεδόν 27%. Αλλά από εκείνη την κορυφαία της στιγμή, η Ρωσία έχει κολλήσει στο 18 με 19%, σύμφωνα με το κέντρο Belfer του πανεπιστημίου του Χάρβαρντ.
Ομολογουμένως, τον τελευταίο χρόνο οι ρωσικές δυνάμεις έχουν προχωρήσει με κόπο και έχουν καταλάβει 4.700 τ. χλμ. ουκρανικού εδάφους, σχεδόν δύο φορές δηλαδή του μεγέθους της Μόσχας αλλά αδυνατούν να διαπεράσουν μία «ζώνη» που οι Ουκρανοί έχουν δημιουργήσει κατά μήκος 50 χλμ στο δυτικό Ντονέτσκ, σύμφωνα με αναλυτές του Study of War, του Ινστιτούτου με βάση τις ΗΠΑ. Αντίστοιχα και στη γειτονική Ζαπορίζια, οι Ρώσοι έχουν υποχρεωθεί να υπαναχωρήσουν.
Ακόμη και μετά από σποραδικές επιτυχίες του ρωσικού στρατού, όπως για παράδειγμα το καλοκαίρι κοντά στην πόλη του Pokrovsk και την κοντινή Kostyantynivka, οι δυνάμεις του Πούτιν δεν έχουν καταφέρει να πάρουν κεφάλι κυρίως λόγω της έλλειψης ανδρών και στρατιωτικού υλικού. Και φυσικά λόγω της δυσκολίας στη συγκέντρωση επαρκούς δύναμης για μια άνοδο χωρίς να προσελκύσουν καταστροφικές επιθέσεις από ουκρανικά drones. Στον βορρά, οι Ρώσοι δυσκολεύονται να προωθηθούν στην πόλη Kupyansk και να απωθήσουν τις ουκρανικές δυνάμεις πιο πίσω από τη ρωσική «γραμμή» του Μπέλγκοροντ στα σύνορα.
Αλλά ο Πούτιν επιμένει. Γιατί; αναρωτιέται το Politico. Ο Πούτιν πρέπει να επιδείξει μία τεράστια νίκη για να δικαιολογήσει τα τεράστια κόστη του πολέμου στους ανθρώπους του και να χαλαρώσει την πολεμική οικονομία του εγκυμονεί σοβαρούς πολιτικούς κινδύνους για τον Ρώσο ηγέτη, σχολιάζει η Ρωσίδα αναλύτρια, Ella Paneyakh. Θα υπάρξουν νικητές και ηττημένοι. Και πώς θα μπορούσε να δώσει νέο σκοπό σε όλους αυτούς τους βετεράνους;
Ρωσία Vs Ουκρανία
Παρά τις απώλειες σε ανθρώπινο δυναμικό, η Ρωσία εκτιμάται ότι έχει την δυνατότητα να χρηματοδοτεί τον πόλεμο για λίγο καιρό ακόμα. «Μέχρι τώρα, η ρωσική στρατιωτική μηχανή, που ανασυγκροτήθηκε μετά τις ήττες του 2022, λειτουργεί αξιοπρεπώς: οι αρχές μπορούν να καλύψουν τις παρούσες απώλειες στο προσωπικό και τον εξοπλισμό» θεωρεί ο εξόριστος Ρώσος δημοσιογράφος Ντμίτσι Κούζνετς, που αρθρογραφεί για το κέντρο Carnegie. «Αλλά δεν υπάρχει δυνατότητα να αυξήσει σημαντικά τον όγκο των πηγών που αναπτύσσονται» τόνισε.
Εν τω μεταξύ, η πρόκληση του ανθρώπινου δυναμικού στην Ουκρανία είναι υψηλότερου επιπέδου, όπως αναφέρει το Politico ήδη από τις αρχές του 2024. Τον περασμένο μήνα, ο νέος υπουργός Άμυνας, Μιχαήλο Βεντόροφ, αποκάλυψε πως σχεδόν 2 εκατ. Ουκρανοί καταζητούνται για παραβιάσεις στις στρατιωτικές αιτήσεις τους. Τον Νοέμβριο, το γραφείο του Ουκρανού εισαγγελέα αποκάλυψε ότι υπάρχουν 310.000 ποινικές υποθέσεις, που εκκρεμούν για αδικαιολόγητες απουσίες και λιποταξία, με το μεγαλύτερο μέρος να έχει συμβεί το 2025. Με απλά λόγια, οι ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις (AFU) στρατολογούν ανεπαρκείς αριθμούς για να αντισταθμίσουν τις απώλειες και τις λιποταξίες.
Οι ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό
Η κινητικότητα είναι μη δημοφιλής και υπάρχει αυξανόμενη απροθυμία για στρατιωτική θητεία. «Οι βασικοί παράγοντες για τις ελλείψεις στο ανθρώπινο δυναμικό των Ουκρανικών δυνάμεων είναι η ουκρανική θεσμική αδυναμία και η διαφθορά, ελλείψεις σε στρατιωτκή εκπαίδευση και ηγεσία, δημογραφικοί και οικονομικοί περιορισμοί, και ο αντίκτυπος της ρωσικής προπαγάνδας», σημείωσε μια μελέτη του Κέντρου Ανατολικοευρωπαϊκών Σπουδών της Στοκχόλμης.
Πολλά γράφονται για το χάσμα στους αριθμούς των πυραύλων μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, με τις μαζικές επιθέσεις με drones και πυραύλους που έγιναν στη χώρα να εξαντλούν τα αποθέματα της Ουκρανίας σε αμυντικά μέσα, συμπεριλαμβανομένων των πυραύλων αεράμυνας Patriot. Πολύ λιγότερη κάλυψη επικεντρώνεται στους αριθμούς που αφορούν σε ανθρώπινο δυναμικό, κάτι που δεν ευνοεί την Ουκρανία, εάν ο Πούτιν μπορεί να παρατείνει τον πόλεμο φθοράς του χωρίς περιορισμούς, όπως κάνει, από οποιαδήποτε αίσθηση συμπόνιας για την απώλεια ζωών.
Για όλα τα drones και τα AI, οι στρατιώτες που βρίσκονται στο πεδίο της μάχης έχουν ιδιαίτερη σημασία, όπως έδειξε και η μάχη του Pokrovsk. Εκεί η έλλειψη του ανθρώπινου δυναμικού επέτρεψε στη Ρωσία να εφαρμόσει αυτό που ο αρχιστράτηγος της Ουκρανίας, Αλεξάντρ Σίρσκι, χαρακτήρισε τακτικές «ολικής διείσδυσης». Δηλαδή, μικρές μονάδες πεζικού περνούν πίσω από τις ουκρανικές γραμμές λόγω έλλειψης ουκρανικού ανθρώπινου δυναμικού για να τις αποτρέψει.
Η αντιπολίτευση στην Ουκρανία, σημειώνουν πως η απροθυμία των Ουκρανών να υπηρετήσουν στον στρατό πυροδοτείται από την αυξανόμενη αντίληψη πως η Δύση, είναι έτοιμη να πολεμήσει δίπλα στον τελευταίο Ουκρανό, παρά το γεγονός ότι η ουκρανική επιβίωση είναι κρίσιμης σημασίας για την ίδια την ασφάλεια της Ευρώπης. Η φράση αυτή «μέχρι και τον τελευταίο Ουκρανό» μπορεί να αντηχεί όλο και περισσότερο σε συζητήσεις μεταξύ των Ουκρανών όπως φάνηκε τον περασμένο χρόνο. Και τονίζεται ακόμη περισσότερο καθώς επιβαρύνεται και από την εντεινόμενη πικρία απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ για την κλίση του προς το αφήγημα της Μόσχας και την διακοπή της παροχής χρημάτων από την αμερικανική κυβέρνηση για στρατιωτικό εξοπλισμό. Ανάλογο είναι και το αίσθημα προς την «αντιρρησία» της ΕΕ, την Ουκρανία, που την περασμένη εβδομάδα, επιχείρησε να μπλοκάρει τη συμφωνημένη βοήθεια των 90 δισ. ευρώ του ευρωπαϊκού δανείου προς την Ουκρανία, για την σταθερότητα και την καταρρακωμένη από τον πόλεμο οικονομία της χώρας.
Άρα, αυτό σημαίνει ότι η Ουκρανία είναι έτοιμη να σπάσει; Ο Πούτιν όντως μπορεί να το εύχεται αυτό. Οι ανελέητοι βομβαρδισμοί του χειμώνας στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας σίγουρα είχαν στόχο να εξαντλήσουν τους Ουκρανούς και σίγουρα να «σπάσουν» τη θέλησή της.
Εδαφικές παραχωρήσεις και διαπραγματεύσεις
Ο πρώην πρόεδρος της Ουκρανίας, Πιέτρο Ποροσκένκο, ο πρώτος πρόεδρος, που εξελέγη μετά την εξέγερση του 2013-14, που ανέτρεψε τον Βίκτορ Γιανουκόβιτς, που είχε τις «πλάτες» της Μόσχας, δεν το πιστεύει αυτό αλλά σε αποκλειστική του συνέντευξη στο Politico, στο περιθώριο του Συμβουλίου Ασφαλείας του Μονάχου, μίλησε για την παρούσα ευθραυστότητα της Ουκρανίας.
Ο Ποροσένκο ανησυχεί πως ο διάδοχός του, και πολιτικός του αντίπαλος, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έχει κάνει ένα λάθος τακτικής όταν απομακρύνθηκε από την απλή απαίτηση για άμεση κατάπαυση του πυρός αλλά και παρασυρόμενος από διαπραγματεύσεις που ρισκάρουν να προσθέσουν πολιτική αναταραχή στην Ουκρανία, στον απόηχο μιας σειράς σκανδάλων διαφθοράς που διαταράσσουν την ενότητα της χώρας.
Οι εδαφικές παραχωρήσεις που απαιτεί ο Πούτιν είναι μέρος και πακέτο ενός ρωσικού σεναρίου, «σε μία προσπάθεια να αποσταθεροποιήσει την εσωτερική πολιτική κατάσταση στην Ουκρανία», σύμφωνα με τον Ποροσένκο. Αν αυτές οδηγήσουν σε συμφωνία θα χρειαστεί να πάει σε δημοψήφισμα και τότε θα υπάρξουν αντιδράσεις σε οποιαδήποτε παραχώρησε εδάφους, δεν έχουν καταφέρει να καταλάβουν οι ρωσικές δυνάμεις.
Δεν είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς, ότι μια συζήτηση για την παράδοση γης μπορεί να ξεφύγει γρήγορα από τον έλεγχο και να πυροδοτεί αναταραχή - ή και χειρότερα. Πολλοί πατριώτες που πολέμησαν στον πόλεμο θα το έβλεπαν ως πισώπλατη μαχαιριά.
«Δεν βλέπω το κοινοβούλιο να ψηφίζει ποτέ κάτι τέτοιο», δήλωσε πρόσφατα στο Politico, η βουλευτής της αντιπολίτευσης Ολεξάνδρα Ουστίνοβα. «Θα θεωρούνταν ως συνθηκολόγηση», πρόσθεσε. Ίσως για αυτόν τον λόγο, οι Ρώσοι διαπραγματευτές έμοιαζαν να είναι περισσότερο σοβαροί στο δεύτερο γύρο της τριμερούς συνάντησης στη Γενεύη και γιατί οι συζητήσεις των μυστικών δυνάμεων και του στρατού σχετικά με την αποστρατικοποιημένη ζώνη την περασμένη εβδομάδα, επίσης έμοιαζαν να είναι πιο πρακτικές.
Ο Πούτιν ενδεχομένως να κληθεί να αντιμετωπίσει ένα δίλημμα: ο πόλεμός του φαίνεται ότι δεν μπορεί να κερδηθεί στο πεδίο της μάχης, με την έννοια ότι, δεν έχει τη δύναμη να κατακτήσει την Ουκρανία αλλά περιμένει να εμφανιστεί κάτι. Την ίδια ώρα η Ουκρανία πρέπει να προσπαθήσει να συνεχίσει: ούτε αυτή μπορεί να νικήσει στο πεδίο της μάχης και να ανακαταλάβει όλα τα εδάφη που έχει χάσει, αλλά πρέπει να επιβιώσει, με την ελπίδα ότι τελικά η Ρωσία θα κουραστεί, αναγκάζοντας τον Πούτιν να σοβαρευτεί στις διαπραγματεύσεις.
Με πληροφορίες του Politico
