Την υποχρέωση των φορολογικών αρχών να ζητούν προηγουμένως διευκρινίσεις πριν απορρίψουν αιτήματα επιστροφής ΦΠΑ για τυπικά λάθη ή παραλείψεις στα παραστατικά επισημαίνει απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Η υπόθεση αφορούσε αλλοδαπή εταιρεία, υποκείμενη στον ΦΠΑ σε άλλο κράτος-μέλος της ΕΕ, η οποία υπέβαλε αίτημα επιστροφής ΦΠΑ για υπηρεσίες που είχαν τιμολογηθεί στην Ελλάδα.
Η φορολογική διοίκηση απέρριψε το αίτημα, επικαλούμενη ελλείψεις και ασάφειες στα προσκομισθέντα παραστατικά, χωρίς ωστόσο να ζητήσει πρόσθετες πληροφορίες ή διευκρινίσεις ούτε από την ίδια την εταιρεία ούτε από τη φορολογική αρχή του κράτους εγκατάστασής της. Το ΣτΕ έκρινε ότι, παρότι ο αιτών φέρει την ευθύνη να συμπληρώνει επιμελώς την αίτηση επιστροφής και να συγκεντρώνει τα ορθά και πλήρη δικαιολογητικά, η διοίκηση οφείλει να εφαρμόζει τις θεμελιώδεις αρχές του συστήματος ΦΠΑ, όπως είναι η ουδετερότητα, η αναλογικότητα και η πρακτική αποτελεσματικότητα.
Σύμφωνα με το δικαστήριο, πριν από την οριστική απόρριψη ενός αιτήματος, οι φορολογικές αρχές πρέπει να παρέχουν στον αιτούντα τη δυνατότητα να διευκρινίσει ή να διορθώσει τυπικές ελλείψεις, είτε απευθυνόμενες σε αυτόν είτε ζητώντας στοιχεία από την αρμόδια αρχή του κράτους εγκατάστασης. Διαφορετική προσέγγιση, όπως επισημαίνεται, ενδέχεται να υπονομεύει στην πράξη το δικαίωμα επιστροφής ΦΠΑ που προβλέπεται από το ενωσιακό δίκαιο.
Ενδεικτικά, τέτοιες περιπτώσεις τυπικών ελλείψεων στις οποίες, σύμφωνα με τη νομολογία, οι φορολογικές αρχές οφείλουν να ζητούν προηγουμένως διευκρινίσεις πριν απορρίψουν αίτημα επιστροφής ΦΠΑ είναι οι ακόλουθες:
- Πρώτον, όταν στα τιμολόγια αναγράφονται ελλιπή ή εσφαλμένα στοιχεία του εκδότη ή του λήπτη, όπως μικρές αποκλίσεις στην επωνυμία, στη διεύθυνση ή στον αριθμό φορολογικού μητρώου, χωρίς ωστόσο να αμφισβητείται η πραγματοποίηση της συναλλαγής και η επιβάρυνσή της με ΦΠΑ.
- Δεύτερον, όταν υπάρχουν ασάφειες ως προς την περιγραφή των παρεχόμενων υπηρεσιών ή των αγαθών, οι οποίες μπορούν να αποσαφηνιστούν με συμπληρωματικά έγγραφα ή διευκρινιστικές πληροφορίες από τον αιτούντα ή από τη φορολογική αρχή του κράτους εγκατάστασής του.
- Τρίτον, όταν λείπουν από τον φάκελο ορισμένα συνοδευτικά δικαιολογητικά ή αποδεικτικά πληρωμής, τα οποία μπορούν να προσκομιστούν εκ των υστέρων, χωρίς να τίθεται ζήτημα καταχρηστικής συμπεριφοράς ή φοροδιαφυγής.
