Την πλήρη και αδιαπραγμάτευτη στήριξη της κυβέρνησης των Ηνωμένων Πολιτειών στην επιτυχία του Κάθετου Διαδρόμου εξέφρασε ο Joshua Volz, Special Envoy for Global Energy Integration του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας, μιλώντας στο Athens Energy Summit 2026 που πραγματοποιείται σήμερα στην Αίγλη Ζαππείου.
Ο Αμερικανός αξιωματούχος προανήγγειλε, παράλληλα, τη διοργάνωση υπουργικής συνάντησης όλων των εμπλεκόμενων χωρών στην Ουάσιγκτον στα τέλη Φεβρουαρίου, με στόχο την επιτάχυνση των διαδικασιών για την υλοποίηση του έργου.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «ο Κάθετος Διάδρομος σήμερα λειτουργεί στις σταγόνες – στόχος μας είναι να περάσουμε στις ροές και τελικά στην πλημμύρα φυσικού αερίου», τονίζοντας ότι, πέρα από την ισχυρή πολιτική βούληση, καθοριστική προϋπόθεση για την επιτυχία του εγχειρήματος αποτελεί ο εμπορικός ρεαλισμός και η οικονομική βιωσιμότητα. Υπογράμμισε, μάλιστα, ότι το έργο δεν μπορεί να προχωρήσει εάν δεν βασίζεται σε στέρεες εμπορικές βάσεις, ξεκαθαρίζοντας πως «αν δεν είναι βιώσιμο οικονομικά, δεν θα είναι βιώσιμο για κανέναν».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη γεωπολιτική διάσταση της ενέργειας, σημειώνοντας ότι η ευρωπαϊκή ενεργειακή κρίση κατέδειξε με σαφήνεια πώς η ενέργεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο πολιτικής πίεσης. Όπως ανέφερε, «η Μόσχα αξιοποίησε την ενεργειακή της ισχύ για να πιέσει τους εταίρους της», υπογραμμίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται στην Ευρώπη «για να προσφέρουν εναλλακτικές και επιλογές». Παρά τις επιμέρους διαφορές μεταξύ συμμάχων, επισήμανε ότι η επιδίωξη ενεργειακής ασφάλειας, σταθερότητας και επάρκειας αποτελεί κοινό στόχο και για τις δύο πλευρές του Ατλαντικού.
Αναφερόμενος στη στρατηγική κατεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημείωσε ότι υπάρχει σαφής πολιτική δέσμευση από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο και πετρέλαιο, προσθέτοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να στηρίξουν ενεργά τους Ευρωπαίους συμμάχους στην επίτευξη αυτού του στόχου.
Κομβικό ρόλο στην τοποθέτησή του κατείχε η Ελλάδα, την οποία χαρακτήρισε κρίσιμο κρίκο ενός από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους της Ευρώπης. Όπως ανέφερε, «η Ελλάδα βρίσκεται στην καρδιά αυτού του διαδρόμου και διαθέτει εξαιρετικές υποδομές», κάνοντας λόγο για πρωτόγνωρο επίπεδο πολιτικής δέσμευσης. Εξέφρασε, μάλιστα, δημόσια τις ευχαριστίες του προς την ελληνική πολιτική ηγεσία, σημειώνοντας ότι «ο πήχης έχει τεθεί πολύ ψηλά» και ότι η χώρα βρίσκεται στο επίκεντρο τόσο των υποδομών όσο και της πολιτικής βούλησης για την προώθηση του έργου.
Ο κ. Volz τόνισε ότι η Ελλάδα αποτελεί διαχρονικά αξιόπιστο εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών, επισημαίνοντας ότι οι διμερείς σχέσεις ενισχύθηκαν περαιτέρω τα προηγούμενα χρόνια. Όπως είπε, αυτό αποτυπώνεται και σε συγκεκριμένες πολιτικές επιλογές, όπως ο διορισμός της πρέσβειρας Κίμπερλι Γκιλφόιλ στην Ελλάδα, γεγονός που, κατά τον ίδιο, αποτελεί σαφή ένδειξη της δέσμευσης του Λευκού Οίκου στις ελληνοαμερικανικές σχέσεις. Καθοριστικό ρόλο, όπως ανέφερε, διαδραματίζει και η πολιτική βούληση τόσο του πρωθυπουργού Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου.
Παρά τη σαφή πολιτική στήριξη, οι τοποθετήσεις του Αμερικανού αξιωματούχου άφησαν ανοιχτά κρίσιμα ερωτήματα ως προς τη ρεαλιστική βιωσιμότητα του Κάθετου Διαδρόμου. Η επιχειρηματολογία κινήθηκε κυρίως στο επίπεδο της γεωπολιτικής αφήγησης, χωρίς να συνοδεύεται από συγκεκριμένα στοιχεία για το κόστος του έργου, δεσμευμένες ποσότητες φυσικού αερίου, μακροχρόνια συμβόλαια ή εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, παράγοντες που θεωρούνται καθοριστικοί για την υλοποίηση ενεργειακών υποδομών τέτοιας κλίμακας.
Παράλληλα, απουσίασε ουσιαστική αναφορά στη μελλοντική ζήτηση, τη στιγμή που η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική κινείται θεσμικά προς τη μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου, την ηλεκτροδότηση και την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Το γεγονός αυτό εγείρει ερωτήματα ως προς το ποιοι και με ποιους όρους θα δεσμευτούν εμπορικά για τις αυξημένες ροές που προβλέπει ο Κάθετος Διάδρομος σε βάθος χρόνου.
Ο ίδιος ο κ. Volz παραδέχθηκε εμμέσως τις δυσκολίες, τονίζοντας επανειλημμένα ότι το έργο «δεν είναι φιλανθρωπικό» και ότι απαιτείται ουσιαστικός εμπορικός ρεαλισμός. Όπως ανέφερε, οι τεχνικές προκλήσεις είναι διαχειρίσιμες, ωστόσο το δύσκολο σκέλος αφορά τη δέσμευση και τον συντονισμό χωρών από την Ελλάδα έως την Ουκρανία, οι οποίες καλούνται να διασφαλίσουν σαφές οικονομικό όφελος από τη συμμετοχή τους.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Αμερικανός αξιωματούχος ανακοίνωσε ότι στα τέλη Φεβρουαρίου θα πραγματοποιηθεί υπουργική συνάντηση στην Ουάσιγκτον για τη συζήτηση των προκλήσεων του έργου, ενώ οι διαβουλεύσεις θα συνεχιστούν εντατικά έως το τέλος του έτους. Όπως σημείωσε, στόχος είναι η ουσιαστική προώθηση του Κάθετου Διαδρόμου, ο οποίος, σύμφωνα με την αμερικανική πλευρά, θα λειτουργήσει συμπληρωματικά και ενισχυτικά για το σύνολο των ενεργειακών διαδρόμων της περιοχής.
