Θετικές και εξορθολογιστικές παρεμβάσεις, αλλά και διατάξεις που χρειάζονται βελτίωση, εντοπίζει η ΠΟΜΙΔΑ στα άρθρα 37-39 του υπό διαβούλευση σχεδίου νόμου «ΕΝΕΡΓΗ ΜΑΧΗ» του Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, που ρυθμίζουν εκ νέου το πλαίσιο του ετήσιου καθαρισμού οικοπέδων ενόψει της αντιπυρικής περιόδου.
Σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, το νομοσχέδιο κινείται σε σωστή κατεύθυνση ως προς τον χρόνο συμμόρφωσης και τη μείωση υπερβολικών προστίμων, ωστόσο αφήνει ανοιχτά κρίσιμα πρακτικά ζητήματα για τους ιδιοκτήτες.
Τι προβλέπει το νομοσχέδιο
Η βασική αλλαγή αφορά την επέκταση της περιόδου καθαρισμού από έναν σε δύο μήνες: από 1 Απριλίου έως 31 Μαΐου κάθε έτους, με δυνατότητα παράτασης με υπουργική απόφαση. Από την 1η Ιουνίου οι δήμοι θα μπορούν να ξεκινούν ελέγχους και να επιβάλλουν πρόστιμα για μη καθαρισμό, ενώ για τη μη υποβολή δήλωσης στην πλατφόρμα «Ακαθάριστα Οικόπεδα» τα πρόστιμα ενεργοποιούνται μετά τις 15 Ιουνίου.
Παράλληλα, το πρόστιμο για μη καθαρισμό διπλασιάζεται σε 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, από 0,5 ευρώ, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ. Για τη μη υποβολή δήλωσης, τα πρόστιμα μειώνονται σημαντικά: στα 500 ευρώ όταν δεν έχει γίνει καθαρισμός και μόλις στα 100 ευρώ όταν ο καθαρισμός έχει πραγματοποιηθεί.
Το σχέδιο νόμου προβλέπει επίσης αυστηρές ποινικές κυρώσεις για την υποβολή ψευδούς υπεύθυνης δήλωσης, με χρηματική ποινή 5.000 ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών. Επιπλέον, εισάγεται η δυνατότητα υποβολής δήλωσης καθαρισμού μέσω της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας για πολίτες που αδυνατούν αντικειμενικά να χρησιμοποιήσουν την ηλεκτρονική πλατφόρμα, όπως ηλικιωμένοι ή άτομα με αναπηρία.
Οι θέσεις και οι επισημάνσεις της ΠΟΜΙΔΑ
Η ΠΟΜΙΔΑ χαιρετίζει την επέκταση της προθεσμίας καθαρισμού, τονίζοντας όμως ότι το δίμηνο δεν επαρκεί και ζητά η περίοδος να φτάνει τουλάχιστον έως τις 15 Ιουνίου, ως πιο ρεαλιστική λύση. Αντίστοιχα, προτείνει η προθεσμία υποβολής της δήλωσης να μετατεθεί στις 30 Ιουνίου, χωρίς παρατάσεις.
Έντονες είναι οι επιφυλάξεις για τον διπλασιασμό του προστίμου ανά τετραγωνικό μέτρο, καθώς σε μεγάλα οικόπεδα –και ιδίως όταν ο καθαρισμός γίνεται αυτεπάγγελτα από τον δήμο με επιπλέον χρεώσεις– το συνολικό κόστος μπορεί να καταστεί δυσβάστακτο. Για τον λόγο αυτό ζητείται η θέσπιση ανώτατου ορίου προστίμου στα 2.000 ευρώ.
Ιδιαίτερα θετική χαρακτηρίζεται η δραστική μείωση των προστίμων για τη μη υποβολή δήλωσης, καθώς –όπως επισημαίνει η Ομοσπονδία– διορθώνεται μια προηγούμενη «απολύτως παράλογη» πρόβλεψη, ειδικά στις περιπτώσεις που ο καθαρισμός έχει ήδη γίνει.
Τα ανοιχτά ζητήματα
Παρά τις βελτιώσεις, η ΠΟΜΙΔΑ τονίζει ότι παραμένουν ανεπίλυτα βασικά προβλήματα. Μεταξύ αυτών, η αποκομιδή των υπολειμμάτων καθαρισμού, η οποία στην πράξη πραγματοποιείται από τους δήμους αλλά δεν περιλαμβάνεται ρητά στις υποχρεώσεις τους, καθώς και η ανάγκη εξορθολογισμού του τι ακριβώς συνιστά «καθαρισμό», όπως αυτός ορίζεται στην ισχύουσα πυροσβεστική νομοθεσία.
Οι θέσεις αυτές αναμένεται να παρουσιαστούν αναλυτικά στο 43ο Πανελλήνιο Συνέδριο της ΠΟΜΙΔΑ. Η δε δημόσια διαβούλευση για το σχέδιο νόμου ολοκληρώνεται τη Δευτέρα 26 Ιανουαρίου.
