Σε μια νέα φάση αυξημένης αβεβαιότητας και δομικού μετασχηματισμού εισέρχεται η παγκόσμια επιχειρηματική σκηνή, με τη γεωστρατηγική να αναδεικνύεται σε καθοριστικό παράγοντα για τη λειτουργία των αγορών και των οργανισμών.
Σύμφωνα με την έκθεση 2026 Geostrategic Outlook της EY, οι γεωπολιτικές εξελίξεις θα συνεχίσουν να επηρεάζουν σε βάθος το οικονομικό και επιχειρηματικό περιβάλλον και το 2026.
Η έκθεση της EY εντοπίζει δέκα κρίσιμες γεωπολιτικές τάσεις, οι οποίες οργανώνονται γύρω από τρεις βασικούς άξονες: τη διαμόρφωση νέων κανόνων και νόρμων, τη γεωπολιτική των πόρων και τα βασικά πεδία διεθνούς αντιπαράθεσης.
Στον άξονα των νέων κανόνων, η EY διαπιστώνει ότι ο κρατικός παρεμβατισμός θα συνεχίσει να ενισχύεται, επηρεάζοντας άμεσα το οικονομικό γίγνεσθαι μέσω επιχορηγήσεων, προστατευτικών εμπορικών πολιτικών και αυξημένων κρατικών συμμετοχών σε επιχειρήσεις. Παράλληλα, το διεθνές εμπόριο αναμένεται να παραμείνει υπό έντονη πίεση, καθώς ο ανταγωνισμός μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κίνας θα καθορίσει το πλαίσιο δασμών και περιορισμών στις εξαγωγές, δημιουργώντας νέες προκλήσεις για τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Την ίδια στιγμή, η κυριαρχία στην τεχνητή νοημοσύνη και η ενίσχυση της κυβερνοασφάλειας αποκτούν στρατηγική σημασία, καθώς οι κυβερνοεπιθέσεις αυξάνονται λόγω γεωπολιτικών εντάσεων και τεχνολογικού ανταγωνισμού.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη γεωπολιτική των πόρων. Η λειψυδρία, που ήδη επηρεάζει περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως, αναδιαμορφώνει τις σχέσεις μεταξύ κρατών, ειδικά καθώς οι αυξημένες ανάγκες σε νερό για data centers και την παραγωγή ημιαγωγών δημιουργούν νέες πολιτικές πιέσεις.
Παράλληλα, η «μάχη» για τις σπάνιες γαίες εντείνεται, καθώς τα κρίσιμα αυτά υλικά αποτελούν θεμέλιο για τις ψηφιακές τεχνολογίες, τις μπαταρίες υψηλής απόδοσης και τα αμυντικά συστήματα, οδηγώντας σε νέες ισορροπίες παραγωγής και εμπορίου. Τέλος, το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα επιβαρύνεται από υψηλά επίπεδα χρέους, με το αυξημένο κόστος εξυπηρέτησης να καθιστά τα κράτη ιδιαίτερα ευάλωτα στις μεταβολές των επιτοκίων και στη γεωπολιτική εργαλειοποίηση των κεφαλαίων.
Στο επίπεδο των γεωπολιτικών αντιπαραθέσεων, η Βόρεια Αμερική αναμένεται να χαρακτηρίζεται από πολιτική μεταβλητότητα, με τον Καναδά και το Μεξικό να επαναπροσδιορίζουν τις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζουν εσωτερικές προκλήσεις. Η περιοχή Ασίας-Ειρηνικού θα παραμείνει το βασικό επίκεντρο του διεθνούς ανταγωνισμού, με τις κυβερνήσεις να δίνουν προτεραιότητα στην οικονομική ασφάλεια και στην εξισορρόπηση ανάπτυξης και εθνικής ασφάλειας.
Στην Ευρώπη, μετά την κλιμάκωση του ουκρανικού μετώπου, το 2026 αναμένεται να αποτελέσει έτος-σταυροδρόμι για ζητήματα ασφάλειας και ανταγωνιστικότητας, μέσα σε ένα περιβάλλον έντονων εξωτερικών πιέσεων και εσωτερικών πολιτικών αντιπαραθέσεων. Τέλος, η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε μια φάση ανασύνταξης, όπου συγκρούσεις, διπλωματικές πρωτοβουλίες και οικονομικές μεταβολές οδηγούν σε επαναξιολόγηση στρατηγικών, αλλά και σε νέες επενδυτικές ευκαιρίες.
Σχολιάζοντας τα ευρήματα της έκθεσης, ο Γιώργος Παπαδημητρίου, Διευθύνων Σύμβουλος της EY Ελλάδος, σημείωσε ότι «ο κόσμος εισέρχεται, το 2026, σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, υπό την επήρεια ανατρεπτικών και αλληλένδετων δυνάμεων».
Όπως τόνισε, τα δέκα πεδία παγκόσμιων συγκρούσεων που αναλύονται στην έκθεση καταδεικνύουν το εύρος των προκλήσεων που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι οργανισμοί, υπογραμμίζοντας ότι η γεωστρατηγική ανάλυση πρέπει πλέον να βρίσκεται στον πυρήνα της επιχειρηματικής στρατηγικής.
Η EY καταλήγει ότι, προκειμένου να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν σε αυτό το περιβάλλον, οι οργανισμοί οφείλουν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητά τους και να προετοιμαστούν για απρόβλεπτες εξελίξεις, να ενσωματώσουν περισσότερες διευθύνσεις στη διαχείριση γεωστρατηγικών θεμάτων και να προσαρμόσουν τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και τις επενδυτικές τους αποφάσεις στις νέες γεωπολιτικές πραγματικότητες.
