Οικονομία 18.01.2026 07:22 UPD 18.01.2026 07:22

Ελεύθεροι επαγγελματίες: Ποιες συντάξεις αντιστοιχούν σε κάθε ασφαλιστική κατηγορία

Φωτογραφία: Pixabay/janeb13

Οι «παγίδες» για χαμηλότερη σύνταξη στους ελεύθερους επαγγελματίες.

Για πολλούς, η επιλογή της ασφαλιστικής κατηγορίας παραμένει μια κρίσιμη απόφαση καθώς οι χαμηλές εισφορές σήμερα σημαίνουν λιγότερη άμεση επιβάρυνση, αλλά ενέχουν τον κίνδυνο χαμηλότερων συντάξιμων αποδοχών στο μέλλον.

Καθοριστικό ρόλο στο ύψος της μελλοντικής σύνταξης των ελευθέρων επαγγελματιών παίζει η ασφαλιστική κατηγορία που επιλέγουν στον e-ΕΦΚΑ. Από το 2020 και μετά, οι μη μισθωτοί δεν ασφαλίζονται με βάση το εισόδημά τους, αλλά επιλέγουν ελεύθερα μία από τις έξι ασφαλιστικές κατηγορίες, πληρώνοντας σταθερές μηνιαίες εισφορές. Η επιλογή αυτή, όταν γίνεται συστηματικά σε βάθος χρόνου, αποτυπώνεται άμεσα στο τελικό ποσό της κύριας σύνταξης.

Σύμφωνα με ενδεικτικούς υπολογισμούς, για ασφαλισμένο που συμπληρώνει 40 έτη ασφάλισης και παραμένει σταθερά στην ίδια κατηγορία, οι συντάξεις διαμορφώνονται ως εξής:

1η ασφαλιστική κατηγορία: Η χαμηλότερη εισφορά οδηγεί σε σύνταξη περίπου 890 ευρώ μηνιαίως.
2η κατηγορία: Η σύνταξη αυξάνεται και διαμορφώνεται κοντά στα 978 ευρώ.
3η κατηγορία: Προσφέρει σύνταξη της τάξης των 1.120 – 1.130 ευρώ, αποτελώντας μια ενδιάμεση επιλογή για πολλούς επαγγελματίες.
4η κατηγορία: Με υψηλότερες εισφορές, η σύνταξη φτάνει περίπου τα 1.300 ευρώ.
5η κατηγορία: Η μηνιαία σύνταξη διαμορφώνεται κοντά στα 1.500 ευρώ.
6η κατηγορία: Η ανώτερη ασφαλιστική κατηγορία οδηγεί σε σύνταξη που μπορεί να αγγίξει τα 1.890 – 1.900 ευρώ.

Οι παραπάνω υπολογισμοί αφορούν την κύρια σύνταξη και προϋποθέτουν πλήρη ασφαλιστικό βίο 40 ετών, χωρίς διακοπές. Στην πράξη, τα τελικά ποσά μπορεί να διαφοροποιηθούν ανάλογα με τα πραγματικά έτη ασφάλισης, τυχόν αλλαγές κατηγορίας μέσα στον χρόνο και την αξιοποίηση πλασματικών ετών.

Σημαντικό είναι επίσης ότι η σύνταξη των ελευθέρων επαγγελματιών δεν υπολογίζεται μόνο με βάση τις εισφορές των τελευταίων ετών, αλλά στον μέσο όρο των αποδοχών από το 2002 και μετά. Αυτό σημαίνει ότι οι επιλογές ασφαλιστικής κατηγορίας σε όλη τη διάρκεια του επαγγελματικού βίου έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα από μια «αύξηση εισφορών» λίγο πριν από τη συνταξιοδότηση.

Υπενθυμίζεται ότι η επιλογή ή αλλαγή ασφαλιστικής κατηγορίας γίνεται μία φορά τον χρόνο, συνήθως έως τα τέλη Ιανουαρίου. Αν ο ασφαλισμένος δεν προβεί σε νέα δήλωση, παραμένει αυτόματα στην κατηγορία που είχε επιλέξει το προηγούμενο έτος.

Το δίλημμα για τους ελεύθερους επαγγελματίες παραμένει σταθερό: χαμηλότερες εισφορές σήμερα ή υψηλότερη σύνταξη αύριο.

Επιλογή κατηγορίας

Προθεσμία έως και τις 31 Ιανουαρίου έχουν ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες για να επιλέξουν την ασφαλιστική τους κατηγορία.
Η πρώτη ασφαλιστική κατηγορία, που σήμερα βρίσκεται στα 244,65 ευρώ, θα κινηθεί κοντά στα 250 με 251 ευρώ, ανάλογα με το τελικό ποσοστό μεταβολής.

Για έναν επαγγελματία που βρίσκεται σε αυτή την κατηγορία, η αύξηση θα κυμανθεί γύρω στα 6 ευρώ τον μήνα.

Στην έκτη κατηγορία, όπου η μηνιαία εισφορά φτάνει σήμερα τα 659,39 ευρώ, η νέα επιβάρυνση μεταφράζεται σε ποσά που αγγίζουν τα 17 ευρώ.