Το τέλος του 2025 δεν σηματοδοτεί απλώς το κλείσιμο μιας χρονιάς, σηματοδοτεί το τέλος μιας ολόκληρης εποχής για τον ΑΣΕΠ. Για πολλούς υποψήφιους, οι εξετάσεις δεν είναι πια υπόθεση αποστήθισης, αλλά μια δοκιμασία σκέψης, ψυχραιμίας και αντοχής.
Ο ΑΣΕΠ άλλαξε, και μαζί του αλλάξαμε κι εμείς.
Οι γραπτές εξετάσεις περνούν πλέον στην ηλεκτρονική εποχή, με τεστ δεξιοτήτων, συλλογισμών και πραγματικών ικανοτήτων, εκεί όπου δεν αρκεί να «ξέρεις», αλλά να μπορείς να σκέφτεσαι μέσα στον χρόνο.
Στη νέα αυτή πραγματικότητα, ο υποψήφιος καλείται να σταθεί απέναντι σε επαγωγικούς και παραγωγικούς συλλογισμούς, σε γλωσσικές και αριθμητικές δοκιμασίες, σε ερωτήματα χωρικής αντίληψης, σε σενάρια που μοιάζουν απλά αλλά κρύβουν παγίδες.
Όχι για να τον μπερδέψουν, αλλά για να δουν πώς λειτουργεί το μυαλό του όταν δεν έχει δίπλα του βιβλίο, σημειώσεις ή χρόνο για δεύτερη σκέψη. Και ίσως αυτό είναι το πιο δίκαιο, και ταυτόχρονα το πιο δύσκολο, κομμάτι της νέας εποχής.
Γι’ αυτό και λίγο πριν κλείσει το 2025, ένοιωσα την ανάγκη να σταθούμε και να κοιτάξουμε πίσω: να μαζέψουμε όλους τους συλλογισμούς που έχει παρουσιάσει το ίδιο το ΑΣΕΠ ως παραδείγματα, να τους προσεγγίσω όπως ακριβώς αναρτήθηκαν, γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι πίσω από κάθε απάντηση υπάρχει ένας άνθρωπος που προσπαθεί, κουράζεται και δεν τα παρατά.
Και ότι, τελικά, οι συλλογισμοί δεν είναι εχθρός, είναι απλώς ένας άλλος τρόπος να δείξει ο υποψήφιος ποιος είναι και πώς σκέφτεται.
Παρακάτω παρουσιάζονται τα παραδείγματα που δόθηκαν από τον ΑΣΕΠ για τον 2Γ/2022 πρώτο πανελλήνιο γραπτό διαγωνισμό:
Ερωτήσεις Αριθμητικού Συλλογισμού
Ο αριθμητικός συλλογισμός αξιολογεί την ικανότητα των υποψηφίων να προβαίνουν σε λογικούς συλλογισμούς δίνοντας έμφαση στην κατανόηση της σχέσης μεταξύ αριθμών. Συγκεκριμένα, σε κάθε ερώτηση οι υποψήφιοι καλούνται, αρχικά, να εντοπίσουν αυτή τη σχέση, κάνοντας απλές μαθηματικές πράξεις, ώστε, στη συνέχεια να συμπληρώσουν τον αριθμό που αντιστοιχεί στο κενό και συμβολίζεται ως (?), με μια από τις επιλογές (Α, Β, Γ, Δ) του πίνακα με το γκρι φόντο.
Ακολουθούν τρία παραδείγματα ώστε να καταστεί κατανοητή η λογική των ερωτήσεων που οι υποψήφιοι κλήθηκαν να απαντήσουν:
Παράδειγμα 1
Απάντηση: Στο παράδειγμα αυτό η σωστή απάντηση είναι το Α:2.
Παράδειγμα 2
Απάντηση: Στο παράδειγμα αυτό η σωστή απάντηση είναι το Α:25.
Παράδειγμα 3
Απάντηση: Στο παράδειγμα αυτό η σωστή απάντηση είναι το Γ:500.
Ερωτήσεις Λεκτικού Συλλογισμού
Ο λεκτικός συλλογισμός αξιολογεί την ικανότητα να προβαίνει κανείς σε λογικούς συλλογισμούς κατανοώντας τη σχέση μεταξύ λέξεων και εννοιών. Σε κάθε ερώτηση οι υποψήφιοι καλούνται, αρχικά, να εντοπίσουν την εννοιολογική σχέση μεταξύ των δύο λέξεων που εμφανίζονται στην πρώτη γραμμή του πίνακα, προκειμένου, στη συνέχεια, να συμπληρώσουν τη λέξη ή το ζεύγος λέξεων που αντιστοιχεί στο κενό/ά που συμβολίζεται/ονται ως (;), με μια από τις επιλογές (Α, Β, Γ, Δ), που εμφανίζονται στις δύο τελευταίες γραμμές του πίνακα.
Ακολουθεί ένα παράδειγμα ώστε να καταστεί κατανοητή η λογική των ερωτήσεων που οι υποψήφιοι θα κληθούν να απαντήσουν:
Παράδειγμα 1
Απάντηση: Στο παράδειγμα αυτό, η σωστή απάντηση είναι η Α (Όπλο-Σφαίρα).
Παράδειγμα 2
Απάντηση: Στο παράδειγμα αυτό, η σωστή απάντηση είναι η Β (Αεροπλάνο).
Παράδειγμα 3
Απάντηση: Στο παράδειγμα αυτό, η σωστή απάντηση είναι η Β (Κάμπια).
Ερωτήσεις αξιολόγησης υποθετικών καταστάσεων
Οι ερωτήσεις αξιολόγησης υποθετικών καταστάσεων αξιολογούν τον τρόπο σκέψης του υποψηφίου όταν καλείται να αντιμετωπίσει μια υποθετική κατάσταση που θα μπορούσε να αποτελεί μέρος της εργασιακής καθημερινότητας ενός υπαλλήλου σε δημόσια υπηρεσία. Σε κάθε ερώτηση ο υποψήφιος, αφού διαβάσει προσεχτικά την περιγραφή και τα δεδομένα της υποθετικής κατάστασης, καλείται να επιλέξει μεταξύ τεσσάρων εναλλακτικών απαντήσεων (Α, Β, Γ, Δ) για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Κριτήριο της απάντησης που θα επιλεγεί θα πρέπει να είναι η, κατά την κρίση του υποψηφίου, πιο αποτελεσματική και σφαιρική αντιμετώπιση της υποθετικής κατάστασης. Επισημαίνεται ότι ενδέχεται να υπάρχουν περισσότερες από μία ενδεδειγμένες προσεγγίσεις σε κάθε ερώτηση. Ωστόσο, μία από αυτές αντιμετωπίζει το πρόβλημα που αποτυπώνεται σε κάθε ερώτηση πιο αποτελεσματικά και σφαιρικά σε σχέση με τις υπόλοιπες.
Παράδειγμα 1
Εργάζεσαι σε υπηρεσία που είναι αρμόδια για την επεξεργασία αιτήσεων χορήγησης ενός κοινωνικού επιδόματος. Κατά την καταληκτική ημερομηνία υποβολής των αιτήσεων, η οποία γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, η σχετική ηλεκτρονική πλατφόρμα δεν είναι διαθέσιμη λόγω υπερφόρτωσης του συστήματος. Ορισμένοι πολίτες φοβούμενη την εκπνοή της προθεσμίας έρχονται δια ζώσης στην υπηρεσία και απαιτούν να υποβάλουν χειρόγραφα τις αιτήσεις τους. Πώς θα διαχειριστείς την όλη κατάσταση;
Απάντηση: Στο παράδειγμα αυτό, η απάντηση που αντιμετωπίζει πιο αποτελεσματικά και σφαιρικά τη συγκεκριμένη κατάσταση είναι η Δ.
Παράδειγμα 2
Εργάζεσαι σε υπηρεσία που είναι αρμόδια για την επεξεργασία αιτήσεων χορήγησης ενός κοινωνικού επιδόματος. Κατά την καταληκτική ημερομηνία υποβολής των αιτήσεων, η οποία γίνεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, η σχετική ηλεκτρονική πλατφόρμα δεν είναι διαθέσιμη λόγω υπερφόρτωσης του συστήματος. Ορισμένοι πολίτες φοβούμενοι την εκπνοή της προθεσμίας έρχονται δια ζώσης στην υπηρεσία και απαιτούν να υποβάλουν χειρόγραφα τις αιτήσεις τους. Πως θα διαχειριστείς την όλη κατάσταση;
Ακολουθεί η 1Γ/2024 του ΑΣΕΠ με την οποία προσκαλούνταν ΤΕ υποψήφιοι για να καλύψουν θέσεις στον κλάδο ΤΕ Δασοπονίας:
Με το τεστ δεξιοτήτων – γνωστικής ικανότητας αξιολογούνταν η γενική γνωστική ικανότητα των υποψηφίων, η οποία είναι σημαντική σε εργασίες και δραστηριότητες που προϋποθέτουν την ύπαρξη γνωστικού δυναμικού για την αποτελεσματική εκμάθηση του τρόπου εκτέλεσης εργασιών, την ορθή εφαρμογή αυτής της γνώσης στην πράξη, τη λήψη λογικών αποφάσεων βάσει των διαθέσιμων πληροφοριών κ.α.
Ερωτήματα γλωσσικού συλλογισμού
Κάθε ερώτημα γλωσσικού συλλογισμού αποτελείται από ένα κείμενο ακολουθούμενο από μία πρόταση ή ερώτηση. Καλείστε να διαβάσετε το κείμενο και να επιλέξετε την απάντηση που θεωρείτε ότι συμπληρώνει την πρόταση ή απαντά στην ερώτηση από τις πέντε (5) εναλλακτικές απαντήσεις που σας παρέχονται. Επισημαίνεται ότι οι απαντήσεις σας πρέπει να βασίζονται αποκλειστικά και μόνο στις πληροφορίες που περιέχονται στο εκάστοτε κείμενο.
Παράδειγμα
Απάντηση: Στο ανωτέρω παράδειγμα, η σωστή απάντηση είναι το «Χαμηλότερα ποσοστά κατάθλιψης και αυτοκτονίας».
Ερωτήματα αριθμητικού συλλογισμού
Αυτό το είδος ερωτημάτων αφορά στην αναγνώριση των σχέσεων μεταξύ αριθμών που εμφανίζονται σε μία σειρά. Σε κάθε ερώτηση πρέπει να βρίσκετε ποιος αριθμός συμπληρώνει ορθά τη σειρά και αντικαθιστά το ερωτηματικό (?). Εντοπίστε τη σωστή απάντηση από τις πέντε (5) εναλλακτικές απαντήσεις που θα σας δίνονται ακριβώς από κάτω και υποδείξετε την απάντησή σας επιλέγοντας το αντίστοιχο γράμμα Α, Β, Γ, Δ, ή Ε.
Παράδειγμα
Απάντηση: Στο ανωτέρω παράδειγμα, η σωστή απάντηση είναι το Β, δηλαδή το 110.
Ερωτήματα Παραγωγικού Συλλογισμού
Στα ερωτήματα παραγωγικού συλλογισμού, θα σας δοθούν συγκεκριμένες πληροφορίες που περιγράφουν μια κατάσταση. Θα σας ζητηθεί να διαβάσετε τις πληροφορίες για να απαντήσετε σε μία σχετική ερώτηση ή να υποδείξετε ποια από τις δηλώσεις, που θα σας παρουσιαστούν, είναι αληθής ή αναληθής σε σχέση με αυτές. Σε κάθε περίπτωση, καλείστε να αξιολογήσετε τα δεδομένα που σας παρέχονται και να επιλέξετε τη σωστή απάντηση από τις πέντε (5) εναλλακτικές επιλογές.
Παράδειγμα
Απάντηση: Στο ανωτέρω παράδειγμα, η σωστή απάντηση είναι το «Η Μαρία αγόρασε περισσότερα βιβλία από τον Ανδρέα».
Ερωτήματα Επαγωγικού Συλλογισμού
Σε αυτό το είδος ερωτημάτων θα σας παρουσιαστούν ερωτήσεις σε μορφή εικόνων, οι οποίες περιλαμβάνουν σχήματα, γραμμές και επαναλαμβανόμενες μορφές/σχήματα (μοτίβα). Οι ερωτήσεις δεν θα περιλαμβάνουν κείμενα, αριθμητικά δεδομένα ή επιπλέον γραπτές πληροφορίες. Αρχικά, θα σας δίνεται μια σειρά εικόνων με αφηρημένα σχήματα, τα οποία αλλάζουν με συγκεκριμένο σκεπτικό. Από τη σειρά σχημάτων θα απουσιάζει ένα σχήμα. Καλείστε να κατανοήσετε τις επαναλαμβανόμενες μορφές/σχήματα (μοτίβα) και τους κανόνες λογικής που διέπουν τα διαφορετικά σχήματα στην ερώτηση, ώστε να αναγνωρίσετε σωστά το τμήμα που λείπει ή το επόμενο βήμα στην αλληλουχία σχημάτων.
Η θέση από την οποία θα λείπει κάθε φορά το σχήμα, θα υποδεικνύεται με ένα ερωτηματικό (?). Επιλέξτε την απάντηση που αντικαθιστά το ερωτηματικό από τις πέντε (5) εναλλακτικές απαντήσεις και υποδείξετε την απάντησή σας επιλέγοντας το αντίστοιχο γράμμα Α, Β, Γ, Δ ή Ε.
Παράδειγμα
Απάντηση: Στο παραπάνω παράδειγμα, η σωστή απάντηση είναι το Ε.
Ερωτήματα Αντίληψης Χώρου
Για κάθε ερώτηση αυτού του είδους, θα βρείτε αρχικά ένα σχήμα στο πάνω μέρος της ερώτησης και πέντε (5) σχήματα ακριβώς από κάτω. Καλείστε να επιλέξετε από τα πέντε (5) αυτά σχήματα εκείνο που είναι όμοιο με το αρχικό σχήμα και να υποδείξετε την απάντησή σας επιλέγοντας το αντίστοιχο γράμμα Α, Β, Γ, Δ ή Ε. Επισημαίνεται, ότι το όμοιο σχήμα μπορεί να έχει περιστραφεί (αριστερόστροφα ή δεξιόστροφα), αλλά δεν μπορεί να έχει αναποδογυριστεί.
Παράδειγμα
Απάντηση: Στο παραπάνω παράδειγμα, η σωστή απάντηση είναι το Γ.
Τεστ Εργασιακής Συμπεριφοράς
Το τεστ εργασιακής συμπεριφοράς αξιολογεί ένα σύνολο σαφώς ορισμένων και παρατηρήσιμων εργασιακών συμπεριφορών, οι οποίες σχετίζονται με το περιεχόμενο του Ενιαίου Πλαισίου Δεξιοτήτων, που προβλέπεται με τον ν.4640/2022 (Α’ 112).
Ειδικότερα, μέσω του ερωτηματολογίου αξιολογούνται οι δεξιότητες του Ενιαίου Πλαισίου Δεξιοτήτων και ο βαθμός στον οποίον οι ατομικές εργασιακές συμπεριφορές ανταποκρίνονται στις ως άνω απαιτούμενες δεξιότητες για επιτυχημένη απόδοση στον Δημόσιο Τομέα. Αναλυτικότερα, το ως άνω Ενιαίο Πλαίσιο Δεξιοτήτων περιλαμβάνει τις ακόλουθες εννέα (9) δεξιότητες: α) Προσανατολισμός στον πολίτη, β) Ομαδικότητα, γ) Προσαρμοστικότητα, δ) Προσανατολισμός στο αποτέλεσμα, ε) Οργάνωση και προγραμματισμός, στ) Επίλυση προβλημάτων και δημιουργικότητα, ζ) Επαγγελματισμός και ακεραιότητα, η) Διαχείριση γνώσης και θ) Ηγετικότητα.
Θα σας παρουσιαστούν εβδομήντα έξι (76) τριάδες συμπεριφορικών δηλώσεων και θα κληθείτε να επιλέξετε, για κάθε τριάδα, ποια από τις δηλώσεις σας αντιπροσωπεύει περισσότερο. Έπειτα, θα επιλέξετε ποια από τις δύο (2) δηλώσεις που απέμειναν, σας αντιπροσωπεύει περισσότερο. Κατά αυτόν τον τρόπο θα κληθείτε να ιεραρχήσετε την κάθε τριάδα δηλώσεων με βάση το πόσο αντιπροσωπευτική είναι για εσάς. Σε αυτό το είδος ερωτηματολογίων δεν υπάρχουν σωστές ή λάθος απαντήσεις. Ωστόσο, από τον τρόπο ιεράρχησης και των εβδομήντα έξι (76) τριάδων δηλώσεων προκύπτει η διακρίβωση των εννέα (9) ως άνω δεξιοτήτων του Ενιαίου Πλαισίου Δεξιοτήτων, καθώς και συγκεκριμένη βαθμολογία για καθεμία από αυτές, η οποία υποδεικνύει τον βαθμό στον οποίον οι εργασιακές συμπεριφορές του υποψηφίου συνάδουν με τις εργασιακές συμπεριφορές που περιγράφονται ως απαιτούμενες για υψηλή απόδοση στην κάθε δεξιότητα του Ενιαίου Πλαισίου Δεξιοτήτων. Από τον μέσο όρο των εννέα (9) αυτών επιμέρους βαθμολογιών θα προκύψει ένας συνολικός ατομικός βαθμός προσαρμογής κάθε υποψηφίου στο επ9ιθυμητό σύνολο συμπεριφορών, που έχει οριστεί για τον Δημόσιο Τομέα.
Παράδειγμα Συμπεριφορικής Δήλωσης
Τέλος, την νέα πνοή προς μια ψηφιακή εποχή την έφερε ο ΑΣΕΠ 1Γ/2025 με τις ακόλουθες δοκιμασίες:
Δοκιμασία Επαγωγικού Συλλογισμού
Η δοκιμασία επαγωγικού συλλογισμού αποτελείται από δεκαοκτώ (18) ερωτήσεις σε μορφή εικόνων, οι οποίες περιέχουν σχήματα, γραμμές και μοτίβα. Οι ερωτήσεις δεν περιλαμβάνουν κείμενα, αριθμητικά δεδομένα ή επιπλέον γραπτές πληροφορίες/οδηγίες. Καλείσθε να κατανοήσετε τα μοτίβα και τους κανόνες λογικής που διέπουν τα διαφορετικά σχήματα σε μια ερώτηση, ώστε να αναγνωρίσετε το τμήμα που λείπει ή το επόμενο βήμα σε μια αλληλουχία εικόνων. Σε κάθε ερώτηση, μία και μόνο μία από τις προτεινόμενες πέντε (5) εναλλακτικές απαντήσεις (Α, Β, Γ, Δ, ή Ε) είναι η σωστή. Η θέση από την οποία θα λείπει κάθε φορά το κατάλληλο σχήμα θα υποδεικνύεται με ένα ερωτηματικό (?). Η δοκιμασία επαγωγικού συλλογισμού πραγματοποιείται μέσω προσαρμοστικού τεστ (CAT), δηλαδή οι ερωτήσεις της δοκιμασίας προσαρμόζονται κατά τη διάρκεια της εξέτασης για κάθε υποψήφιο/α ανάλογα με το κατά πόσο εύστοχα απάντησε στις προηγούμενες ερωτήσεις. Οι ερωτήσεις της δοκιμασίας επαγωγικού συλλογισμού δεν είναι βαθμολογικά ισοδύναμες. Στη δοκιμασία επαγωγικού συλλογισμού δεν έχετε τη δυνατότητα να αφήσετε αναπάντητη κάποια ερώτηση και να επιστρέψετε σε αυτή για να τη συμπληρώσετε αργότερα. Για την εξοικείωσή σας με τη δοκιμασία αυτή θα σας δοθούν δέκα (10) λεπτά για πρακτική εξάσκηση με τη συμπλήρωση πέντε (5) παραδειγμάτων. Ο χρόνος ολοκλήρωσης της δοκιμασίας του επαγωγικού συλλογισμού είναι 24 λεπτά. Υπάρχει χρονόμετρο στο πάνω μέρος της οθόνης που θα μετρά αντίστροφα. Η δοκιμασία θα κλείσει αυτόματα, όταν ολοκληρωθεί ο διαθέσιμος χρόνος ή νωρίτερα εφόσον έχετε απαντήσει σε όλες τις ερωτήσεις.
Παράδειγμα 1
Απάντηση: Στο ανωτέρω παράδειγμα, η σωστή απάντηση είναι το Γ.
Παράδειγμα 2
Απάντηση: Στο ανωτέρω παράδειγμα, η σωστή απάντηση είναι το Α.
Δοκιμασία Εργασιακών Συμπεριφορών (αξιολόγηση)
Η Δοκιμασία Εργασιακών Συμπεριφορών (αξιολόγηση) αποτελείται από εβδομήντα έξι (76) τριάδες συμπεριφορικών δηλώσεων. Για κάθε τριάδα καλείσθε να επιλέξετε τη μία (1) δήλωση από τις τρεις (3) που σας αντιπροσωπεύει περισσότερο. Στη συνέχεια, καλείσθε να επιλέξετε μεταξύ των δύο (2) δηλώσεων που απέμειναν, ποια από αυτές σας αντιπροσωπεύει περισσότερο. Κατά αυτόν τον τρόπο, ουσιαστικά, καλείσθε να ιεραρχήσετε κάθε τριάδα δηλώσεων με βάση το πόσο αντιπροσωπευτική είναι κάθε δήλωση για εσάς.
Στη δοκιμασία αυτή δεν υπάρχουν σωστές ή λανθασμένες απαντήσεις, καθώς καλείστε να υποδείξετε τις εργασιακές συμπεριφορές που σας αντιπροσωπεύουν περισσότερο ή λιγότερο. Από τον τρόπο ιεράρχησης των εβδομήντα έξι (76) τριάδων δηλώσεων, προκύπτει η διακρίβωση των εννέα (9) επαγγελματικών δεξιοτήτων του Ενιαίου Πλαισίου Δεξιοτήτων στη Δημόσια Διοίκηση. Κάθε δεξιότητα εξετάζεται μέσα από πολλαπλές συμπεριφορικές δηλώσεις και συνδυασμούς, ώστε να έχετε περισσότερες από μία ευκαιρίες να την αναδείξετε. Στη δοκιμασία εργασιακών συμπεριφορών (αξιολόγηση) δεν έχετε τη δυνατότητα να αφήσετε αναπάντητη κάποια ερώτηση και να επιστρέψετε σε αυτή για να τη συμπληρώσετε αργότερα. Ένδειξη στο κάτω μέρος της οθόνης θα υποδεικνύει το τρέχον ποσοστό συμπλήρωσης της δοκιμασίας σε σχέση με την ερώτηση που βρίσκεστε. Ο χρόνος ολοκλήρωσης της δοκιμασίας εργασιακών συμπεριφορών (αξιολόγηση) είναι τριάντα (30) λεπτά. Αν δεν ολοκληρώσετε όλη τη δοκιμασία, δηλαδή δεν απαντήσετε και στις 76 τριάδες δηλώσεων, η βαθμολογία της συγκεκριμένης δοκιμασίας είναι μηδενική.
Παράδειγμα Συμπεριφορικής Δήλωσης 1
Παράδειγμα Συμπεριφορικής Δήλωσης 2
Χρόνια πολλά με υγεία και καλές γιορτές σε όλους!
