Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, έθεσε σε δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση το νέο σχέδιο νόμου που αφορά στις κοινωφελείς περιουσίες, τα ιδρύματα, τις σχολάζουσες κληρονομίες και τις δωρεές προς το Δημόσιο.
Όπως δήλωσε, το νομοσχέδιο αποτελεί «μια ολιστική αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου» και φιλοδοξεί να εκσυγχρονίσει όλες τις διαδικασίες διαχείρισης, εποπτείας και διαφάνειας στον συγκεκριμένο τομέα, ενισχύοντας παράλληλα την αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης.
Ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι στο επίκεντρο της μεταρρύθμισης βρίσκεται η αναδιάρθρωση και λειτουργική αναβάθμιση της Επιτροπής Ολυμπίων και Κληροδοτημάτων, με στόχο την καλύτερη αξιοποίηση του ιστορικού κληροδοτήματος του Ευαγγέλη Ζάππα.
Υπογράμμισε επίσης ότι το σχέδιο νόμου δεν περιορίζεται στις κοινωφελείς περιουσίες, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο παρεμβάσεων που επηρεάζουν κρίσιμους τομείς της οικονομίας και της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
Η μεταρρύθμιση στοχεύει στην ενίσχυση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της αποτελεσματικότερης αξιοποίησης του κοινωφελούς πλούτου, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη διασφάλιση της βούλησης των ιδρυτών και στην αντιμετώπιση της εκτεταμένης αδράνειας που χαρακτηρίζει μεγάλο αριθμό περιουσιών.
Το υπουργείο επισημαίνει ότι το ισχύον πλαίσιο είχε δημιουργήσει σημαντικές δυσλειτουργίες: κατακερματισμένη καταγραφή σε επτά διαφορετικά μητρώα, αδυναμία ουσιαστικού ελέγχου, χρόνια αδράνεια ιδρυμάτων και καθυστερήσεις στην εκκαθάριση κληρονομιών λόγω παραιτήσεων εκκαθαριστών και πολύπλοκων διαδικασιών.
Η νέα πρόταση εισάγει τρεις κεντρικές τομές.
Πρώτον, δημιουργείται το Ηλεκτρονικό Μητρώο Κοινωφελών Περιουσιών, όπου θα αναρτώνται υποχρεωτικά όλες οι πράξεις διαχείρισης, οι οποίες δεν θα παράγουν έννομα αποτελέσματα έως ότου αναρτηθούν. Παράλληλα, ενεργοποιείται η ψηφιακή πλατφόρμα «e-diadoxi» για τον άμεσο εντοπισμό σχολαζουσών κληρονομιών και την ταχεία απόδοση του κληρονομικού δικαιώματος στο Δημόσιο μέσω διοικητικής διαδικασίας αντί δικαστικών αποφάσεων.
Δεύτερον, συστήνεται το Ίδρυμα Διαχείρισης και Εκκαθάρισης Κληρονομιών και Αδρανών Περιουσιών, ένα ευέλικτο νομικό πρόσωπο που θα αναλαμβάνει κεντρικά τη διοίκηση αδρανών ιδρυμάτων και την εκκαθάριση υποθέσεων υπέρ του Δημοσίου.
Τρίτον, τίθενται αντικειμενικά κριτήρια για τον χαρακτηρισμό ενός ιδρύματος ως αδρανούς, όπως η μη ανάρτηση οικονομικών καταστάσεων ή η εξαιρετικά χαμηλή δαπάνη για κοινωφελείς σκοπούς επί τριετία, ενώ προβλέπεται προθεσμία τριών μηνών για επαναδραστηριοποίηση πριν αναληφθεί η διοίκηση από τον νέο φορέα.
Το νομοσχέδιο εισάγει επίσης υποχρεωτικό τακτικό διαχειριστικό έλεγχο από πιστοποιημένους ελεγκτές κάθε τρία χρόνια, απλοποιεί τη διαδικασία σύστασης νέων ιδρυμάτων με κοινή υπουργική απόφαση και οικονομοτεχνική μελέτη, και ψηφιοποιεί πλήρως τις διαδικασίες δωρεών μέσω της πλατφόρμας e-Δωρεές. Παράλληλα, θεσπίζονται φορολογικά κίνητρα, όπως απαλλαγή ενεργών κοινωφελών περιουσιών από τον φόρο εισοδήματος και από τον φόρο κληρονομίας και δωρεών, καθώς και ειδικές ρυθμίσεις για αλλοδαπά ιδρύματα της ΕΕ/ΕΟΧ.
