Σαφείς διευκρινίσεις για το πότε ισχύει και πότε όχι η απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης κατά την αγορά πρώτης κατοικίας δίνει η ΑΑΔΕ, μέσω εγκυκλίου που λειτουργεί ως πρακτικός οδηγός για φορολογουμένους και υπαλλήλους των ΔΟΥ.
Οι οδηγίες εξειδικεύουν πλήθος περιπτώσεων που συχνά προκαλούν σύγχυση, όπως η αγορά από ανηλίκους, ζευγάρια με σύμφωνο συμβίωσης, μεταβιβάσεις μεταξύ συζύγων, απόκτηση μέσω πλειστηριασμού, αλλά και η φορολογική μεταχείριση βοηθητικών χώρων και αποθηκών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόβλεψη για τις αγορές μέσω πλειστηριασμού, καθώς διευκρινίζεται ότι η απαλλαγή πρώτης κατοικίας χορηγείται ακόμη και όταν ο υπερθεματιστής είναι σύζυγος ή συγγενής πρώτου βαθμού του οφειλέτη. Δηλαδή, η συγγενική σχέση δεν αίρει το δικαίωμα στην απαλλαγή, αρκεί να πληρούνται οι λοιπές προϋποθέσεις του νόμου.
Αντίθετα, οι ανήλικοι δεν δικαιούνται απαλλαγή πρώτης κατοικίας, εκτός από την ειδική περίπτωση όπου είναι ορφανοί και τελούν υπό επιτροπεία ή επιμέλεια τρίτου προσώπου, το οποίο έχει οριστεί με δικαστική απόφαση. Στην περίπτωση αυτή, μπορούν να αγοράσουν είτε εξ αδιαιρέτου είτε αυτοτελώς ακίνητο και να τύχουν της απαλλαγής.
Σε ό,τι αφορά τα ζευγάρια, διευκρινίζεται ότι η μεταβίβαση του ποσοστού συνιδιοκτησίας από τον έναν σύζυγο στον άλλο, πριν από την πενταετία, δεν αναιρεί το αφορολόγητο, εφόσον ο γάμος εξακολουθεί να υφίσταται και το ακίνητο συνεχίζει να καλύπτει τις στεγαστικές ανάγκες της οικογένειας. Παράλληλα, εάν πρόκειται για ακίνητο χωρίς σύσταση οριζόντιας ή κάθετης ιδιοκτησίας, η απαλλαγή ισχύει για ολόκληρο το ακίνητο.
Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ακόμη ότι απαλλαγή δεν παρέχεται για δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης κοινόχρηστου χώρου, εκτός από μία αποθήκη και μία θέση στάθμευσης που αποκτώνται μαζί με την κατοικία στην ίδια συμβολαιογραφική πράξη. Τέλος, ακόμη κι αν η αποθήκη βρίσκεται σε όροφο ή δώμα, εξακολουθεί να καλύπτεται από το αφορολόγητο, ανεξάρτητα από τον τρόπο υπολογισμού της αξίας της.
