Μια θεσμική μεταρρύθμιση στρατηγικού χαρακτήρα, που αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα διαχειρίζεται και ελέγχει τις κοινοτικές ενισχύσεις της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ), ενέκρινε το υπουργικό Συμβούλιο. Η κυβέρνηση αποφάσισε τη μεταφορά του ρόλου του ΟΠΕΚΕΠΕ ως Εθνικού Οργανισμού Πληρωμών στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με ορίζοντα ολοκλήρωσης την 1η Ιανουαρίου 2026.
Την παρουσίαση της πρωτοβουλίας έκαναν ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης και υπουργός Επικρατείας Κωνσταντίνος Χατζηδάκης, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κωνσταντίνος Τσιάρας. Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η αποκατάσταση της αξιοπιστίας της χώρας έναντι των ευρωπαϊκών θεσμών, η θωράκιση της διαχείρισης των ευρωπαϊκών κονδυλίων και η πρόληψη του κινδύνου δημοσιονομικών κυρώσεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ δεν είναι μια απλή διοικητική αναδιάρθρωση, αλλά μια κίνηση που αποσκοπεί στη διασφάλιση της θεσμικής και επιχειρησιακής συνέχειας των πληρωμών προς τους Έλληνες αγρότες, ενισχύοντας παράλληλα τους μηχανισμούς ελέγχου και διαφάνειας. Η κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι ο σημερινός ΟΠΕΚΕΠΕ αντιμετωπίζει σημαντικές δυσλειτουργίες, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να έχει επανειλημμένα επισημάνει προβλήματα στην αξιοπιστία των δεδομένων, στην αποτελεσματικότητα των ελέγχων και στην επιλεξιμότητα των δικαιούχων.
Η μετάβαση στην ΑΑΔΕ έρχεται να απαντήσει σε αυτούς τους κινδύνους, καθώς, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, προλαμβάνει το ενδεχόμενο άρσης της διαπίστευσης του ΟΠΕΚΕΠΕ ως Οργανισμού Πληρωμών – μια εξέλιξη που θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές δημοσιονομικές διορθώσεις σε βάρος της χώρας. Με την ανάθεση του ρόλου στην ΑΑΔΕ, η κυβέρνηση θεωρεί ότι εξασφαλίζεται ένα θεσμικό περιβάλλον σταθερότητας, διαφάνειας και αποτελεσματικότητας, που θα ενισχύσει τη σχέση εμπιστοσύνης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα διασφαλίσει την ομαλή ροή των ενισχύσεων.
Η ΑΑΔΕ, με την εμπειρία της στην εφαρμογή ψηφιακών εργαλείων και ελέγχων, θεωρείται ικανή να ανταποκριθεί στις αυξημένες απαιτήσεις της διαχείρισης των δύο ευρωπαϊκών ταμείων —του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Εγγυήσεων (ΕΓΤΕ) και του Ευρωπαϊκού Γεωργικού Ταμείου Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ). Η πλήρης διαλειτουργικότητα της Αρχής με τις βάσεις δεδομένων του Δημοσίου θα επιτρέψει την αυτοματοποίηση ελέγχων, θα μειώσει τον διοικητικό φόρτο και θα ενισχύσει την ασφάλεια των συναλλαγών.
Η μεταρρύθμιση στηρίζεται σε πέντε βασικούς πυλώνες. Ο πρώτος αφορά τη μεταφορά της διαπίστευσης του Εθνικού Οργανισμού Πληρωμών από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, μαζί με όλες τις αρμοδιότητες που προβλέπονται από το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο. Ο δεύτερος πυλώνας προβλέπει την εφαρμογή του μοντέλου της «οιονεί καθολικής διαδοχής» σε δικαιώματα και υποχρεώσεις μεταξύ των δύο φορέων, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχεια χωρίς νομικά κενά. Ο τρίτος πυλώνας επικεντρώνεται στην οργανωτική ενσωμάτωση όλων των υποδομών πληρωμών και ελέγχου, προκειμένου η ΑΑΔΕ να αναλάβει πλήρως τη διαχείριση των ευρωπαϊκών ταμείων.
Ο τέταρτος πυλώνας αφορά το ανθρώπινο δυναμικό. Θα πραγματοποιηθεί πλήρης χαρτογράφηση και αξιολόγηση του προσωπικού του ΟΠΕΚΕΠΕ από ανεξάρτητο φορέα, υπό την εποπτεία της ΑΑΔΕ, με σκοπό την αξιοποίηση του υφιστάμενου ανθρώπινου δυναμικού και την ομαλή ενσωμάτωσή του στη νέα δομή. Τέλος, ο πέμπτος πυλώνας εξασφαλίζει την πλήρη ανάληψη του ρόλου του Οργανισμού Πληρωμών από την ΑΑΔΕ με εγγυημένη επιχειρησιακή συνέχεια, σταθερότητα και συμμόρφωση προς τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η μεταρρύθμιση εντάσσεται στο πλαίσιο του ευρύτερου Σχεδίου Δράσης (Action Plan), το οποίο έχει συμφωνηθεί με τις ευρωπαϊκές υπηρεσίες και στοχεύει στην αποκατάσταση της θεσμικής συμμόρφωσης της χώρας στους κανόνες της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής. Η ολοκλήρωση του σχεδίου από την ΑΑΔΕ αναμένεται να διασφαλίσει την εμπιστοσύνη των ευρωπαϊκών θεσμών και την απρόσκοπτη ροή των κονδυλίων προς τους δικαιούχους παραγωγούς.
Ωστόσο, η μετάβαση δεν είναι χωρίς κινδύνους. Εκτός από την τεχνική πολυπλοκότητα της διαδικασίας, που απαιτεί διασύνδεση βάσεων δεδομένων και συστημάτων πληρωμών, παραμένουν και οι προκλήσεις που αφορούν την προσαρμογή του προσωπικού και τη διασφάλιση της θεσμικής ανεξαρτησίας του νέου φορέα. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η επιτυχία της μεταρρύθμισης θα εξαρτηθεί από το αν η ΑΑΔΕ θα μπορέσει να εξισορροπήσει τον διττό της ρόλο —ως φορολογική αρχή και πλέον ως οργανισμός διαχείρισης ευρωπαϊκών γεωργικών κονδυλίων— χωρίς να δημιουργηθούν επικαλύψεις ή καθυστερήσεις.
Η κυβέρνηση, πάντως, εμφανίζεται αποφασισμένη να ολοκληρώσει τη διαδικασία εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος. Οι πρώτες φάσεις της μετάβασης αναμένεται να ξεκινήσουν άμεσα, με πιλοτικές δοκιμές στα πληροφοριακά συστήματα και στις διαδικασίες ελέγχου. Η πλήρης επιχειρησιακή λειτουργία του νέου πλαισίου προβλέπεται για την 1η Ιανουαρίου 2026, οπότε η ΑΑΔΕ θα αναλάβει και επίσημα τον ρόλο του Εθνικού Οργανισμού Πληρωμών.
