Αναβάλλεται για τρίτη φορά ο υπολογισμός των αυξήσεων στις εισφορές των ελευθέρων επαγγελματιών, των αυτοαπασχολουμένων και των αγροτών με βάση το δείκτη μεταβολής μισθών που θα έπρεπε να εφαρμοστεί από 1/1/2026. Σύμφωνα με πληροφορίες ο νέος τρόπος υπολογισμού με βάση τον δείκτη μισθών φαίνεται ότι είναι ασύμφορος τόσο για τους ελεύθερους επαγγελματίες όσο και για την κυβέρνηση που θα της στοιχίσει πολιτικά αν προχωρήσει σε αύξηση γύρω στο 5% των ασφαλιστικών εισφορών των ελεύθερων επαγγελματιών.
Το νέο σύστημα αναπροσαρμογής των ασφαλιστικών εισφορών για τους ελεύθερους επαγγελματίες, όπως και για τους αγρότες, έχει ψηφιστεί από το 2020 με τον νόμο 4670 (νόμος Βρούτση), ο οποίος αντικατέστησε τις εισφορές βάσει εισοδήματος που είχε θεσπίσει ο νόμος 4387/2016 (νόμος Κατρούγκαλου).
Από 1/1/2025 θα έπρεπε, βάσει νόμου, να αυξάνονται κατά το ποσοστό αύξησης του δείκτη μισθών. Επειδή ο δείκτης μισθών θα οδηγούσε σε μεγαλύτερες αυξήσεις, η εφαρμογή του πήρε αναβολή για το 2025 και πήγε για το 2026. Όπως φαίνεται όμως θα πάρει και άλλη μία χρονιά αναβολή για να εφαρμοστεί το 2027.
Το πιθανότερο, πάντως, είναι να επαναληφθεί η περσινή συνταγή, δηλαδή να αναβληθεί για άλλη μία χρονιά η εφαρμογή του δείκτη μισθών και στις εισφορές αλλά και στις συντάξεις.
Να σημειωθεί ότι η επιτροπή που έχει συγκροτηθεί από τον Απρίλιο του 2024 για να υπολογίσει τον δείκτη μισθών δεν έχει ακόμη βγάλει το πόρισμά της, ενώ η προθεσμία για την υποβολή του στην ηγεσία του υπουργείου Εργασίας εκπνέει τον Δεκέμβριο.
Με τη νέα παράταση οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα έχουν ντε φάκτο μικρότερη της αναμενόμενης αύξηση στις ασφαλιστικές τους εισφορές καθώς θα αυξηθούν κατά το ποσοστό μεταβολής του πληθωρισμού για το 2025 που εκτιμάται στο 2,6% αντί 5% ή 5,5% που θα αυξάνονταν με το δείκτη αύξησης μισθών.
Έτσι οι επιβαρύνσεις θα μειωθούν στο μισό και οι ασφαλιστικές εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών θα αυξηθούν από 6 έως 17 ευρώ βάσει πληθωρισμού. Για παράδειγμα, η συνολική εισφορά της πρώτης κατηγορίας θα ανέλθει στα 251 ευρώ τον μήνα, από 245 ευρώ τώρα, και στην 6η κατηγορία θα είναι 676 ευρώ, από 659 ευρώ που είναι τώρα.
Σε περίπτωση ωστόσο που θα εφαρμοζόταν ο δείκτης μισθών οι επιβαρύνσεις για τους επαγγελματίες θα είναι από 14 ευρώ τον μήνα για την πρώτη κατηγορία, με το μηνιαίο ασφάλιστρο να φτάνει στα 259 ευρώ, έως 39 ευρώ τον μήνα για την 6η και υψηλότερη κατηγορία, με το ασφάλιστρο να αγγίζει τα 700 ευρώ τον μήνα.
Αξίζει να αναφερθεί ότι η πλειοψηφία των ελεύθερων επαγγελματιών επιλέγουν την πρώτη ασφαλιστική κατηγορία γιατί δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν οικονομικά. Συγκεκριμένα στην πρώτη κατηγορία ασφαλίζονται οι 8 στους 10 μη μισθωτοί με βάση την πρώτη επίσημη απογραφή που ανήρτησε ο ΕΦΚΑ για την κατανομή των ελεύθερων επαγγελματιών και των αγροτών στις ασφαλιστικές κατηγορίες που ισχύουν από την 1/1/2025.
Ενώ ενδεικτικό είναι ότι μόνο 1 στους 10 επιλέγει να ασφαλιστεί στην 6η και υψηλότερη κατηγορία.
Η πρώτη κατηγορία οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε χαμηλότερες μελλοντικές συνταξιοδοτικές παροχές σε αντίθεση με τις επόμενες κατηγορίες ασφάλισης και ειδικά στην 5η και 6η κατηγορία, όπου οι συντάξεις θα είναι διπλάσιες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της απογραφής των μη μισθωτών (ελευθέρων επαγγελματιών και αγροτών) που άρχισε να δημοσιεύει ο ΕΦΚΑ σε σύνολο 1.258.211 μη μισθωτών με δραστηριότητα πάνω από 5 έτη, οι 972.261 (77,2%) είναι ασφαλισμένοι στην πρώτη κατηγορία. Από αυτούς, οι 637.208 είναι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι 335.053 αγρότες (πρώην ΟΓΑ).
Η μηνιαία εισφορά σύνταξης στην πρώτη κατηγορία των ελευθέρων επαγγελματιών είναι 180,58 ευρώ και των αγροτών 106,02 ευρώ.
