Με την υπ’ αριθμόν 24/2025 γνωμοδότησή του, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους απάντησε ομόφωνα σε ερώτημα του e-ΕΦΚΑ σχετικά με την ευθύνη φυσικών προσώπων για ασφαλιστικές οφειλές ανώνυμης εταιρείας που δημιουργήθηκαν την περίοδο 8 Μαρτίου 2001 έως 13 Δεκεμβρίου 2003.
Η γνωμοδότηση αποσαφηνίζει το νομικό πλαίσιο και τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες τα διοικούντα πρόσωπα μπορεί να θεωρηθούν προσωπικά και αλληλέγγυα υπεύθυνα για τέτοιου είδους οφειλές.
Η υπόθεση αφορά ανώνυμη εταιρεία εις βάρος της οποίας το Ι.Κ.Α. – Ε.Τ.Α.Μ. είχε εκδώσει πράξεις επιβολής εισφορών και προστίμων για το χρονικό διάστημα 2002–2004. Οι οφειλές ξεπερνούσαν τις 150.000 ευρώ και συνοδεύονταν από πράξεις αναγκαστικής είσπραξης. Η εκπροσώπηση της εταιρείας εκείνη την περίοδο ανήκε σε φυσικό πρόσωπο με την ιδιότητα προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου, το οποίο προσέφυγε στη δικαιοσύνη ζητώντας την απαλλαγή του από προσωπική ευθύνη. Τα διοικητικά δικαστήρια, συμπεριλαμβανομένου του Συμβουλίου της Επικρατείας, είχαν αποφανθεί ότι εργοδότης θεωρείται το νομικό πρόσωπο της εταιρείας και όχι τα φυσικά πρόσωπα που το διοικούν.
Το Ν.Σ.Κ. στην πρόσφατη γνωμοδότησή του εξετάζει εκτενώς το ισχύον νομικό πλαίσιο για την προσωπική και αλληλέγγυα ευθύνη των διοικούντων νομικά πρόσωπα. Κεντρική βάση της ανάλυσης αποτελούν οι διατάξεις του άρθρου 31 του ν. 4321/2015, όπως τροποποιήθηκαν από το άρθρο 64 του ν. 4646/2019 και τους μεταγενέστερους νόμους 4701/2020 και 5078/2023. Το Συμβούλιο διευκρινίζει ότι για να θεμελιωθεί προσωπική ευθύνη απαιτείται να συντρέχουν τρεις σωρευτικές προϋποθέσεις: να υπάρχει ιδιότητα διοίκησης κατά τον χρόνο δημιουργίας της οφειλής, να έχει καταστεί η οφειλή ληξιπρόθεσμη εντός της θητείας του προσώπου και να υφίσταται υπαιτιότητα ως προς τη μη καταβολή των εισφορών.
Σύμφωνα με το σκεπτικό του Ν.Σ.Κ., εργοδότης παραμένει πάντοτε το νομικό πρόσωπο της εταιρείας. Ωστόσο, τα φυσικά πρόσωπα που κατείχαν θέση ευθύνης κατά το κρίσιμο διάστημα μπορεί να καταστούν υπόλογα προσωπικά και εις ολόκληρον, εφόσον αποδεικνύεται ότι ενήργησαν με υπαιτιότητα ή παρέλειψαν να εκπληρώσουν τις ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις. Στην υπό εξέταση περίπτωση, κρίθηκε ότι το πρόσωπο που είχε την ιδιότητα προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου από τον Φεβρουάριο του 2001 έως τον Δεκέμβριο του 2003 ευθύνεται προσωπικά για τις οφειλές που δημιουργήθηκαν μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα.
Η γνωμοδότηση καταλήγει ότι για τις ασφαλιστικές οφειλές της εταιρείας από 8 Μαρτίου 2001 έως 13 Δεκεμβρίου 2003 ευθύνονται προσωπικά και αλληλέγγυα όλα τα πρόσωπα που κατά το χρονικό αυτό διάστημα είχαν την ιδιότητα νόμιμου εκπροσώπου, προέδρου, διαχειριστή ή διευθύνοντος συμβούλου, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι όροι του άρθρου 31 του ν. 4321/2015.
