Στην αίθουσα συνεδριάσεων της Τράπεζας της Ελλάδος μεταφέρεται σήμερα το βάρος της συζήτησης για την πορεία του προγράμματος τιτλοποιήσεων «Ηρακλής», ενός μηχανισμού που σχεδιάστηκε για να αποσυμφορήσει τους ισολογισμούς των τραπεζών από τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια (NPLs), αλλά πλέον εγείρει σοβαρά ερωτήματα για το κόστος του στον κρατικό προϋπολογισμό.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, το ανεξόφλητο εγγυημένο υπόλοιπο του «Ηρακλή» ανήλθε στα 17,95 δισ. ευρώ στο τέλος Ιουνίου 2025, αυξημένο από τα 17,33 δισ. ευρώ που καταγράφηκαν τον Δεκέμβριο του 2024. Μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2025, δόθηκαν νέες κρατικές εγγυήσεις ύψους 1,125 δισ. ευρώ, χωρίς να υπάρξουν πληρωμές καταπτώσεων ή επιστροφές από το Δημόσιο. Ωστόσο, τα έσοδα από προμήθειες διαμορφώθηκαν σε μόλις 140,4 εκατ. ευρώ, γεγονός που δημιουργεί ανησυχία για τη βιωσιμότητα του σχήματος.
Η κατανομή των εγγυήσεων αποκαλύπτει τη συγκέντρωση του κινδύνου στις συστημικές τράπεζες. Η Τράπεζα Πειραιώς διατηρεί την πρώτη θέση με 5,52 δισ. ευρώ εγγυημένων τιτλοποιήσεων, οι οποίες προέρχονται κυρίως από τα projects Sunrise και Phoenix. Ακολουθεί η Alpha Bank με 5,29 δισ. ευρώ, που σχετίζονται με τις τιτλοποιήσεις Galaxy, Cosmos, καθώς και τις νεότερες Gaia I και II. Η Eurobank συμμετέχει με 3,13 δισ. ευρώ μέσω των projects Cairo, Mexico και Leon Capital, ενώ η Εθνική Τράπεζα έχει εξασφαλίσει εγγυήσεις ύψους 2,8 δισ. ευρώ από τις τιτλοποιήσεις Frontier. Η Τράπεζα Αττικής, τέλος, έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα με 1,2 δισ. ευρώ μέσω των Rhodium I και Domus I. Συνολικά, η Πειραιώς και η Alpha Bank καλύπτουν σχεδόν το ήμισυ του χαρτοφυλακίου του «Ηρακλή».
Η συζήτηση διεξάγεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία, καθώς τα έσοδα από πλειστηριασμούς απέχουν από τους στόχους που είχαν τεθεί στα επιχειρησιακά σχέδια των servicers. Η υστέρηση αυτή, σε συνδυασμό με τις καθυστερήσεις στη δικαστική εκκαθάριση υποθέσεων, συνιστά σημαντική απειλή για την ομαλή εξυπηρέτηση των τιτλοποιήσεων και, κατ’ επέκταση, για την ενεργοποίηση των κρατικών εγγυήσεων.
Παράλληλα, ο «Ηρακλής» βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν ακόμη κίνδυνο: την επικείμενη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων υπερημερίας στα δάνεια που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη. Εάν το ανώτατο δικαστήριο αποφανθεί ότι οι τόκοι πρέπει να υπολογίζονται μόνο επί των μη καταβαλλόμενων δόσεων, τότε η ζημία για το πρόγραμμα εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 1,5 δισ. ευρώ. Το σύνολο των δανείων με τόκους υπερημερίας ανέρχεται σε 7,5 δισ. ευρώ και αφορά περίπου 140.000 δανειολήπτες, ενώ συνολικά στον νόμο Κατσέλη έχουν ενταχθεί δάνεια ύψους 12,5 δισ. ευρώ που αντιστοιχούν σε περίπου 200.000 δανειολήπτες.
Ένα ακόμη θέμα που θα τεθεί στο τραπέζι είναι η αξιοποίηση των ακινήτων που βρίσκονται ήδη στην κατοχή τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης. Η κυβέρνηση επιθυμεί την ενεργοποίησή τους στην αγορά, με στόχο την ενίσχυση της προσφοράς κατοικίας και την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος. Ωστόσο, οι servicers επισημαίνουν πως οι χρονοβόρες διαδικασίες, το αυστηρό πλαίσιο μεταβιβάσεων και η πολεοδομική εκκρεμότητα πολλών ακινήτων αποτελούν σημαντικά εμπόδια στην αξιοποίησή τους.
Στη σημερινή συνάντηση θα συμμετάσχουν, μεταξύ άλλων, ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, οι υπουργοί Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης και Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, οι επικεφαλής των τεσσάρων συστημικών τραπεζών και ο επικεφαλής του ΟΔΔΗΧ Δημήτρης Τσάκωνας.
