Από την 1η Ιανουαρίου 2026, κάθε επιχείρηση που δεν τηρεί τις υποχρεώσεις της απέναντι στο ΓΕΜΗ θα βρίσκεται αντιμέτωπη με αυστηρά πρόστιμα, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν ακόμη και τις 100.000 ευρώ. Η κυβέρνηση, με κοινή απόφαση του υφυπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και του υπουργού Ανάπτυξης, έθεσε σε εφαρμογή ένα νέο, πλήρως ψηφιοποιημένο σύστημα ελέγχου και επιβολής κυρώσεων, με στόχο την ορθή καταγραφή και δημοσίευση όλων των εταιρικών στοιχείων. Το μέτρο συνοδεύεται από μεταβατική περίοδο έως το τέλος του 2025, ώστε οι υπόχρεοι να τακτοποιήσουν εκκρεμότητες χωρίς κυρώσεις, ενώ από τη νέα χρονιά η διαδικασία θα εφαρμόζεται χωρίς εξαιρέσεις.
Η απόφαση αφορά στην τήρηση των υποχρεώσεων δημοσιότητας στο ΓΕΜΗ και περιλαμβάνει αναλυτικές προβλέψεις για τις παραβάσεις, τις κατηγορίες υπόχρεων, καθώς και τον τρόπο επιβολής και είσπραξης των κυρώσεων.
Στους υπόχρεους εγγραφής περιλαμβάνονται κεφαλαιουχικές και προσωπικές εταιρείες, συνεταιρισμοί, καθώς και υποκαταστήματα ή πρακτορεία αλλοδαπών επιχειρήσεων. Δεν υπάγονται ορισμένες μορφές κοινωνικής οικονομίας, όπως οι Κοινωνικοί Συνεταιρισμοί Περιορισμένης Ευθύνης και οι Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις.
Το ύψος των προστίμων διαφοροποιείται ανάλογα με τον εταιρικό τύπο, το μέγεθος της επιχείρησης και το είδος της παράβασης. Για παράδειγμα, η μη εγγραφή στο ΓΕΜΗ μπορεί να επιφέρει πρόστιμο από 1.000 έως 10.000 ευρώ, ενώ η μη δημοσίευση οικονομικών καταστάσεων μπορεί να κυμανθεί, ανάλογα με την περίπτωση, από 1.000 έως 100.000 ευρώ. Προβλέπεται δυνατότητα μείωσης του προστίμου στο μισό, εφόσον η παράβαση τακτοποιηθεί και το ποσό καταβληθεί εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση της πράξης.
Η διαπίστωση παραβάσεων μπορεί να γίνεται αυτοματοποιημένα μέσω διασταύρωσης στοιχείων με την ΑΑΔΕ και άλλα μητρώα του Δημοσίου, αυτεπαγγέλτως από τις υπηρεσίες ΓΕΜΗ, κατόπιν καταγγελίας ή δειγματοληπτικών ελέγχων. Η επιβολή και παρακολούθηση των προστίμων θα πραγματοποιείται μέσω ηλεκτρονικού συστήματος διαχείρισης, στο οποίο οι υπόχρεοι θα λαμβάνουν ειδοποιήσεις στην ηλεκτρονική θυρίδα τους.
Οι ενδιαφερόμενοι έχουν δικαίωμα να υποβάλουν τεκμηριωμένες απόψεις εντός 15 ημερών από την ειδοποίηση. Αν η διαδικασία ολοκληρωθεί χωρίς ανταπόκριση ή αν οι απόψεις δεν γίνουν δεκτές, η πράξη επιβολής κοινοποιείται και το πρόστιμο βεβαιώνεται στην ΑΑΔΕ. Σε περίπτωση υποτροπής εντός τριετίας, το πρόστιμο διπλασιάζεται και, αν υπάρξει εκ νέου υποτροπή, τριπλασιάζεται.
Η κατανομή των εσόδων από τα πρόστιμα διαφέρει ανάλογα με τον φορέα που τα επιβάλλει. Εφόσον η κύρωση επιβάλλεται από τη Διεύθυνση Εταιρειών του Υπουργείου Ανάπτυξης, τα ποσά αποδίδονται στον κρατικό προϋπολογισμό. Στην περίπτωση επιβολής από Υπηρεσία ΓΕΜΗ επιμελητηρίου, το 30% των εσόδων αποδίδεται στο οικείο επιμελητήριο και το υπόλοιπο 70% στο Δημόσιο.
Η απόφαση προβλέπει μεταβατική περίοδο έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, κατά την οποία οι υπόχρεοι μπορούν να ολοκληρώσουν την εγγραφή τους στο ΓΕΜΗ, να υποβάλουν εκκρεμείς καταχωρίσεις ή να διορθώσουν σφάλματα χωρίς την επιβολή κυρώσεων. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, η επιβολή προστίμων θα εφαρμόζεται κανονικά.
Η ανάπτυξη και τεχνική υποστήριξη του ηλεκτρονικού συστήματος διαχείρισης προστίμων ανατίθεται στην Υπηρεσία Υποστήριξης και Ανάπτυξης Πληροφοριακών Συστημάτων ΓΕΜΗ και ΥΜΣ της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος, η οποία θα εξασφαλίζει την αυτοματοποιημένη καταγραφή παραβάσεων, τον υπολογισμό των προστίμων και τη δυνατότητα υποβολής ηλεκτρονικών καταγγελιών.
