Εδώ και δέκα μήνες βρίσκεται σε εφαρμογή ο νέος Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας, φέρνοντας ουσιαστικές αλλαγές στη διαδικασία φορολογικών ελέγχων, με δυνατότητα μείωσης προστίμων για τους φορολογούμενους που αποδέχονται εγκαίρως τις πράξεις των ελεγκτικών αρχών.
Στόχος των εν λόγω διατάξεων είναι η επιτάχυνση της διευθέτησης εκκρεμοτήτων που ανακύπτουν κατά τη διάρκεια φορολογικού ελέγχου, δίνοντας κίνητρα στους φορολογούμενους να συνεργάζονται με τις φορολογικές αρχές. Η μείωση προστίμων αφορά περιπτώσεις μη υποβολής δηλώσεων, όπου τα πρόστιμα φτάνουν έως και το 50% του φόρου που αναλογεί, καθώς και περιπτώσεις ανακριβών δηλώσεων, με κυμαινόμενα πρόστιμα από 10% έως 50% ανάλογα με τη διαφορά φόρου που διαπιστώνεται.
Η μείωση προστίμων προβλέπεται σε τέσσερα διακριτά στάδια αποδοχής των πράξεων του ελέγχου:
- Στο πρώτο στάδιο, εάν ο φορολογούμενος υποβάλει εκπρόθεσμη αρχική ή τροποποιητική δήλωση εντός δέκα ημερών από την κοινοποίηση της προσωρινής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου, το πρόστιμο μειώνεται κατά 50%.
- Στο δεύτερο στάδιο, που αφορά το διάστημα από την κοινοποίηση της οριστικής πράξης έως την υποβολή ενδικοφανούς προσφυγής, η αποδοχή της κύριας οφειλής συνεπάγεται μείωση 40%. Σε αυτή την περίπτωση, η αποδοχή ισοδυναμεί με παραίτηση από ήδη ασκηθείσα προσφυγή στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), πρακτική που αναμένεται να διευκρινιστεί περαιτέρω με σχετική εγκύκλιο της ΑΑΔΕ.
- Το τρίτο στάδιο προβλέπει μείωση 30% εφόσον η αποδοχή της πράξης γίνει μετά την απόφαση της ΔΕΔ και πριν την άσκηση δικαστικής προσφυγής, ενώ το τέταρτο στάδιο δίνει τη δυνατότητα για μείωση 25% ακόμη και μετά την άσκηση προσφυγής, αρκεί η αποδοχή να γίνει πριν από την αρχικά ορισμένη ημερομηνία συζήτησης της υπόθεσης στο αρμόδιο διοικητικό δικαστήριο.
Η διαδικασία αποδοχής γίνεται ηλεκτρονικά μέσω δήλωσης του φορολογούμενου προς την ΑΑΔΕ και καθίσταται δεσμευτική μόνο εφόσον εντός τριών ημερών καταβληθεί ποσό ίσο με το 25% της κύριας οφειλής. Η αποδοχή έχει ως συνέπεια την οριστική και ανέκκλητη παραδοχή της ελεγκτικής πράξης ή της απόφασης της ΔΕΔ. Το υπόλοιπο της οφειλής μπορεί να εξοφληθεί σε έως 12 μηνιαίες δόσεις, με ετήσιο επιτόκιο ίσο με το επιτόκιο αναχρηματοδότησης της ΕΚΤ προσαυξημένο κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες. Η μη εμπρόθεσμη καταβολή έστω και μίας δόσης συνεπάγεται απώλεια της μείωσης και καθιστά την οφειλή ληξιπρόθεσμη στο αρχικό ύψος της.
Αξίζει να σημειωθεί ότι για τους φορολογικούς ελέγχους που διενεργήθηκαν έως και τις 30 Σεπτεμβρίου 2024, οι μεταβατικές διατάξεις του νέου ΚΦΔ επιτρέπουν τη μείωση προστίμου μόνο στο πρώτο στάδιο, υπό την προϋπόθεση ότι η εξόφληση της οφειλής γίνεται εντός 30 ημερών από τον προσδιορισμό του φόρου.
