Μεγάλες αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο της αναγκαστικής εκτέλεσης και στους πλειστηριασμούς ακινήτων φέρνει το σχέδιο νόμου του υπουργείου Δικαιοσύνης με τίτλο «Παρεμβάσεις στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας», το οποίο κατατέθηκε το Σάββατο στη Βουλή.
Το σχέδιο νόμου εμπεριέχει ρυθμίσεις που επηρεάζουν ιδιοκτήτες, οφειλέτες, δανειστές, αλλά και επενδυτές. Ωστόσο, ειδικά ο αντίκτυπος για τους οφειλέτες και ιδιαίτερα όσους βρίσκονται σε ευάλωτη οικονομική θέση, αναμένεται να είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικός.
Οι ρυθμίσεις ενισχύουν τη θέση των δανειστών και των υπερθεματιστών, καθιστώντας τη διαδικασία εκποίησης ακινήτων γρηγορότερη, πιο ευέλικτη και χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς. Καταργούνται προστατευτικές πρόνοιες, ενώ εισάγεται η δυνατότητα άμεσης απόδοσης του ακινήτου στον νέο ιδιοκτήτη, ακόμη και χωρίς εναλλακτική πρόβλεψη για τους αποβαλλόμενους. Παράλληλα, αν και προσφέρεται η επιλογή εθελονικής πώλησης από τον ίδιο τον οφειλέτη, αυτή υπόκειται στη συναίνεση των δανειστών και δεν εξασφαλίζει πάντα καλύτερους όρους.
Ειδικότερα, το νέο πλαίσιο περιορίζει τις καθυστερήσεις και αυστηροποιεί τις προθεσμίες για την ολοκλήρωση της αναγκαστικής εκτέλεσης, μειώνοντας τις δυνατότητες του οφειλέτη να ανακόψει ή να καθυστερήσει τον πλειστηριασμό. Με την τροποποίηση του άρθρου 943 ΚΠολΔ, θεσπίζεται η δυνατότητα για άμεση αποβολή του οφειλέτη από το ακίνητο, χωρίς μακροχρόνιες διαδικασίες, δε περιορίζεται η δυνατότητα του οφειλέτη να προβάλλει ενστάσεις για την εγκυρότητα του τίτλου εκτέλεσης ή τη διαδικασία.
Μαζική εκποίηση περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη
Με την αλλαγή του άρθρου 1001 ΚΠολΔ, πλειστηριασμοί μπορούν να γίνονται για ακίνητα που βρίσκονται σε διαφορετικές περιφέρειες, επιταχύνοντας τη μαζική εκποίηση περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη.
Η ταχύτερη εκδίκαση των ανακοπών και ενδίκων μέσων σημαίνει λιγότερο χρόνο προετοιμασίας για τον οφειλέτη, ο οποίος ενδέχεται να αιφνιδιαστεί ή να απολέσει σημαντικά δικαιώματα υπεράσπισης. Αν και δεν καταργείται ρητά, η επίσπευση της απόδοσης του ακινήτου στον υπερθεματιστή αποδυναμώνει τη δυνατότητα του οφειλέτη να διατηρήσει την κύρια κατοικία του έστω και προσωρινά.
Το κόστος χρήσης της πλατφόρμας πλειστηριασμού επιβαρύνει τον υπερθεματιστή, γεγονός που μπορεί να μειώσει το τελικό τίμημα για το ακίνητο, μειώνοντας αντίστοιχα το ποσό που θα παραμείνει στον οφειλέτη μετά την εκτέλεση. Αν ο οφειλέτης δεν υποβάλει εγκαίρως αίτηση επαναπροσδιορισμού της ανακοπής του, η υπόθεση τίθεται στο αρχείο, και έτσι χάνει κάθε δυνατότητα αντίδρασης στη διαδικασία εκτέλεσης.
Τέλος, παρότι προβλέπεται η δυνατότητα του οφειλέτη να ζητήσει πώληση του ακινήτου πριν τον πλειστηριασμό, απαιτείται η συναίνεση όλων των δανειστών. Αν δεν συμφωνήσουν, η πώληση απορρίπτεται και προχωρά ο πλειστηριασμός.
