Το SHL OPQ32 (Occupational Personality Questionnaire) είναι ένα διεθνώς αναγνωρισμένο ψυχομετρικό εργαλείο που χρησιμοποιείται από εταιρείες και οργανισμούς για την αξιολόγηση της προσωπικότητας και της εργασιακής συμπεριφοράς υποψηφίων.
Αξιολογεί 32 διαστάσεις προσωπικότητας, οι οποίες σχετίζονται άμεσα με την εργασιακή απόδοση, τη συνεργασία και την ηγεσία. Έχει αναπτυχθεί από την εταιρεία SHL, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες στον κόσμο στον τομέα της αξιολόγησης προσωπικού.
Οι 32 ιδιότητες προσωπικότητας κατηγοριοποιούνται σε τρεις βασικές ομάδες:
- Τρόπος σχέσης με άλλους π.χ. επικοινωνία, κοινωνικότητα, ενσυναίσθηση, συνεργασία
- Τρόπος σκέψης π.χ. ανάλυση, καινοτομία, προσανατολισμός στους κανόνες ή αλλαγή
- Τρόπος συναισθηματικής ανταπόκρισης π.χ. διαχείριση στρες, αποφασιστικότητα, αυτοπεποίθηση
Το OPQ32 δεν έχει σωστές ή λανθασμένες απαντήσεις. Αντίθετα, δείχνει πως ταιριάζεις σε ένα ρόλο, που θα αποδώσεις καλύτερα, και ποιο εργασιακό περιβάλλον σου ταιριάζει περισσότερο. Είναι διαγνωστικό εργαλείο επαγγελματικής συμπεριφοράς και όχι τεστ επιτυχίας ή αποτυχίας.
Το τεστ περιλαμβάνει συνήθως 104 ερωτήσεις, αλλά ο ακριβής αριθμός μπορεί να διαφέρει ανάλογα με τον εργοδότη. Στην Ελλάδα, η αντίστοιχη δοκιμασία ΑΣΕΠ περιλαμβάνει 76 ερωτήσεις. Κάθε ερώτηση περιλαμβάνει 3 δηλώσεις που πρέπει να καταταχθούν, ακολουθώντας μια κλίμακα «αναγκαστικής επιλογής». Το τεστ δεν έχει χρονικό περιορισμό, αλλά διαρκεί 20-25 λεπτά. Στο ΑΣΕΠ διαρκεί 30 λεπτά.
Στις δοκιμασίες που χρησιμοποιούν μία κλίμακα αναγκαστικής επιλογής, ο εξεταζόμενος αναγκάζεται να επιλέξει διαφόρων θετικών ή αρνητικών απαντήσεων, προκειμένου να αναδείξει τα δυνατά και αδύνατα σημεία του.
Κάθε ερώτηση ακολουθεί την παρακάτω μορφή (στα αγγλικά):
Τρεις δηλώσεις.
Πρώτα, επιλέγετε τη δήλωση που σας περιγράφει καλύτερα.
Στη συνέχεια, επιλέγετε τη δήλωση που σας περιγράφει καλύτερα από τις δύο υπόλοιπες.
Η δήλωση που δεν επιλέξατε καθόλου είναι εκείνη που σας περιγράφει λιγότερο από όλες.
Παρακάτω σας δίνονται ως παράδειγμα τέσσερις (4) τριάδες με στόχο να εξοικειωθείτε σε αυτές με τη μορφή του τεστ SHL OPQ, τις κλίμακες (χαρακτηριστικά) και το μοντέλο διοίκησης της SHL. Οι ενδεικτικές απαντήσεις αποτελούν απαντήσεις της SHL.
1η τριάδα
Ποια δήλωση σας περιγράφει καλύτερα;
Α. Προτιμώ να λύνω προβλήματα χρησιμοποιώντας μεθόδους με τις οποίες είμαι εξοικειωμένος
Β. Μου αρέσουν οι θεωρητικές συζητήσεις
Γ. Πάντα ελέγχω δύο φορές τη δουλειά μου για λάθη
Ενδεικτική απάντηση (εστίαση στη διοίκηση όχι ηγεσία):
Περισσότερο (Β)
Λιγότερο (Γ)
Δεν επιλέγουμε (Α)
2η τριάδα
Ποια δήλωση σας περιγράφει καλύτερα;
Α. Δεν έχει νόημα να προσπαθώ να αλλάξω τη γνώμη κάποιου άλλου
Β. Νιώθω άνετα όταν συναντώ ανθρώπους για πρώτη φορά
Γ. Λαμβάνω τις περισσότερες αποφάσεις μου μόνος μου
Ενδεικτική απάντηση (εστίαση στη διοίκηση όχι ηγεσία):
Περισσότερο και λιγότερο (Α+Β) όποια θέλετε
Δεν επιλέγουμε (Γ)
3η τριάδα
Ποια δήλωση σας περιγράφει καλύτερα;
Α. Είναι σημαντικό για μένα να ακούω τις απόψεις των συναδέλφων μου
Β. Θέλω να κατανοώ γιατί οι άνθρωποι συμπεριφέρονται με τον τρόπο που συμπεριφέρονται
Γ. Μου αρέσει να είμαι υπεύθυνος για έργα
Ενδεικτική απάντηση (εστίαση στη διοίκηση όχι ηγεσία):
Περισσότερο και λιγότερο (Α+Β) όποια θέλετε
Δεν επιλέγουμε (Γ)
4η τριάδα
Ποια δήλωση σας περιγράφει καλύτερα;
Α. Ακολουθώ τα πρωτόκολλα
Β. Μου αρέσει να κερδίζω
Γ. Ξέρω ακριβώς που θέλω να είμαι σε 5 χρόνια
Ενδεικτική απάντηση (εστίαση στη διοίκηση όχι ηγεσία):
Περισσότερο (Α)
Λιγότερο (Γ)
Δεν επιλέγουμε (Β)
Το παραπάνω τεστ βαθμολογείται σε σχέση με το ζητούμενο προφίλ της θέσης. Δεν υπάρχει καθολικό «υψηλό σκορ». Ο στόχος είναι συνάφεια με τις απαιτήσεις του ρόλου.
Αν θέλεις για παράδειγμα στο τεστ εργασιακής συμπεριφοράς του ΑΣΕΠ να επιτύχεις έναν ηγετικό ρόλο, το σύστημα επιζητά:
- Επαγγελματισμό και ακεραιότητα
- Ομαδικότητα
- Προσανατολισμό στο αποτέλεσμα
- Προσαρμοστικότητα
- Ηγετικότητα
Το OPQ32 περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες δηλώσεις με διαφορετική διατύπωση. Το σύστημα εντοπίζει:
- Ασυνέπειες (π.χ. λες ότι αποφεύγεις τις συγκρούσεις και μετά ότι τις προκαλείς για να ακουστείς)
- Κοινωνικά επιθυμητές απαντήσεις που δεν είναι πειστικές
Όποιος δοκιμάζεται στο συγκεκριμένο ψυχομετρικό τεστ προσωπικότητας πρέπει να είναι αυθεντικός, να μην προσπαθεί να φαίνεται «τέλειος» (αυτό τον κάνει μη αυθεντικό), αν για παράδειγμα δηλώνει 100% ηγέτης, 100% συνεργάσιμος και 100% αναλυτικός δημιουργεί ένα μη ρεαλιστικό προφίλ.
Αντί για αυτό πρέπει να φροντίσει ο υποψήφιος να δώσει ένα ισορροπημένο και συνεκτικό προφίλ π.χ. ότι προτιμά να καθοδηγεί με υποστήριξη όχι επιβολή, ότι είναι οργανωτικός αλλά και προσαρμοστικός, ότι εργάζεται καλά με άλλους αλλά αναλαμβάνει και ατομικές ευθύνες κ.λπ.
Δεν επιλέγουμε «πόσο συμφωνούμε» αλλά «τι μας εκφράζει περισσότερο»! Ο υπολογισμός της βαθμολογίας βασίζεται στο συγκριτικό που δίνεις έμφαση και όχι στο απόλυτο π.χ. αν επιλέγει κάποιος πάντα «είμαι ανεξάρτητος» και ποτέ «συνεργάζομαι» φαίνεται πολύ ατομιστής και όχι ισορροπημένος.
Συνεπώς, δεν ψάχνουμε τη «σωστή» απάντηση, πρέπει να είμαστε συνεπείς στις δηλώσεις που επιλέγουμε πρώτες, αυθεντικοί (είμαστε ο εαυτός μας) και το πιο σημαντικό ο υπερβολικός χρόνος που σπαταλά ένας υποψήφιος σε κάθε τριάδα μπορεί να υπομονεύσει την αυθεντικότητα του προφίλ του.
Αν κάποιος αργεί πάρα πολύ, δείχνει υπερανάλυση που υποδηλώνει μη αυθεντική στάση και αναποφασιστικότητα.
Το ΑΣΕΠ συγκεκριμένα δίνει 23-24 δευτερόλεπτα ανά τριάδα και αν δεν ολοκληρωθεί το τεστ εντός 30 λεπτών αυτό μηδενίζεται, σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες του.
Συνεπώς, ο χρόνος σε αυτά τα τεστ είναι «μέτρο αυθεντικότητας» και «τεχνικό φίλτρο» μαζί. Η πολύ μεγάλη καθυστέρηση δημιουργεί εικόνα μη αυθόρμητης ή ανασφαλούς προσωπικότητας. Στο ΑΣΕΠ, όπως αναφέρθηκε παραπάνω, η αργοπορία τιμωρείται πρακτικά με μηδενισμό αν δεν προλάβει κάποιος να απαντήσει και στις 76 τριάδες./p>
Καλή επιτυχία και καλά αποτελέσματα!
